Ở xóm tôi, điện là một thứ khách quý nhưng tính tình lại vô cùng đỏng đảnh. Điện có thể đến và đi mà không bao giờ báo trước, giống như một người bạn đột nhiên đổi ý giữa cuộc chơi. Nhưng mỗi khi điện "dỗi" và bỏ đi, thế giới của tôi bỗng chốc biến thành một sân khấu ảo thuật khổng lồ, nơi bóng tối không phải là thứ đáng sợ, mà là một bức màn che giấu những điều kỳ diệu.
Ngày hôm đó, trời nóng đến mức tôi có cảm giác như mình là một miếng bánh đa đang bị nướng trên cái vỉ khổng lồ của ông Trời. Ve kêu râm ran từ sáng sớm, tiếng kêu của chúng như những mũi khoan nhỏ đâm vào không gian yên tĩnh. Tôi và thằng Cún "Mắt Híp" đang nằm bò ra sàn xi măng cho mát, miệng ngậm mút những que kem đá bọc nilon vừa chảy nước vừa dính tay, thì bỗng nhiên: "Phựt!".
Tiếng quạt trần đang quay vù vù bỗng khựng lại, rồi từ từ quay chậm dần, chậm dần, giống như một con chuồn chuồn hết pin. Mẹ tôi từ dưới bếp thở dài một tiếng thật dài: "Lại mất điện rồi!".
Mất điện vào giữa trưa nắng nóng thường là một thảm họa đối với người lớn. Bố tôi sẽ không thể xem bản tin thời sự, mẹ tôi sẽ lo lắng cho đống thịt trong tủ lạnh, và bà nội sẽ phải quạt tay liên tục cho đến khi mỏi rã rời. Nhưng với lũ trẻ chúng tôi, mất điện chính là một lời mời gọi của sự tự do. Khi những chiếc tivi đen trắng tắt ngóm, khi ánh đèn huỳnh quang không còn làm lóa mắt, chúng tôi bắt đầu nhìn thấy những thứ vốn bị ánh sáng hiện đại che khuất.
"Tí! Sang nhà bà giáo Vy chơi đi, dưới gốc cây đa mát lắm!" – Thằng Cún bật dậy, chiếc kem đá chỉ còn lại cái que tre dính dăm ba sợi nilon.
Chúng tôi chạy xuyên qua con ngõ nhỏ, bước chân trần chạm vào mặt đất nóng bỏng nhưng chúng tôi chẳng thấy nóng. Khi điện mất, dường như âm thanh của thiên nhiên trở nên rõ ràng hơn hẳn. Tôi nghe thấy tiếng nước chảy róc rách trong máng xối, tiếng lá chuối xào xạc vào nhau như đang thì thầm kể chuyện, và tiếng thở dài của đất khi đón nhận một cơn gió lạc lối.
Dưới gốc đa già, ông giáo Vy đang ngồi thong thả trên chiếc ghế mây, tay cầm chiếc quạt nan phẩy phẩy. Ông nhìn chúng tôi, mỉm cười: "Lũ giặc con lại không chịu ở yên trong nhà à?".
"Ông ơi, tại sao điện lại mất hả ông? Sao người ta không bắt điện ở lại mãi ạ?" – Tôi hỏi, vừa ngồi xuống rễ cây đa to bằng bắp đùi người lớn.
Ông giáo Vy đặt chiếc quạt xuống đùi, nheo mắt nhìn lên vòm lá dày đặc: "Điện nó cũng giống như con người vậy thôi Tí ạ. Đôi khi nó cần nghỉ ngơi để nhường chỗ cho những thứ cổ xưa hơn lên tiếng. Con thấy không, khi điện mất, con không còn nghe tiếng tivi oang oang, con mới thấy tiếng gió đẹp đến nhường nào."
Tôi ngước mắt nhìn theo hướng tay ông chỉ. Ánh nắng xuyên qua kẽ lá, tạo thành những đốm sáng nhảy múa trên vai ông. Tôi bỗng nhận ra, người lớn thường coi việc mất điện là một sự thiếu hụt, một sự bất tiện. Nhưng thực ra, đó là lúc thế giới trả lại cho chúng ta sự nguyên sơ nhất. Chúng ta bắt đầu nói chuyện với nhau nhiều hơn thay vì dán mắt vào màn hình, chúng ta bắt đầu lắng nghe nhau thay vì lắng nghe những chương trình quảng cáo ồn ào.
Tối hôm đó, điện vẫn chưa có. Cả xóm tôi bao trùm trong một màu đen đặc quánh như mực tàu. Nhưng đó không phải là bóng tối của sự sợ hãi. Mỗi nhà thắp lên một ngọn đèn dầu hoặc một cây nến. Những ánh lửa nhỏ nhoi ấy leo lét trong đêm, trông giống như những con đom đóm khổng lồ đang đậu trên các ô cửa sổ.
