Thế giới của trẻ con thường bị người lớn gắn cho cái mác "yếu đuối". Họ luôn lo lắng chúng tôi sẽ ngã khi leo cây, sẽ ốm khi dầm mưa, hoặc sẽ khóc thét khi nhìn thấy một vết xước nhỏ trên đầu gối. Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Ở vương quốc của những kẻ cao một mét linh năm phân, lòng dũng cảm là một loại đơn vị tiền tệ có giá trị cao nhất, và chúng tôi có những tiêu chuẩn khắt khe hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản là không sợ bóng tối hay không sợ bác sĩ tiêm phòng.
Vào một buổi chiều mà nắng dường như đã mỏi mệt và bắt đầu rụng xuống những tán lá bàng đỏ ối, thằng Tý "Mắt Tròng" quyết định tổ chức một "Đại hội thẩm định lòng dũng cảm" tại bãi đất trống sau kho lương thực cũ. Đây là nơi chứa đựng vô số huyền thoại kinh dị của xóm: từ chuyện có những bóng trắng bay lượn trên mái tôn rỉ sét đến chuyện những con chuột ở đây to bằng con mèo và biết nói tiếng người.
"Dũng cảm không phải là việc mày có thể đánh thắng một đứa trẻ khác," Tý đứng trên một chiếc hòm gỗ mục, tuyên bố trước mặt tôi, thằng Hùng "Đô" và cái Tí "Điệu". "Đó chỉ là bạo lực. Dũng cảm thực sự là khi mày có thể đối mặt với thứ mà mày sợ nhất mà không... tè ra quần."
Thằng Hùng "Đô" nghe xong, mặt bỗng nhiên tái đi một chút. Nó vốn nổi tiếng là lực sĩ, nhưng sau vụ con nhện và bài kiểm tra điểm 3, uy tín về lòng dũng cảm của nó đang chạm mức báo động đỏ.
"Thế tiêu chuẩn cụ thể là gì?" Tôi hỏi, tay vân vê mảnh sành màu xanh lơ trong túi quần – vật hộ mệnh từ chương trước.
Tý nheo mắt, chỉ tay vào cái miệng hầm tối om dẫn vào kho lương thực:
"Mỗi đứa phải đi vào đó một mình, đếm từ một đến một trăm, rồi mang ra một vật chứng cho thấy mình đã chạm vào tận bức tường cuối cùng. Đứa nào làm được, sẽ được phong danh hiệu 'Hiệp sĩ của bóng đêm' và được quyền ưu tiên ăn ổi đầu tiên trong lần thu hoạch tới."
Cái Tí "Điệu" ôm khít con búp bê què chân, giọng run run:
"Thế nếu trong đó có... có người lạ thì sao? Mẹ tớ bảo chỗ này nhiều tệ nạn lắm."
Thằng Tý cười khẩy, phong thái của một thủ lĩnh dày dạn kinh nghiệm:
"Người lớn gọi là tệ nạn vì họ sợ những thứ họ không kiểm soát được. Đối với chúng mình, đó chỉ là một thử thách địa hình. Tệ nạn lớn nhất của trẻ con chính là nỗi sợ từ trí tưởng tượng của chính mình."
Thử thách bắt đầu. Thằng Hùng "Đô" xung phong đi trước để lấy lại danh dự. Nó hít một hơi thật sâu, ngực phập phồng như cái bễ lò rèn, rồi chậm rãi bước vào bóng tối. Chúng tôi đứng ngoài, đếm thầm từng giây. Một, hai, ba... mười... năm mươi...
Bỗng nhiên, một tiếng "Á" vang lên thất thanh, kèm theo tiếng đổ vỡ của những thanh gỗ mục. Hùng lao ra ngoài như một mũi tên, mặt không còn giọt máu, tay cầm một cái... chuôi chổi gãy.
"Có... có cái gì đó... nó vừa chạm vào chân tao!" Hùng hổn hển, mồ hôi vã ra như tắm.
Tý kiểm tra cái chuôi chổi, rồi lại nhìn vào bóng tối.
"Chỉ là một con chuột thôi Hùng ạ. Hoặc có thể là một linh hồn của cái chổi cũ đang đi tìm phần đầu bị mất. Nhưng mày đã mang được vật chứng ra, coi như đạt mức trung bình."
Đến lượt cái Tí "Điệu". Thật bất ngờ, cô bé vẫn thường thút thít vì sợ sên lại tỏ ra bình thản lạ lùng. Nó đặt con búp bê xuống đất, dặn dò: "Em ở đây đợi chị, đừng sợ nhé", rồi bước vào hầm với những bước đi nhẹ tênh như một nàng công chúa đang vào cung điện.
