Tiếng ve sầu là thứ âm thanh dội vào lòng người ta một cảm giác nôn nao đến khó tả. Nó không bắt đầu một cách rụt rè, mà thường òa lên cùng một lúc, như thể hàng nghìn nhạc công tí hon đã cùng nhau nhấn phím trong một dàn đồng ca không hồi kết. Ở cái làng ven đê này, tiếng ve là tín hiệu của những ngày nắng lửa, và cũng là tiếng còi khai cuộc cho những cuộc phiêu lưu của lũ trẻ chúng tôi.
Tôi tên là An, nhưng cả làng chỉ quen gọi là Cu Tí. Cái tên cúng cơm ấy vận vào người như một định mệnh, khiến tôi dù có lớn thêm vài tuổi, trong mắt mọi người vẫn chỉ là thằng nhóc gầy nhom, tóc cháy nắng màu râu ngô, suốt ngày chạy rông khắp các bờ bụi.
Buổi trưa hôm ấy, cái nắng tháng Năm đổ xuống sân gạch nhà nội như rót mật. Nắng vàng đến mức mắt tôi hoa lên khi nhìn vào những vệt sáng phản chiếu từ chiếc chậu nhôm cũ. Bà nội tôi đang ngồi dưới bóng cây vú sữa già, đôi bàn tay gầy guộc, chằng chịt những đường gân xanh đang tỉ mẩn thái từng lát chuối sứ để làm mứt. Bà bảo, nắng này mà không phơi mứt thì phí cả công trời.
"Tí ơi, vào ngủ đi con, nắng này chạy ra ngoài là ốm đòn đấy," tiếng bà nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng đầy uy quyền.
Tôi vâng dạ cho có lệ, rồi lén nằm xuống chiếc chõng tre kê ngay sát mép hiên. Tôi không ngủ được. Làm sao mà ngủ được khi ngoài kia, cánh đồng vừa gặt xong chỉ còn trơ cuống rạ đang mời gọi, và dưới gốc cây rơm vàng óng kia, thằng Cò và cái Bình chắc chắn đang đợi tôi để thực hiện kế hoạch "oanh tạc" vườn ổi nhà ông giáo.
Tôi nằm nghiêng, đưa mắt nhìn lên vòm lá vú sữa. Đây chính là vương quốc riêng của tôi. Nắng xuyên qua những kẽ lá xanh mướt, bị tán lá lọc đi cái gắt gỏng của mùa hè, chỉ còn lại những đốm sáng tròn xoe như những đồng tiền vàng cổ. Chúng nhảy múa trên mặt tôi, trên cánh tay đen nhẻm, rồi lại lặn mất tăm khi có cơn gió mồ côi nào đó đi ngang qua làm lay động cành lá. Tôi giơ tay ra, cố bắt lấy một "đồng xu nắng" đang đậu trên mu bàn tay mình. Nhưng lạ thay, khi tôi nắm chặt tay lại, nắng chẳng ở trong lòng bàn tay, nó lại nhảy lên mu bàn tay tôi mà trêu chọc. Nắng ở đây hiền quá, nó chẳng làm tôi cháy da, chỉ thấy một sự ấm áp len lỏi vào tận trong tim, như thể tôi đang được sưởi ấm bởi một thứ ánh sáng diệu kỳ từ thuở khai thiên lập địa.
"An ơi... An ơi..."
Tiếng gọi thì thào phát ra từ phía bụi duối sau vườn. Tôi bật dậy như lò xo, tim đập thình thịch. Là thằng Cò. Nó đang vẫy tay ra hiệu, gương mặt nó lấm lem bùn đất nhưng đôi mắt thì sáng rực lên sự tinh quái. Cạnh nó là cái Bình, con bé có đôi mắt đen láy và chiếc mũi thỉnh thoảng lại chun lại vì nắng nóng. Cái Bình mặc chiếc áo hoa nhí đã bạc màu, tay cầm một chiếc túi vải nhỏ – chắc là để đựng "chiến lợi phẩm".
Tôi rón rén bước xuống chõng, xỏ đôi dép tổ ong sứt quai, mắt không rời bóng dáng bà nội đang thong thả xếp từng lát chuối lên mẹt. Khi đã lọt qua được bờ rào dâm bụt, tôi thở phào nhẹ nhõm như vừa thực hiện một cuộc đào tẩu vĩ đại.
"Sắp trưa rồi, ông giáo đang ngủ, mình đi nhanh lên," thằng Cò hối thúc.
