Mùa thu ở thành phố Nam Ninh luôn bắt đầu bằng những cơn gió hanh hao, thổi khô những vệt nước đọng trên lối nhỏ dẫn vào con ngõ số 19. Trong căn nhà cũ của họ Lâm, mùi gỗ bào quyện với mùi cá kho tương tạo nên một thứ không khí đặc quánh, vừa ấm áp lại vừa có chút gì đó cũ kỹ.
Bà Trương Tú Lan, một cựu giáo viên tiểu học có thói quen sắp xếp mọi thứ ngăn nắp đến mức cực đoan, đang tất bật trong bếp. Bà dùng chiếc thìa inox gõ nhẹ lên thành nồi canh cá, đôi lông mày nhíu lại khi thấy nước canh hơi đục. Hôm nay là ngày họp mặt gia đình cuối tháng – một quy định bất di bất dịch mà bà đã thiết lập từ khi chồng bà, ông Lâm Quốc Cường, về hưu.
"Ông Lâm! Đã bảo là đừng có bào gỗ trong sân lúc tôi đang nấu cơm mà. Bụi nó bay hết vào nồi canh rồi đây này!" – Bà Trương gọi vọng ra sân, giọng nói mang theo sự gắt gỏng thói quen của những người phụ nữ cả đời lo toan.
Ông Lâm không đáp lời ngay. Ông đang mải mê với một chiếc chân ghế bằng gỗ cẩm lai. Đôi bàn tay ông, vốn đã chai sần và đầy những vết sẹo nhỏ do nghề mộc để lại, vẫn run run lướt trên bề mặt gỗ mịn màng. Ông thà đối mặt với những thớ gỗ cứng đầu còn hơn là đối mặt với những lời càm ràm của vợ. Ông biết, bà Trương đang lo lắng, và sự lo lắng của bà luôn biến thành sự cáu kỉnh.
Sáu giờ kém mười lăm. Chiếc xe Audi đen bóng loáng của Lâm Nhất, con trai cả, từ từ đỗ trước cổng. Lâm Nhất bước xuống xe, chỉnh lại cổ áo vest, hít một hơi thật sâu như để gột rửa đi vẻ mệt mỏi trước khi bước qua cánh cửa gỗ.
"Bố, mẹ, con mới về."
Bà Trương lau tay vào tạp dề, chạy ra cửa: "Nhất về rồi đấy à? Sao gầy thế con? Công việc ở trên tỉnh áp lực quá phải không? Vợ con với cái Linh đâu, sao không về cùng?"
Lâm Nhất khựng lại, nụ cười trên môi hơi cứng lại. Anh tránh ánh mắt của mẹ, cúi xuống tháo giày: "Tiểu Phương phải trực ca đêm ở bệnh viện ạ. Còn cái Linh... nó phải đi học thêm chuẩn bị cho kỳ thi chuyển cấp. Mẹ biết đấy, giờ tụi trẻ học hành căng thẳng lắm."
Lời nói dối trôi ra khỏi miệng Lâm Nhất một cách trơn tru, dù tim anh đang đập nhanh. Thực tế, căn hộ của anh ở trung tâm thành phố đã bị niêm phong một nửa để xiết nợ, và vợ anh đã bế con về nhà ngoại sau khi phát hiện anh dùng toàn bộ tiền tiết kiệm mua nhà để đổ vào một dự án đầu tư ảo rồi trắng tay.
Chẳng mấy chốc, Lâm Tuệ cũng về đến. Cô em gái thứ hai bước vào nhà với đôi giày cao gót gõ lộc cộc trên sân gạch, tay vẫn cầm điện thoại xử lý công việc. Lâm Tuệ 32 tuổi, là trưởng phòng kinh doanh của một công ty mỹ phẩm, xinh đẹp, tài năng nhưng trong mắt bà Trương, cô là một "món đồ lỗi" vì mãi chưa chịu lấy chồng.
"Lại điện thoại! Ăn cơm mà cũng không rời được cái máy sao?" – Bà Trương lẩm bẩm khi dọn bát đũa.
Cuối cùng là Lâm Vũ, cậu con út 22 tuổi, vừa tốt nghiệp đại học nhưng lại chẳng chịu đi làm văn phòng. Cậu vác theo chiếc máy ảnh cũ, quần áo dính đầy màu vẽ, lén lút lẻn vào nhà như một con mèo.
"A, cả nhà đông đủ quá!" – Lâm Vũ cười hì hì, cố tình phá tan bầu không khí ngột ngạt.
Bữa cơm bắt đầu dưới ánh đèn vàng vọt của gian phòng khách. Trên bàn là những món ăn quen thuộc: cá kho tương, đậu phụ sốt cay, rau cải xào tỏi và bát canh cá mà bà Trương đã tâm huyết nấu cả buổi chiều. Nhưng không khí lại im lặng đến lạ thường. Chỉ có tiếng đũa chạm vào bát sứ lanh lảnh.
"Nhất này," – Ông Lâm bất ngờ lên tiếng, giọng trầm đục – "Dạo này công ty con ổn chứ? Bố thấy trên tin tức bảo ngành công nghệ đang thanh lọc nhân sự nhiều lắm."
Lâm Nhất suýt nữa thì đánh rơi đũa. Anh trấn tĩnh, gắp một miếng cá vào bát bố: "Vẫn ổn bố ạ. Con là quản lý, không dễ bị ảnh hưởng đâu. Bố mẹ cứ yên tâm dưỡng già."
Lâm Tuệ nhếch mép, dường như cô nhận ra điều gì đó bất thường qua đôi mắt thâm quầng của anh trai, nhưng cô không nói. Cô bận đối phó với mẹ.
"Tuệ, tuần sau bác Vương bên hội người cao tuổi có giới thiệu một cậu, làm ở sở thuế, kém con 1 tuổi nhưng rất chín chắn..."
"Mẹ, con đã nói bao nhiêu lần rồi. Con không đi xem mắt." – Lâm Tuệ ngắt lời, giọng lạnh lùng.
Bà Trương đặt mạnh bát cơm xuống bàn: "Con định bướng đến bao giờ? Con muốn bố mẹ chết cũng không nhắm được mắt vì lo cho con sao?"
"Thế mẹ muốn con lấy một người con không yêu, rồi sống một đời cãi vã như mẹ và bố à?"
Câu nói của Lâm Tuệ như một nhát dao đâm vào khoảng không. Bà Trương lặng đi, đôi mắt rưng rưng. Ông Lâm buông đũa, đứng dậy đi thẳng ra sân hút thuốc. Bát canh cá trên bàn đã nguội ngắt, lớp mỡ đông lại trên bề mặt trông thật nhợt nhạt. Bữa cơm gia đình – thứ mà bà Trương hằng mong đợi – một lần nữa kết thúc trong sự rạn nứt thầm lặng.