Người lớn gửi thư để thông báo những việc hệ trọng: một đám cưới, một tin buồn, hay những yêu cầu thanh toán nợ nần mà bố tôi mỗi khi nhận được thường vò nát rồi ném vào góc nhà. Còn chúng tôi, những cư dân của vương quốc dưới gốc đa, gửi thư để giao tiếp với những thế lực mà người lớn đã từ bỏ đức tin từ lâu: những đám mây, những con chim sẻ và cả cái tương lai mờ mịt phía sau rặng tre già.
"Bưu điện" của chúng tôi nằm trên đỉnh đồi lộng gió, nơi có một cây gạo cổ thụ quanh năm đứng sừng sững như một trạm phát sóng khổng lồ. Cách gửi thư của chúng tôi cũng rất đặc biệt: không cần tem, không cần phong bì, chỉ cần một chiếc máy bay giấy được gấp tỉ mỉ từ những trang vở cũ và một luồng gió đủ mạnh để mang những tâm sự ấy đi thật xa.
Sáng hôm ấy, cái Tí mang theo một xấp giấy nhòe nhoẹt vết mực tím, mặt nó nghiêm trọng như một vị quan tòa đang chuẩn bị tuyên án. Nó ngồi bệt xuống cỏ, bắt đầu gấp những chiếc máy bay có cánh rộng và mũi nhọn hoắt.
"Mày viết gì mà nhiều thế?" tôi tò mò hỏi, tay cũng đang loay hoay với một chiếc máy bay làm từ tờ giấy kiểm tra điểm bốn môn Toán.
Cái Tí không ngẩng đầu lên, nó đáp bằng một giọng đầy bí ẩn:
"Tao viết cho bà tiên mùa đông. Tao bảo bà ấy năm nay hãy đến muộn một chút, để cái áo len rách của mẹ tao không phải chịu khổ sớm. Mẹ tao cứ bảo mùa đông là mùa của sự ấm áp bên bếp lửa, nhưng tao thấy mỗi lần gió mùa về, tay mẹ lại nứt nẻ hết cả."
Tôi lặng người nhìn những dòng chữ xiêu vẹo trên cánh máy bay của nó. Trẻ con thường quan sát những nỗi đau của cha mẹ một cách âm thầm, rồi dùng sự hồn nhiên của mình để tìm cách cứu vãn. Người lớn thì ngược lại, họ thường dùng những lời than vãn để che lấp đi sự bất lực, mà không biết rằng một chiếc máy bay giấy mang theo niềm tin của một đứa trẻ có sức mạnh lớn hơn vạn lời an ủi sáo rỗng.
Thằng Hợi "Triết học" thì lại gấp một chiếc máy bay rất to, cánh nó được tô đen bằng than củi. Nó bảo:
"Đây là thư gửi cho 'Sự Lớn Lên'. Tao yêu cầu nó phải đi thật chậm thôi. Tao chưa sẵn sàng để mặc quần dài và nói những chuyện vô nghĩa như mấy ông chú ở quán nước. Tao muốn thỏa thuận với nó rằng, nó có thể lấy đi chiều cao của tao, nhưng hãy để lại cho tao cái khả năng nhìn thấy quái vật trong gầm giường."
"Thế nó có trả lời không?" tôi hỏi.
Hợi nhìn lên bầu trời, nơi những đám mây đang trôi lang thang:
"Gió chính là câu trả lời. Nếu máy bay bay cao, nghĩa là nó đồng ý. Nếu máy bay rơi xuống vũng nước, nghĩa là nó bắt tao phải trưởng thành ngay lập tức."
Đến lượt tôi. Tôi nhìn chiếc máy bay làm từ bài kiểm tra điểm kém của mình. Tôi không viết ước mơ, cũng không viết lời thỉnh cầu. Tôi chỉ viết một dòng chữ duy nhất: "Chào bạn ở phía bên kia rặng núi". Tôi luôn tin rằng ở phía sau những dãy núi xanh mờ kia, có một đứa trẻ cũng đang ngồi gấp máy bay giấy giống như tôi, cũng đang chán nản với những con số và cũng đang mơ về một cuộc đào thoát vĩ đại.
Chúng tôi đứng dàn hàng ngang trên đỉnh đồi. Gió bắt đầu thổi mạnh, làm vạt áo chúng tôi bay phần phật.
"Một... hai... ba! Phóng!" cái Tí hô vang.