Mẹ tôi dọn cơm ra hiên nhà. Bữa cơm hôm đó thật lạ. Chúng tôi không ngồi quanh bàn gỗ như mọi khi mà ngồi bệt trên chiếc chiếu cói trải giữa sân. Mùi cơm mới thơm nồng hòa quyện với mùi hương hoa thiên lý dìu dịu từ giàn giáo cạnh đó. Bố tôi lấy chiếc quạt mo cau ra quạt cho cả nhà. Tiếng quạt "phành phạch" đều đặn như một nhịp tim của đêm đen.
"Mẹ ơi, con thấy cơm hôm nay ngon hơn mọi ngày," Tôi vừa nhai vừa nói.
Mẹ cười, ánh đèn dầu soi rõ những sợi tóc mai của mẹ đang bết lại vì mồ hôi: "Vì hôm nay con ăn bằng cả đôi mắt và đôi tai, chứ không phải chỉ bằng cái miệng đâu Tí."
Sau bữa cơm, bố tôi nảy ra một ý tưởng vĩ đại. Bố bảo: "Đi! Hôm nay bố cho hai mẹ con đi săn sao trên mái nhà!".
Nhà tôi là nhà mái bằng, có một chiếc cầu thang sắt nhỏ dẫn lên sân thượng. Bình thường, mái nhà là vùng đất cấm vì mẹ sợ tôi ngã. Nhưng đêm nay, dưới sự hộ tống của bố, tôi bước lên những bậc thang ấy với một cảm giác như đang leo lên đỉnh của thế giới.
Khi lên đến nơi, tôi bỗng "ồ" lên một tiếng kinh ngạc. Bầu trời trên cao không còn là một khoảng không đen thẫm vô hồn. Nó là một tấm thảm nhung đen khổng lồ, trên đó ai đó đã vô tình đánh rơi hàng triệu, hàng tỷ viên kim cương lấp lánh. Khi không có ánh đèn đường, khi cả xóm chìm trong bóng tối, những vì sao mới thực sự hiện hình với tất cả vẻ lộng lẫy của chúng.
"Kìa con, đó là chòm sao Thần Nông, kia là sao Bắc Đẩu..." – Bố chỉ tay lên trời, giọng bố trầm ấm và đầy tự hào như thể bố là chủ nhân của bầu trời ấy.
Tôi nằm ngửa ra mặt sàn bê tông vẫn còn hơi ấm của nắng chiều, mắt không rời khỏi những đốm sáng li ti kia. Tôi thấy mình nhỏ bé quá đỗi giữa vũ trụ bao la này, nhưng đồng thời, tôi cũng thấy mình vô cùng quan trọng. Vì nếu không có đôi mắt của tôi ở đây, ai sẽ là người chứng kiến vẻ đẹp này của những vì sao?
"Bố ơi, sao lúc có điện con không thấy nhiều sao thế này ạ?"
Bố im lặng một lát, rồi bố nói một câu mà tôi sẽ nhớ mãi: "Vì ánh sáng do con người tạo ra thường làm chúng ta lóa mắt, khiến chúng ta quên mất rằng thiên nhiên vốn đã có ánh sáng của riêng nó. Đôi khi, mình phải tắt đi những cái đèn nhỏ trong tay, thì mình mới thấy được cái đèn lớn của vũ trụ, con ạ."
Đó là một triết lý quá sâu xa đối với một đứa trẻ, nhưng tôi lờ mờ hiểu được. Giống như việc nếu tôi cứ mải mê chơi những trò chơi điện tử bấm nút tít tít, tôi sẽ chẳng bao giờ nhận ra con kiến đang tha mồi dưới chân hay bông hoa dại đang nở bên đường. Người lớn cũng vậy, họ mải mê với những ánh hào quang của tiền bạc, của danh vọng, nên họ thường bỏ lỡ những "vì sao" hạnh phúc lấp lánh ngay trên mái nhà mình.
Đêm đó, tôi ngủ quên ngay trên sân thượng, trong vòng tay của bố và lời ru của gió. Trong giấc mơ, tôi thấy mình cưỡi trên một con diều khổng lồ, bay qua những mái nhà không có điện, hái những vì sao cho vào túi quần để dành khi nào trời tối quá thì mang ra thắp.
