Đoàn tàu Trans-Siberian cuối cùng cũng trườn mình vào ga Irkutsk trong một buổi chiều tà rực rỡ sắc vàng của vùng viễn đông nước Nga. Thành phố này, được mệnh danh là Paris của vùng Siberia, hiện ra với những ngôi nhà gỗ chạm khắc cầu kỳ và những ngọn tháp nhà thờ mọc lên kiêu hãnh giữa vòng vây của băng giá. Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp thơ mộng đó là một luồng không khí căng thẳng bao trùm. Những người lính Cossack cưỡi ngựa tuần tra trên các con phố với ánh mắt dò xét, và tin đồn về những cái chết kỳ lạ trong các mỏ khai thác đá quý ở vùng phụ cận đang lan truyền nhanh hơn cả bão tuyết.
Arthur Sterling bước xuống sân ga, đôi ủng da của ông nghiến mạnh lên lớp băng mỏng. Ông không nhìn vào những người phu khuân vác đang hối hả, mà tập trung vào một nhóm người đang khiêng một chiếc cáng phủ vải trắng đi ra từ lối cửa sau của ga tàu.
"Aris, anh có thấy vết bẩn trên tấm vải đó không?" Sterling hỏi khẽ, tay vẫn cầm chiếc gậy gỗ mun quen thuộc.
Tiến sĩ Aris Thorne nheo mắt quan sát. "Đó không phải là máu, Arthur. Nó có màu xanh lục nhạt... và nó có vẻ như đang phát sáng?"
"Chính xác. Đó là hiện tượng phát quang hóa học ở nồng độ cao," Sterling nhận xét. "Chúng ta cần theo dõi chiếc cáng đó. Nó sẽ dẫn chúng ta đến trái tim của sự việc nhanh hơn bất kỳ bản đồ nào."
Họ bám theo chiếc cáng đến một nhà kho cũ nằm sâu trong khu vực cảng của sông Angara. Tại đây, Sterling và Thorne đã tận mắt chứng kiến một cảnh tượng kinh hoàng. Nạn nhân là một kỹ sư địa chất người Pháp, Pierre Dubois, người được thuê để khảo sát các hang động băng quanh hồ Baikal. Toàn bộ cơ thể của Dubois không có vết thương ngoại lực, nhưng dưới lớp da trắng bệch, những mạch máu hiện lên như một mạng lưới neon màu xanh rực rỡ. Thậm chí, đôi mắt của nạn nhân cũng tỏa ra một luồng ánh sáng u uất ngay cả khi hơi thở đã tắt lịm.
"Trời đất ơi," Thorne thốt lên, tay run rẩy mở túi dụng cụ y tế. "Đây là loại độc chất gì? Tôi chưa từng thấy sinh vật nào có khả năng biến con người thành một ngọn đèn như thế này."
Sterling cúi xuống, ông rút một chiếc ống nghiệm nhỏ và dùng nhíp gắp một mẩu vảy nhỏ bám trên cổ nạn nhân. Mẩu vảy đó trông giống như da cá, nhưng lại cứng như pha lê.
"Đây không phải là độc chất hóa học thông thường, Aris," Sterling phân tích khi quan sát mẫu vật dưới ánh đèn bão. "Đây là một loại vi khuẩn phát quang sinh học được biến đổi gen trong môi trường áp suất cực cao của đáy hồ Baikal. Ai đó đã tìm ra cách cô đặc chúng và đưa vào hệ thống hô hấp của nạn nhân thông qua một thiết bị phun sương."
Đúng lúc đó, một người đàn ông bước ra từ bóng tối của nhà kho. Ông ta mặc một chiếc áo khoác lông gấu dày, gương mặt bị che phủ bởi một chiếc mặt nạ sắt thô sơ.
"Ngài Sterling, ngài luôn đến đúng lúc để chứng kiến những bước tiến vĩ đại nhất của chúng tôi," người đàn ông nói bằng một giọng khàn đặc, đầy vẻ chế nhạo.