Ba chiếc máy bay lao vút vào không trung. Chiếc máy bay của cái Tí bay lượn vòng vèo như một con chim hải âu, mang theo hy vọng về một mùa đông ấm áp của nó hướng về phía thung lũng. Chiếc máy bay đen xì của thằng Hợi thì lao thẳng tắp, đầy thách thức như tính cách của chủ nhân nó. Còn chiếc máy bay "điểm bốn" của tôi thì bị một luồng gió xoáy cuốn lên cao, cao mãi cho đến khi chỉ còn là một chấm trắng nhỏ xíu giữa nền trời xanh ngắt.
"Nhìn kìa! Nó đã đi rồi!" tôi reo lên, lòng tràn ngập một cảm giác tự hào kỳ lạ.
Người lớn thường gửi thư qua bưu điện vì họ muốn đảm bảo lá thư đến đúng địa chỉ. Họ sợ sự thất lạc. Nhưng chúng tôi thì thích sự thất lạc. Bởi vì khi lá thư bị thất lạc, nó thuộc về cả thế giới. Nó có thể rơi vào tay một bác nông dân đang cày ruộng, một chú chim đang tìm tổ, hoặc đơn giản là tan biến vào hư không để trở thành một phần của mây trời. Một lá thư không có người nhận là một lá thư tự do nhất.
Chúng tôi ngồi lại trên đỉnh đồi, nhìn theo hướng những chiếc máy bay đã biến mất.
"Mày nghĩ ai sẽ nhặt được thư của mày?" cái Tí hỏi Hợi.
"Có lẽ là một ông già đã từng là trẻ con," Hợi đáp, mắt vẫn không rời khỏi đường chân trời. "Ông ấy sẽ nhặt nó lên, đọc những dòng chữ ngớ ngẩn của tao và chợt nhớ ra rằng ông ấy đã từng hứa sẽ không bao giờ để mình trở nên chán ngắt."
Tại sao người lớn lại ngừng viết những lá thư cho gió nhỉ? Có lẽ vì họ bắt đầu tin vào những thứ thực tế hơn như điện thoại hay thư điện tử. Những thứ đó nhanh, chính xác, nhưng chúng không có linh hồn. Chúng không biết bay, không biết chịu đựng sự khắc nghiệt của thời tiết và không biết mang theo mùi vị của đôi bàn tay vừa mới chạm vào bùn đất.
Khi bạn gửi một tin nhắn điện thoại, bạn gửi đi những con chữ khô khốc. Nhưng khi bạn gửi một chiếc máy bay giấy, bạn gửi đi một phần hơi thở, một phần nỗ lực và cả một bầu trời hy vọng.
Buổi chiều hôm đó, khi đi về qua quán nước đầu làng, tôi thấy bác thư tá đang hì hục đạp chiếc xe cũ kỹ, mồ hôi nhễ nhại với xấp báo và thư từ trên tay. Tôi nhìn bác, rồi lại nhìn lên bầu trời. Bác thư tá đang vận chuyển những "nỗi lo", còn gió đang vận chuyển những "giấc mơ". Và tôi nhận ra rằng, dù thế giới có hiện đại đến đâu, con người vẫn luôn cần những lá thư bay trong gió để biết rằng mình không hề cô đơn trong vũ trụ này.
Về đến nhà, bố tôi đang ngồi xem tivi, mặt đăm chiêu. Tôi tiến lại gần, khẽ hỏi:
"Bố ơi, có bao giờ bố viết thư cho gió không?"
Bố nhìn tôi, bật cười ha hả, nụ cười làm những nếp nhăn nơi khóe mắt bố hiện rõ hơn:
"Vớ vẩn! Gió thì biết đọc chữ gì mà viết. Lo mà học bài đi, không sau này đi bốc vác đấy con ạ."
Tôi im lặng quay vào góc học tập. Bố nói đúng, gió không biết đọc chữ. Nhưng gió biết cảm nhận. Và đôi khi, cảm nhận còn quan trọng hơn cả việc đọc hiểu. Tôi lấy một tờ giấy trắng khác, bắt đầu gấp một chiếc máy bay mới. Lần này, tôi viết: "Tặng bố một nụ cười".
Tôi sẽ phóng chiếc máy bay này qua cửa sổ vào sáng mai. Có thể nó sẽ rơi vào sân, có thể nó sẽ mắc kẹt trên cây khế, nhưng tôi tin rằng luồng gió mang lá thư đó đi sẽ lướt qua vai bố, và biết đâu đấy, bố sẽ cảm thấy nhẹ lòng hơn một chút mà không hiểu vì sao.
Trẻ con là những người đưa thư của thượng đế, mang theo những thông điệp giản đơn nhất đến cho một thế giới đang dần trở nên phức tạp.