Sáng hôm sau, điện có lại. Tiếng quạt lại quay, tivi lại kêu, và mẹ lại tất bật với chiếc nồi cơm điện. Mọi thứ trở lại với trật tự "văn minh" của nó. Nhưng khi nhìn lên trần nhà, tôi không thấy chiếc quạt trần nữa, tôi thấy lại bầu trời đêm qua. Tôi nhìn thấy bố, không phải là một người kỹ sư hay cau mày, mà là một "thợ săn sao" vĩ đại.
Tôi chạy sang nhà thằng Cún, thấy nó đang ngồi ủ rũ vì phải làm bài tập hè dưới ánh điện sáng choang.
"Cún! Đêm qua mày có đi săn sao không?"
Thằng Cún ngơ ngác: "Sao gì? Đêm qua tối thui, tao ngủ say như chết. Mà sao trên trời thì săn kiểu gì được?".
Tôi mỉm cười, một nụ cười đầy bí mật. Có những thứ chỉ có thể nhìn thấy khi chúng ta chịu tắt đèn đi. Có những vẻ đẹp chỉ hiện ra khi chúng ta chấp nhận sự thiếu hụt.
Bà nội tôi đứng bên hiên, đang tỉ mẩn gỡ những hạt đỗ đen. Bà nhìn tôi, như thể đọc được suy nghĩ của tôi: "Cái gì lấp lánh quá chưa chắc đã là thật đâu Tí. Cái gì bình thường, lặng lẽ, nhưng luôn ở đó dù con có nhìn thấy hay không, đó mới là thứ quý giá nhất."
Tôi nhìn đôi bàn tay gầy guộc của bà, rồi nhìn ra sân nắng. Thế giới của tôi bây giờ không chỉ có những trò chơi chạy nhảy, mà còn có những nốt trầm của bóng tối. Tôi bắt đầu yêu những lúc mất điện, không phải vì tôi không thích sự tiện nghi, mà vì đó là lúc tôi tìm thấy lại bản thân mình rõ ràng nhất.
Mất điện dạy tôi rằng, con người ta không cần quá nhiều thứ để thấy hạnh phúc. Chỉ cần một chiếc chiếu, một chiếc quạt mo, và những người thân yêu ngồi cạnh nhau dưới bầu trời đầy sao, thế là đủ để tạo nên một thiên đường. Người lớn thường làm phức tạp hóa hạnh phúc bằng những điều kiện này nọ, nhưng với tôi, hạnh phúc đơn giản là cảm nhận được hơi ấm của bố và mùi hương của mẹ trong bóng tối bao dung.
Bây giờ, mỗi khi nhìn thấy một tòa nhà cao tầng rực rỡ ánh đèn màu giữa thành phố, tôi lại chợt thấy thương cho những người sống trong đó. Họ có điện 24/24, nhưng có lẽ cả đời họ chưa bao giờ thực sự nhìn thấy một vì sao nào "rơi" xuống mái nhà mình. Họ sống trong một thế giới quá sáng, sáng đến mức đôi mắt tâm hồn họ trở nên mỏi mệt và mù lòa trước những vẻ đẹp dịu dàng của tự nhiên.
Tôi vẫn là Tí sún, vẫn hay chui gầm giường và hay làm mất dép. Nhưng sau cái đêm mất điện ấy, tôi đã mang trong lòng một chiếc "đèn pin tâm hồn" riêng. Một chiếc đèn mà không cần dùng pin, không cần cắm điện, nó tỏa sáng bằng những ký ức về hơi ấm của gia đình và vẻ đẹp của sự giản đơn.
Tiếng ve vẫn kêu, nắng vẫn đổ vàng trên ngõ nhỏ. Tôi biết rằng rồi điện sẽ lại mất, cuộc đời sẽ có những lúc "tối thui" và đầy rẫy khó khăn. Nhưng tôi không còn sợ nữa. Vì tôi biết, ở phía trên những bóng tối kia, luôn có những vì sao đang chờ đợi để kể cho chúng ta nghe những câu chuyện về hy vọng.
Tôi nhặt một viên sỏi trắng dưới sân, giơ lên trước ánh nắng mặt trời. Viên sỏi bình thường bỗng chốc rực sáng như một ngôi sao nhỏ. Tôi bỏ nó vào túi quần, mỉm cười bước đi. Thế giới này thật đẹp, nhất là khi chúng ta biết cách "mất điện" đúng lúc để thấy được những điều thực sự quan trọng.
Bóng tối không chỉ là sự vắng mặt của ánh sáng, mà là sự hiện diện của những điều thiêng liêng. Bạn có bao giờ cảm thấy biết ơn một lúc "mất điện" trong cuộc đời mình để nhận ra ai mới là người quan trọng nhất không? Tí "Sún" đã tìm thấy ngôi sao của mình, và tôi tin rằng bạn cũng có một ngôi sao như thế trong ngăn kéo tâm hồn.