Dưới cái nắng gắt gao của những ngày đầu tháng Năm, bầu trời miền quê như một tấm lụa xanh ngắt bị nung nóng, không một gợn mây. Gió từ cánh đồng thổi vào, mang theo cái mùi ngai ngái của bùn đất khô nẻ và hương lúa đang thì con gái, nồng nàn đến mức chỉ cần hít một hơi sâu là thấy lồng ngực mình dường như cũng chứa đầy nắng. Ở cái làng ven sông này, người lớn sợ nắng vì nó làm cháy da thịt trên những luống cày, nhưng với lũ trẻ chúng tôi, nắng chính là lời hiệu triệu, là tiếng còi khai cuộc cho những cuộc viễn chinh bất tận.
Tôi nằm dài trên chõng tre dưới hiên nhà, nghe tiếng con thạch sùng tặc lưỡi trên xà nhà và tiếng cánh quạt nan của nội phẩy nhè nhẹ. Nội tưởng tôi đã ngủ, nhưng làm sao tôi ngủ được khi ngoài kia, dàn đồng ca ve sầu bắt đầu tấu lên bản nhạc chói tai nhất trong năm. Tiếng ve kêu như xé toạc không gian yên tĩnh, thúc giục, réo rắt. Tôi lim dim mắt, mồ hôi rịn ra ở hai bên thái dương, thầm tính toán xem lúc này thằng Tý "Sứt", thằng Cu Bin và cái Hẹ đã lẻn ra khỏi nhà chưa.
Gia đình tôi, cũng như bao nhà khác trong làng, đều tuân thủ một quy tắc bất di bất dịch: buổi trưa phải ngủ. Đó là khoảng thời gian "thánh thiêng" mà người lớn dùng để hồi sức cho buổi làm đồng chiều, và cũng là lúc họ dùng để quản thúc lũ con cháu nghịch như quỷ sứ. Nhưng quy tắc sinh ra là để bị phá vỡ. Tôi nín thở, lắng nghe tiếng ngáy đều đặn của nội, rồi nhẹ nhàng đặt chân xuống nền gạch tàu mát lạnh. Từng bước một, tôi rón rén như một con mèo già, lách qua khe cửa hẹp đã được bôi mỡ gà cho khỏi kêu kẽo kẹt.
Vừa ra tới đầu ngõ, dưới bóng mát của rặng tre già, tôi đã thấy ba gương mặt quen thuộc đang nấp sẵn. Thằng Tý "Sứt" là đứa nổi bật nhất, cái tên của nó gắn liền với vết sứt ở răng cửa – kết quả của một lần lao đầu xuống mương đuổi theo con cá chuối. Thằng Cu Bin thì lầm lì hơn, trên tay lúc nào cũng lăm lăm cái túi vải đựng đầy sỏi tròn, "đạn dược" cho chiếc ná cao su bọc nhựa đỏ mà nó quý hơn vàng. Cuối cùng là cái Hẹ, đứa con gái duy nhất trong nhóm nhưng chưa bao giờ chịu thua kém đứa con trai nào về khoản leo trèo hay lội bùn.
Thằng Tý thấy tôi thì nhe hàm răng sứt cười hì hì, giọng thì thào nhưng đầy vẻ kịch tính:
"Thành! Sao mày chậm thế? Thằng Bin nó vừa phát hiện ra một tổ ong vò vẽ to bằng cái nón lá ở vườn nhãn nhà ông Cửu kìa."
Tôi nghe mà thấy tim mình nhảy choi choi trong lồng ngực. Tổ ong vò vẽ! Đó là một thử thách cấp độ cao, không dành cho những kẻ yếu tim. Ánh nắng ban trưa dội xuống đỉnh đầu nóng hổi, nhưng cảm giác hồi hộp lại khiến tôi thấy một luồng điện chạy dọc sống lưng. Chúng tôi nhìn nhau, không cần nói thêm một lời nào, cả lũ bắt đầu cúi thấp người, băng qua những bờ rào dâm bụt đỏ chót để tiến về phía vườn nhà ông Cửu.
Đôi chân trần của tôi chạm trên mặt đất nóng bỏng, cảm nhận rõ từng cái rễ cây nhô lên và những mảnh sỏi vụn đâm vào gan bàn chân. Ở miền quê này, đôi dép tổ ong dường như chỉ là thứ trang trí, hoặc chỉ dùng khi đi học. Còn những khi "nhập trận", chân trần chính là vũ khí lợi hại nhất để chúng tôi cảm nhận được nhịp đập của đất, để chạy thật nhanh khi bị chó đuổi hay để leo thoăn thoắt lên những thân cây xù xì.
Chúng tôi dừng lại dưới gốc cây xoan già đầu vườn. Mùi lá xoan hăng hắc quyện với mùi nhựa cây nồng nặc trong nắng. Thằng Bin bắt đầu giở "đồ nghề" là chiếc ná cao su ra kiểm tra dây chun, trong khi cái Hẹ bắt đầu thu lượm những cành củi khô và lá chuối khô để chuẩn bị làm đuốc khói. Mọi thứ diễn ra trong sự im lặng tuyệt đối, chỉ có tiếng ve trên đầu vẫn không ngừng gào thét như muốn cổ vũ cho phi vụ liều lĩnh đầu mùa hạ.
Nhìn cái tổ ong lủng lẳng trên cành nhãn cao, tôi chợt thấy mình nhỏ bé lạ kỳ giữa cái không gian mênh mông của làng quê mùa nắng. Tuổi thơ của chúng tôi không có những siêu anh hùng trong phim ảnh, không có những món đồ chơi chạy điện đắt tiền, nhưng chúng tôi có cả một bầu trời đầy nắng để tự viết nên những huyền thoại của riêng mình. Mỗi vết sẹo trên đầu gối, mỗi vết ong đốt sưng vù, hay cả những trận đòn roi của cha đều là những huy chương lấp lánh mà thời gian sẽ chẳng bao giờ xóa nhòa được.
"Sẵn sàng chưa?" – Thằng Tý hỏi, ánh mắt nó rực lên một vẻ phấn khích lạ lùng.
Tôi gật đầu, siết chặt nắm tay. Mùa hè của chúng tôi đã thực sự bắt đầu như thế, giữa tiếng ve râm ran và hơi nóng hầm hập phả ra từ đất mẹ. Một mùa hè sẽ đầy rẫy những trận chiến bùn lầy, những buổi tát mương và những cơn mưa rào gột sạch mọi bụi bặm, chỉ để lại những ký ức trong veo như giọt sương mai trên lá chuối.
Tôi biết, chiều nay khi về nhà, mặt mũi tôi sẽ đen nhẻm vì khói, quần áo sẽ sờn rách vì nhựa cây, và có thể một trận đòn đau đang đợi sẵn. Nhưng vào giây phút này, dưới bóng cây nhãn già và tiếng ve kêu xé vải, tôi thấy mình là đứa trẻ giàu có nhất thế gian, vì tôi có những người bạn đồng hành và cả một thiên đường mang tên "tuổi thơ" đang mở ra trước mắt.