"Thanh tra Grigor," Sterling gọi tên người đàn ông một cách chính xác dù hắn đang đeo mặt nạ. "Tôi đã nhận ra dáng đi khập khiễng của ông từ khi ở Berlin. Ông không phải là một sĩ quan cảnh sát; ông là kẻ môi giới cho mạng lưới 'Con Nhện' tại vùng viễn đông này."
Grigor cười lớn, tiếng cười vang vọng trong không gian lạnh lẽo. "Mạng lưới này không cần môi giới, nó cần những người tiên phong. Dubois đã chết vì ông ta quá yếu đuối để thích nghi với 'Ánh Sáng Mới'. Chúng tôi đang chuẩn bị thắp sáng toàn bộ vùng Siberia này bằng một loại năng lượng không cần dây dẫn, không cần máy phát. Một loại năng lượng sống!"
"Một loại năng lượng giết chết vật chủ để tồn tại," Sterling phản bác một cách lạnh lùng. "Ông định phát tán loại vi khuẩn này vào hệ thống nước sạch của Irkutsk để biến người dân thành những cột thu phát tín hiệu sinh học, đúng không?"
Grigor không trả lời, thay vào đó hắn nhấn một chiếc nút trên tường. Một hệ thống máy bơm thủy lực bắt đầu hoạt động, đẩy hàng nghìn lít dung dịch phát quang vào đường ống dẫn nước của thành phố.
"Vĩnh biệt, Ngài Sterling. Hy vọng ánh sáng cuối cùng ngài nhìn thấy sẽ là sự thật của chúng tôi." Grigor biến mất qua một lối thoát bí mật, để lại Sterling và Thorne trong nhà kho đang bắt đầu tràn ngập luồng sáng xanh chết chóc.
Sterling nhanh chóng chạy đến bảng điều khiển trung tâm. Ông nhận thấy hệ thống này được bảo vệ bằng một bộ khóa áp suất khí nén phức tạp. Nếu phá hủy nó bằng lực, toàn bộ lượng vi khuẩn sẽ nổ tung và phát tán vào không khí ngay lập tức.
"Aris! Tôi cần anh dùng muối amoniac trong túi y tế của anh," Sterling ra lệnh. "Chúng ta cần trung hòa độ pH của dung dịch này ngay tại bồn chứa chính."
"Nhưng lượng muối của tôi quá ít so với hàng nghìn lít dung dịch này!" Thorne hét lên.
"Chúng ta không cần trung hòa tất cả. Chúng ta chỉ cần làm kết tủa các protein bao bọc vi khuẩn ở đầu ra của máy bơm," Sterling giải thích khi đôi tay ông đang nhanh thoăn thoắt tháo rời các van đồng. "Nếu chúng ta tạo ra một khối kết tủa đủ lớn, nó sẽ làm nghẽn toàn bộ đường ống do hiện tượng đông tụ sinh học."
Sterling dùng gậy chống để bẩy một thanh sắt nóng đỏ từ lò sưởi gần đó, ném vào bồn chứa dung dịch. Nhiệt độ tăng đột ngột kết hợp với muối amoniac tạo ra một phản ứng dây chuyền. Luồng ánh sáng xanh lục bỗng chốc chuyển sang màu xám đục và trở nên đặc quánh như nhựa đường.
Tiếng máy bơm rên rỉ vì quá tải, rồi một tiếng nổ lớn vang lên. Hệ thống đường ống bị vỡ tung, nhưng thay vì phun ra vi khuẩn, nó chỉ trào ra một loại chất rắn vô hại đã bị vô hiệu hóa về mặt sinh học.
Sterling đứng giữa đống đổ nát, mồ hôi chảy dài trên trán dù nhiệt độ bên ngoài đang xuống thấp. Ông nhặt lên một mảnh đồng từ chiếc máy bơm bị vỡ. Trên đó có khắc một biểu tượng mới: một con nhện nằm giữa một bông tuyết sáu cạnh hoàn hảo.