Cái Tí ở trong đó lâu đến mức chúng tôi bắt đầu lo lắng. Khi nó bước ra, trên tay nó là một đóa hoa dại màu trắng nhỏ xíu, cánh hoa mỏng manh như được dệt từ sương mù.
"Ở trong đó không đáng sợ đâu," cái Tí mỉm cười. "Có một vệt nắng xuyên qua mái thủng, chiếu đúng vào bông hoa này. Nó mọc lên giữa những đống rác, trông cô đơn nhưng kiên cường lắm."
Thằng Tý im lặng. Tôi cũng im lặng. Chúng tôi nhận ra rằng dũng cảm của con gái không phải là đối mặt với cái chết hay quái vật, mà là khả năng tìm thấy cái đẹp ngay cả trong nơi tối tăm nhất.
Cuối cùng là lượt của tôi. Khi bước vào bóng tối, cảm giác đầu tiên là mùi của sự cũ kỹ: mùi bụi, mùi gỗ mục, và mùi của thời gian bị bỏ quên. Đôi chân tôi chạm trên nền đất lạnh lẽo, tiếng tim đập thình thịch trong lồng ngực nghe như tiếng trống trận.
Tôi bắt đầu đếm: "Một, hai, ba...".
Ở độ cao một mét, bóng tối dường như đậm đặc hơn. Những bóng đen trên tường trông giống như những bàn tay khổng lồ đang vươn ra. Tôi chợt nhớ đến lời ba nói: "An tâm là khi con biết chắc chắn rằng trần nhà vẫn sạch sẽ". Ở đây, trần nhà đầy mạng nhện và bụi bặm, chẳng có gì để an tâm cả.
Nhưng rồi, tôi chạm tay vào bức tường cuối cùng. Nó lạnh lẽo và xù xì. Tôi cúi xuống, tìm kiếm một vật chứng. Tay tôi chạm vào một thứ gì đó nhẵn nhụi, tròn trịa. Tôi nhặt nó lên và đi ra ngoài.
Đó là một viên bi ve. Nhưng không phải viên bi bình thường, nó là một viên bi màu hổ phách, bên trong có những sợi chỉ đỏ xoắn lại như một ngọn lửa bị đóng băng.
"Viên bi này..." Thằng Tý cầm lấy, mắt mở to kinh ngạc. "Đây là viên bi 'Thần Lửa' của anh Đại 'Sẹo' từ năm năm trước! Nghe nói anh ấy đã đánh mất nó trong một trận chiến kinh điển rồi nghỉ chơi bi luôn từ đó. Mùi, mày vừa tìm thấy một huyền thoại đấy!"
Danh hiệu "Hiệp sĩ bóng đêm" thuộc về tôi, nhưng trong lòng tôi không thấy kiêu ngạo. Tôi chỉ thấy một nỗi buồn man mác. Viên bi lấp lánh này đã nằm trong bóng tối năm năm trời, bị lãng quên bởi một người lớn vốn từng là một đứa trẻ dũng cảm. Anh Đại "Sẹo" bây giờ đã đi làm công nhân ở tỉnh xa, mẹ tôi bảo anh ấy giờ chỉ biết đến tiền lương và thuốc lá, chẳng còn thiết tha gì đến việc bắn bi dưới gốc cây đa nữa.
"Này các cậu," tôi lên tiếng khi cả hội đang ngồi bệt dưới đất ngắm nhìn viên bi. "Có phải lòng dũng cảm của chúng mình cũng sẽ bị đánh mất như viên bi này không? Khi lớn lên, chúng mình sẽ sợ nghèo, sợ khổ, sợ cấp trên quát mắng... và chúng mình sẽ quên mất cách đi vào hầm tối chỉ để tìm một nhành hoa hay một viên bi?"
Thằng Tý "Mắt Tròng" ném một hòn sỏi ra xa, giọng nó bỗng trở nên già dặn lạ thường:
"Đó là quy luật của sự bào mòn. Người lớn dũng cảm theo cách khác. Họ dám đi làm dù mệt mỏi, dám chịu đựng những lời mắng nhiếc để nuôi gia đình. Nhưng tớ nghĩ, cái dũng cảm đó mệt mỏi lắm. Nó không vui bằng cái dũng cảm của tụi mình hiện giờ."
Buổi đại hội kết thúc khi trời đã sập tối. Chúng tôi chia tay nhau, ai nấy đều mang trong mình một chiến lợi phẩm: Hùng có cái chuôi chổi, Tí có bông hoa dại, còn tôi có viên bi huyền thoại.
Về đến nhà, tôi thấy ba đang ngồi ở bàn, gương mặt hằn lên vẻ lo âu trước một xấp giấy tờ. Mẹ thì đang càu nhàu về việc giá gạo tăng. Tôi tiến lại gần ba, xòe bàn tay ra:
"Ba ơi, con tặng ba viên bi Thần Lửa này. Anh Đại 'Sẹo' ngày xưa là người dũng cảm nhất xóm vì có nó đấy. Con nghĩ ba cũng cần nó."