Ba đứa trẻ chúng tôi chạy băng qua con đường đất nhỏ, đôi chân trần chạm xuống mặt đất nóng hổi khiến chúng tôi vừa chạy vừa phải nhảy lò cò như lũ chim sẻ. Hai bên đường, cỏ gà mọc lút đầu gối, thi thoảng một con châu chấu ma bay vụt ra làm cái Bình giật mình hét khẽ.
Cái nắng lúc này đã bắt đầu "thật thà" hơn, nó không còn nấp sau kẽ lá nữa mà đổ thẳng xuống vai, xuống cổ. Tôi nhìn sang bên cạnh, thấy cái Bình đang lấy tay che nắng trên trán. Màu nắng chiều nay lạ lùng lắm, nó vàng óng như mật ong rừng, bao phủ lên những mái nhà tranh, lên những rặng tre già đang kẽo kẹt hát theo gió.
"Cẩn thận cái gai mây!" Tôi hét lên khi thấy cái Bình suýt vấp phải một bụi gai ven đường.
Nó quay lại cười với tôi, những giọt mồ hôi li ti lấm tấm trên trán, phản chiếu ánh mặt trời lấp lánh như những hạt kim cương nhỏ xíu. Lúc đó, tôi chợt thấy một màu nắng rất khác. Không phải nắng trên trời, mà là màu nắng của sự hồn nhiên, của tình bạn ngây ngô đang rực cháy trong đôi mắt của cô bạn nhỏ.
Chúng tôi dừng lại bên gốc cây rơm khổng lồ nhà ông giáo. Mùi rơm khô ngai ngái, nồng nặc vị của đất và phù sa sông Đáy xộc vào mũi. Đó là một mùi hương đặc trưng mà có đi khắp thế gian này, tôi cũng chẳng thể tìm thấy ở đâu khác ngoài làng quê mình. Thằng Cò nhanh như sóc, nó đã trèo lên được một cành ổi khẳng khiu, trong khi tôi và cái Bình đứng dưới canh chừng.
"Có quả nào chín chưa Cò?" Cái Bình hỏi với giọng khát khao.
"Đầy! Toàn quả to như nắm tay đây này!" Thằng Cò thì thầm đáp lại.
Trong lúc đợi thằng Cò hái ổi, tôi đứng tựa lưng vào đống rơm, ngước mắt nhìn lên bầu trời cao tít tắp. Bầu trời mùa hè xanh ngắt, không một gợn mây, chỉ có ánh nắng chan hòa chảy tràn khắp không gian. Tôi chợt nhớ đến mẹ. Giờ này chắc mẹ vẫn còn đang ở ngoài đồng dặm lúa. Nắng này mà lội ruộng thì cực lắm. Tôi hình dung ra hình ảnh mẹ lầm lũi giữa cánh đồng mênh mông, chiếc nón lá trắng tinh khôi tương phản với màu áo nâu sờn bạc đi vì nắng muối. Một nỗi thương cảm len lỏi vào lòng đứa trẻ mười tuổi như tôi, khiến niềm vui trộm ổi bỗng dưng chững lại một nhịp.
"Này, ăn đi!"
Thằng Cò ném xuống một quả ổi mỡ da xanh bóng, to tròn. Tôi đón lấy, lau vội vào vạt áo rồi đưa cho cái Bình. Nó nhìn tôi, bẻ đôi quả ổi, đưa cho tôi một nửa. Vị ổi chín thơm lừng, ngọt lịm tan dần trên đầu lưỡi, xua đi cái nóng rát của mùa hè. Chúng tôi chia nhau những quả ổi, ngồi bệt dưới bóng râm của đống rơm, cười đùa về những chuyện không đâu vào đâu.
Tiếng ve vẫn kêu râm ran như một bản nhạc không dứt. Màu nắng tháng Năm vẫn cứ rực rỡ như thế, in đậm vào tâm trí tôi hình ảnh của một tuổi thơ đầy nắng và gió. Tôi không biết sau này khi lớn lên, tôi sẽ đi đâu, về đâu, nhưng có một điều tôi chắc chắn rằng: Cái màu nắng rực rỡ của ngày hôm nay, cái vị ngọt của quả ổi trộm và hơi ấm của đống rơm già sẽ mãi mãi là một phần máu thịt, là "màu nắng trong tim" mà tôi sẽ mang theo suốt cuộc đời mình.
Mùa hè đầu tiên của tôi, cứ thế bắt đầu bằng một tiếng ve và những đốm nắng xuyên qua kẽ lá vú sữa của bà...