"Manh mối dẫn chúng ta đến hồ Baikal," Sterling nói, ánh mắt ông nhìn về phía chân trời nơi những ngọn núi phủ tuyết trắng xóa đang ẩn hiện. "Đó là nơi phòng thí nghiệm chính của chúng đặt dưới lớp băng dày hàng mét. Dubois đã tìm ra lối vào, và đó là lý do ông ấy phải chết."
Họ rời khỏi nhà kho ngay khi quân đội hoàng gia ập đến. Sterling biết rằng mình không thể giải thích cho họ về vi khuẩn phát quang hay mạng lưới điện sinh học mà không bị tống vào tù vì tội gây rối. Ông cần phải tự mình kết thúc chuyện này.
Ngày hôm sau, Sterling và Thorne thuê một chiếc xe trượt tuyết do chó kéo để hướng về phía hồ Baikal. Khi họ đứng trên mặt hồ đóng băng rộng mênh mông như một đại dương pha lê, Sterling lấy ra một chiếc la bàn đặc biệt có gắn các tinh thể thạch anh.
"Hồ Baikal chứa 20% lượng nước ngọt của thế giới, nhưng ở dưới đáy kia, có những vết nứt địa chất tạo ra nhiệt độ cực lớn," Sterling giảng giải khi la bàn của ông bắt đầu quay nhanh. "Hung thủ đang tận dụng sự chênh lệch nhiệt độ đó để vận hành một hệ thống máy phát nhiệt điện khổng lồ. Và vi khuẩn phát quang chỉ là một sản phẩm phụ trong quá trình đó."
Họ tìm thấy một lỗ hổng tự nhiên trên mặt băng, nơi hơi ấm bốc lên nghi ngút giữa cái lạnh cắt da. Sterling thắt dây thừng vào người và chuẩn bị xuống dưới.
"Arthur, ngài không thể xuống đó một mình được," Thorne lo lắng.
"Tôi phải xuống, Aris. Ở dưới đó là câu trả lời cho mọi vụ án từ Alps đến Nga. Kẻ kiến trúc sư của sự hỗn loạn đang đợi tôi. Hắn đã để lại dấu vết này cho tôi từ mười năm trước."
Sterling tụt xuống hang băng. Bên trong là một mê cung của những cột nhũ băng khổng lồ tỏa ra ánh sáng tự nhiên từ các loài vi khuẩn địa phương. Tuy nhiên, ở trung tâm của hang động là một công trình kiến trúc bằng thép không gỉ, hiện đại đến mức đáng sợ. Đó là một trạm thu phát tín hiệu không dây khổng lồ, được kết nối với mặt đất bằng những sợi cáp làm từ sợi carbon thô sơ.
Tại đây, Sterling đối mặt với kẻ đứng đầu thực sự của "Con Nhện" – Giáo sư Moriarty của giới khoa học viễn đông, tiến sĩ Victor Van Heist. Van Heist là một người đàn ông mảnh khảnh với đôi bàn tay dài như những chiếc chân nhện và một bộ não chứa đựng những kiến thức vượt xa thời đại.
"Sterling, ngài đã vượt qua quãng đường dài để chết trong một ngôi mộ đẹp đẽ thế này," Van Heist nói, tay ông ta đang điều chỉnh một chiếc đĩa vệ tinh thô sơ hướng lên bầu trời.
"Công nghệ của ông rất ấn tượng, Victor," Sterling đáp, tay ông vẫn nắm chặt chiếc gậy gỗ mun. "Nhưng nó thiếu một thứ mà mọi nhà khoa học chân chính đều có: sự thấu cảm. Ông định dùng hệ thống này để can thiệp vào tầng điện ly, tạo ra những cơn bão từ trường nhân tạo để làm tê liệt hệ thống viễn thông toàn cầu, đúng không?"
