Sau cái mất mát của con diều giấy ở chương trước, nhóm chúng tôi nhanh chóng tìm thấy niềm an ủi mới trong kho vũ khí đã chuẩn bị kỹ lưỡng từ "xưởng đúc" dưới gốc đa. Trời nắng ráo, những cây xoan dọc con đường đê bắt đầu kết trái xanh rì, tròn lẳn – thứ "đạn" hoàn hảo cho những cuộc thư hùng nảy lửa.
Súng thụt (hay còn gọi là súng phóp) chính là niềm kiêu hãnh của những đứa con trai miền quê. Một ống tre cật nhỏ bằng ngón chân cái, một chiếc cần đẩy bằng tre vót nhẵn, và thế là một loại vũ khí có sức công phá... lỗ tai ra đời.
"Hôm nay, phe xóm Đông và phe xóm Đoài sẽ phân định ranh giới tại gò đất hoang. Thằng nào trúng đạn là phải tự giác nằm xuống đóng vai xác chết, nghe chưa?" – Thằng Tý "Sứt" dõng dạc tuyên bố, tay nó cầm khẩu súng thụt "hai nòng" tự chế – thực chất là hai ống tre buộc lại với nhau bằng dây chun.
Chúng tôi kéo quân ra gò đất hoang phía sau đình làng. Nơi đây cỏ tranh mọc cao lút đầu người, xen lẫn những mô đất nhấp nhô, là địa hình lý tưởng cho những trận đánh du kích. Phe tôi gồm Tý, Bin, tôi và cái Hẹ (lúc này đang sắm vai y tá kiêm người tiếp đạn). Phe xóm Đoài do thằng Cường "Chố" cầm đầu, trang bị toàn những khẩu súng bằng tre gai già khú, tiếng nổ nghe đanh như pháo đại.
Trận chiến bắt đầu bằng một sự im lặng đáng sợ. Chỉ có tiếng ve sầu kêu râm ran và tiếng gió thổi qua kẽ lá cây xoan. Tôi bò rạp dưới đám cỏ tranh, cảm nhận cái nóng của đất thấm qua lớp áo sơ mi mỏng. Mùi cỏ mục và mùi nhựa xoan hăng hắc bám đầy tay.
Póc!
Một tiếng nổ giòn tan vang lên từ phía lùm cây duối.
"Á! Tao trúng đạn rồi!" – Thằng Bin kêu lên khi một quả xoan non đập trúng vai nó, để lại một vết nhựa xanh xám trên áo. Nó lẳng lặng nằm xuống, mắt nhắm nghiền đúng phong thái một "liệt sĩ" oai hùng.
"Bắn trả! Nhằm hướng bụi duối mà thụt!" – Tý hét lớn.
Tôi rút khẩu súng từ cạp quần, nhanh tay ấn một quả xoan vào đầu ống, rồi dùng cần đẩy mạnh một phát. Póc! Tiếng nổ vang lên ngay sát tai, luồng hơi ép mạnh đẩy quả xoan bay vút đi. Tôi không biết mình có bắn trúng ai không, nhưng cảm giác cái cần đẩy thụt mạnh vào lòng bàn tay, làm tê rần cả cánh tay, thật sự rất phấn khích.
Trận chiến dần trở nên hỗn loạn. Những tiếng póc, póc vang lên liên hồi như pháo nổ dọc cánh đồng vắng. Chúng tôi lăn lộn, bò trườn, dùng những mô đất làm công sự. Cái Hẹ chạy qua chạy lại giữa những làn "đạn" xoan, tay bốc từng nắm quả xoan non từ trong túi áo phân phát cho chúng tôi.
"Nè! Đạn của mày đây Thành! Bắn trúng thằng Cường cho tao, nó vừa làm tao suýt ngã!" – Cái Hẹ vừa tiếp viện vừa lườm nguýt phe đối diện.
Trong lúc hăng say nhất, tôi và thằng Tý quyết định thực hiện một cú đột kích vòng sau lưng đối thủ. Chúng tôi lẻn qua một rãnh nước cạn, bò men theo hàng rào dâm bụt. Nhưng người tính không bằng trời tính. Khi vừa nhô đầu lên định "thụt" một vố bất ngờ vào đội hình của thằng Cường, thì một bóng đen cao lớn xuất hiện ngay trước mặt.
Đó là ông Quản, người trông nom đình làng, nổi tiếng là nghiêm khắc. Ông đang đi cắt cỏ cho bò, trên vai quẩy một đôi sọt nặng trĩu.
"À, mấy thằng ranh này! Lại trốn ngủ trưa ra đây bắn nhau hả? Có cất ngay cái thứ đồ chơi nguy hiểm ấy đi không, nhỡ bắn trúng mắt nhau thì sao?" – Ông Quản quắc mắt, tiếng quát vang dội cả gò đất.
Cả hai phe xóm Đông và xóm Đoài, vốn đang là "kẻ thù không đội trời chung", bỗng chốc trở thành những người đồng chí cùng cảnh ngộ. Không ai bảo ai, chúng tôi đồng loạt vứt súng, vắt chân lên cổ mà chạy.
Tôi chạy thục mạng qua những gốc rạ khô, tiếng tim đập thình thịch còn to hơn cả tiếng súng thụt lúc nãy. Thằng Tý "Sứt" chạy bên cạnh, vừa chạy vừa nhe răng cười:
"Hú hồn! Suýt thì bị ông Quản thu mất khẩu súng hai nòng của tao!"
Chúng tôi tập hợp lại tại bến sông khi mặt trời đã ngả bóng vàng vọt. Trận chiến kết thúc mà không có phe nào chiến thắng hoàn toàn, chỉ có những vết nhựa xoan đen nhẻm bám trên tay áo và những vết xước đỏ au trên bắp chân vì cỏ tranh cứa.
Thằng Bin giờ đã "sống lại", nó đang ngồi vò nát những quả xoan còn sót lại trong túi, nhìn nhựa chảy ra đen kịt trên đầu ngón tay.
"Này, sau trận này chắc u tao lại soi gương soi bóng cái áo của tao cho mà xem." – Bin tặc lưỡi thở dài.
Chúng tôi nhìn nhau, rồi cùng cười phá lên. Tiếng cười tan vào trong gió chiều, hòa quyện với tiếng nước sông vỗ vào mạn thuyền. Những khẩu súng thụt bằng tre, những quả xoan xanh chát chúa ấy có thể chẳng là gì so với những trò chơi hiện đại, nhưng với chúng tôi, đó là âm vang của một thời oanh liệt, nơi mỗi đứa trẻ đều là một vị tướng trên chiến trường tự do của riêng mình.
Khi hoàng hôn buông xuống, nhuộm đỏ rực cả cánh đồng, tiếng súng thụt cuối cùng của một đứa nào đó ở phía xa xa vọng lại như một lời chào tạm biệt ngày nắng. Chúng tôi ra về, lòng thầm nhủ ngày mai sẽ lại vót thêm những khẩu súng mới, chắc hơn, kêu to hơn, để chuẩn bị cho những trận chiến chưa bao giờ có hồi kết của tuổi thơ.