Ba tôi ngước nhìn viên bi lấp lánh dưới ánh đèn điện. Một nụ cười từ từ nở trên đôi môi khô nẻ của ba. Ba cầm lấy viên bi, soi nó trước ánh sáng:
"Viên bi đẹp quá. Con tìm thấy nó ở kho lương thực cũ à? Ngày xưa ba cũng từng mất một viên bi y hệt ở đó."
"Thật hả ba?"
"Thật. Hồi đó ba cũng muốn chứng tỏ mình dũng cảm, nhưng ba mới đi được nửa đường đã chạy ra vì sợ ma. Té ra nó nằm ở đó suốt ba mươi năm qua để đợi con tìm thấy."
Ba tôi cười, một điệu cười thanh thản. Ba nhét viên bi vào túi áo ngực, ngay cạnh cái bút máy dùng để ký những giấy tờ căng thẳng.
"Cảm ơn con, Mùi. Ba sẽ mang theo Thần Lửa để chiến đấu với mấy 'con ma' ở cơ quan."
Tối hôm đó, tôi nằm suy nghĩ về lòng dũng cảm. Hóa ra, dũng cảm không phải là thứ gì đó bất biến. Nó có thể bị đánh rơi, bị lãng quên, nhưng nó cũng có thể được truyền lại từ người này sang người khác qua một viên bi ve hay một câu chuyện kể.
Người lớn có thể đã đánh mất lòng dũng cảm trẻ thơ, nhưng chỉ cần một tác động nhỏ, một mảnh ký ức rực rỡ, họ lại có thể tìm thấy sức mạnh để đối mặt với bóng tối của cuộc đời mình.
Dưới gầm giường, tôi nghe tiếng con Lu thở phò phò. Tôi thò tay xuống, chạm vào chiếc hộp sắt. Tôi biết rằng trong đó không chỉ chứa những viên bi hay những mảnh sành, mà chứa đựng cả một kho dự trữ lòng dũng cảm cho tương lai của tôi. Sau này, nếu tôi có lỡ trở thành một người lớn mệt mỏi, tôi sẽ mở chiếc hộp này ra, chạm vào mảnh sành màu xanh và nhớ lại buổi chiều ở kho lương thực cũ.
Tôi sẽ nhớ rằng, mình từng là một Hiệp sĩ bóng đêm, từng tìm thấy hoa giữa đống rác và từng trả lại Thần Lửa cho ba.
Ngày mai, thế giới sẽ lại bắt đầu với những nỗi sợ mới: một con giun đất khổng lồ, một bài toán khó, hay một cơn mưa rào làm hỏng hố bắn bi. Nhưng không sao cả. Với độ cao một mét linh năm phân, chúng tôi đã hiểu rằng: bóng tối chỉ đáng sợ khi chúng ta đi vào đó mà không có bạn bè và không có một lý do để mơ mộng.
Giấc ngủ kéo đến, tôi thấy mình đang bay trên một con tàu làm bằng nhựa cây đa, vượt qua những đám mây làm bằng kẹo bông. Ở đó, không có ai sợ hãi, vì mọi người đều giữ trong túi mình một viên bi màu hổ phách – viên bi của lòng dũng cảm vĩnh cửu.
Và ba tôi, ở phòng bên cạnh, có lẽ cũng đang mơ một giấc mơ tương tự, với viên bi Thần Lửa đang tỏa sáng rực rỡ trong túi áo, xua đi những lo toan của một ngày dài. Lòng dũng cảm, suy cho cùng, chính là sợi dây vô hình gắn kết những đứa trẻ và những người lớn từng-là-trẻ-con lại với nhau, để chúng ta cùng bước qua bóng tối của nhân gian mà không bao giờ thực sự lẻ loi.
Mỗi chương của cuộc đời là một bài kiểm tra, và hôm nay, chúng tôi đã đạt điểm mười cho môn học khó nhất: Môn học làm người dũng cảm theo cách trong sáng nhất.
Sáng mai, tôi sẽ bảo thằng Tý rằng, "Hiệp sĩ bóng đêm" không cần phải ăn ổi trước. Hiệp sĩ thực sự là người biết chia sẻ quả ổi ngon nhất cho đứa bạn đang sợ chuột. Đó mới là triết lý đỉnh cao của vương quốc chúng tôi.
Ngủ ngon nhé, những viên bi ve của thế giới. Ngủ ngon nhé, những đóa hoa trắng trong hầm tối. Tuổi thơ vẫn còn xanh, và chúng tôi vẫn còn dũng cảm lắm.