"Tôi định mang lại sự im lặng cho một thế giới quá ồn ào vì tham vọng chính trị," Van Heist cười lạnh lẽo. "Khi thế giới mất đi khả năng giao tiếp, họ sẽ phải tìm đến tôi. Tôi sẽ là người trung chuyển duy nhất của sự thật."
Sterling nhận ra rằng Van Heist đã cài đặt một quả bom từ trường ngay tại trung tâm của trạm thu phát. Nếu nó nổ, nó sẽ không chỉ phá hủy hang băng mà còn tạo ra một luồng xung điện từ đủ mạnh để xóa sạch ký ức của mọi thiết bị điện tử trong bán kính 100 dặm.
"Ông sẽ chết cùng với nó chứ?"
"Cái chết của tôi là một hằng số đã được tính toán trong phương trình vĩ đại này," Van Heist bước tới gần bảng điều khiển cuối cùng.
Sterling biết ông không thể ngăn chặn bằng lời nói. Ông dùng gậy chống gạt mạnh vào một đường ống dẫn nitơ lỏng gần đó. Luồng khí lạnh cực độ phun ra, làm đóng băng ngay lập tức các bảng mạch điện tử của Van Heist. Tuy nhiên, hành động này cũng kích hoạt chế độ tự hủy của trạm.
"Chạy đi, Sterling!" Van Heist hét lên trong khi cố gắng cứu vãn đống đổ nát. "Ngài đã chọn bóng tối cho nhân loại!"
Sterling lao về phía sợi dây thừng khi hang đá bắt đầu rung chuyển bởi những cơn địa chấn nhỏ. Ông leo lên mặt băng ngay khi một luồng ánh sáng xanh rực rỡ thoát ra từ lỗ hổng, chiếu sáng cả bầu trời đêm Siberia như một hiện tượng cực quang nhân tạo.
Tiếng nổ trầm đục vọng lại từ dưới sâu. Mặt băng của hồ Baikal nứt ra thành những đường dài dằng dặc. Van Heist và trạm thu phát của ông ta đã bị chôn vùi vĩnh viễn dưới hàng tỷ tấn nước và băng.
Thorne kéo Sterling lên, cả hai nằm vật ra mặt tuyết, hổ hển thở. Ánh sáng xanh trên bầu trời dần tan biến, trả lại cho Siberia sự tĩnh lặng vốn có của nó.
"Đã kết thúc chưa, Arthur?" Thorne hỏi sau một hồi lâu.
Sterling nhìn vào mảnh phù hiệu hình con nhện cuối cùng trong tay, ông bóp nát nó thành những vụn đồng nhỏ. "Hệ thống của Van Heist đã bị phá hủy, và mạng lưới 'Con Nhện' đã mất đi bộ não của nó. Nhưng Aris, kiến thức là một thứ không bao giờ mất đi hoàn toàn. Sẽ có những kẻ khác tìm thấy những bản thảo này và thử lại."
Ông đứng dậy, phủi tuyết trên áo khoác. "Vụ án tại Irkutsk đã khép lại trang cuối cùng của cuốn sổ tay này. Nhưng sự thật về ánh sáng chết chóc ở hồ Baikal sẽ là một lời cảnh báo cho thế hệ mai sau về sức mạnh của khoa học khi không được dẫn dắt bởi lương tri."
Sterling đi về phía chiếc xe trượt tuyết. Ông nhìn lại hồ Baikal lần cuối, nơi mặt nước đang đóng băng trở lại, che giấu những bí mật khủng khiếp dưới đáy sâu. Hành trình xuyên lục địa của ông đã kết thúc, nhưng vị thẩm phán của sự thật biết rằng, miễn là con người còn tham vọng, cuộc đấu tranh của ông sẽ không bao giờ có điểm dừng cuối cùng.
Chương 11 kết thúc với hình ảnh chiếc xe trượt tuyết biến mất vào màn đêm Siberia mênh mông, để lại sau lưng một kỳ quan và một thảm họa vừa bị ngăn chặn bởi sức mạnh của logic và lòng can đảm.