Trong thế giới của tôi, mẹ không chỉ là một người phụ nữ hay lam hay làm, mà mẹ còn là một vị phù thủy thực thụ trong căn bếp ám mùi khói củi. Mẹ không dùng đũa phép, mẹ dùng một chiếc muôi gỗ đã mòn vẹt cả cạnh để điều khiển những nồi đồng, chảo gang tạo ra những món ăn có khả năng xua tan mọi nỗi buồn.
Hôm nay, sau chiến thắng rực rỡ của "Con chim toán học", mẹ quyết định chiêu đãi tôi và đám bạn một mẻ bánh đúc lạc – món ăn mà cái Tí Điệu cam đoan rằng nếu ăn vào sẽ có thể thông minh đột xuất và xinh đẹp như tiên nữ.
Tôi, thằng Tí Sứt và cái Tí Điệu ngồi chầu chực bên thềm bếp, nơi khói bếp đang cuộn tròn những vòng vây trắng xóa quanh mái rạ. Mùi vôi nồng nồng hòa cùng mùi gạo mới và vị béo của lạc rang bắt đầu len lỏi vào từng kẽ răng.
"Mẹ ơi, bánh đúc của mẹ có phải bỏ bùa mê vào không mà sao thơm thế ạ?"
Tôi hít hà một hơi thật sâu, hỏi mẹ. Mẹ đang dùng hết sức bình sinh để "quấy" nồi bột. Tiếng chiếc muôi gỗ va vào thành nồi kêu "cộp, cộp" nhịp nhàng.
"Bùa mê gì chứ cái thằng này. Chỉ là gạo, nước vôi trong với ít lạc thôi con ạ."
Mẹ vừa nói vừa quệt mồ hôi trên trán. Thằng Tí Sứt tò mò ngó vào nồi bột trắng ngần đang sôi lục bục:
"Con không tin đâu. Nhà bà ngoại Tí Điệu cũng làm bánh đúc, nhưng ăn vào nó cứ cứng ngắc như đất sét ở chân đê ấy. Bánh của cô là phải có... công thức bí mật!"
Mẹ mỉm cười, ánh mắt mẹ lấp lánh dưới ánh lửa bập bùng:
"Thế tụi con muốn biết công thức bí mật không?"
Ba đứa chúng tôi đồng thanh:
"Có ạ!"
Mẹ đặt chiếc muôi gỗ xuống, ra hiệu cho chúng tôi lại gần hơn. Mẹ hạ thấp giọng như đang truyền đạt một mật mã tối mật của quốc gia:
"Bí mật nằm ở đôi tay đấy. Con phải quấy thật đều, thật khéo, không được nhanh quá mà cũng không được chậm quá. Nhưng quan trọng nhất là lúc quấy bánh, con phải nghĩ đến những người sẽ ăn nó. Nếu con nghĩ đến sự ngon miệng của các con, bánh sẽ dẻo. Nếu con nghĩ đến tình yêu, bánh sẽ thơm."
Cái Tí Điệu gật gù như một chuyên gia ẩm thực thực thụ:
"Hóa ra là vậy. Thảo nào bà ngoại con lúc làm bánh toàn vừa làm vừa mắng con mèo Mướp ăn vụng, hèn gì bánh nó cứ đắng đắng thế nào ấy cô ạ!"
Mẹ bật cười khanh khách. Tiếng cười của mẹ hòa cùng tiếng nổ lách tách của củi khô, tạo nên một không gian ấm áp lạ kỳ. Khi nồi bột đã đặc quánh lại, mẹ nhanh tay múc ra những chiếc mẹt lót lá chuối xanh mướt. Từng miếng bánh tròn trịa, bóng bẩy hiện ra, lốm đốm những hạt lạc vàng ươm như những hòn đảo nhỏ giữa biển hồ trắng muốt.
"Đợi nó nguội một chút mới ngon nhé."
Mẹ dặn dò rồi đưa cho tôi một chén tương bần nhỏ có rắc thêm vài hạt vừng. Thằng Tí Sứt nhìn đĩa bánh không chớp mắt, nó nuốt nước miếng ực một cái:
"Mùi này, tao vừa tính ra rồi. Một cái mẹt bánh này nếu chia cho bốn người thì mỗi đứa được mười miếng. Nhưng nếu mình ăn nhanh hơn Tí Điệu, thì có thể mình sẽ được mười lăm miếng đấy."
Tôi lườm nó một cái:
"Mày lại quên bài học toán của ba tao rồi. Phải chia để nhân đôi niềm vui chứ, ăn mảnh là bánh nó biến thành đất sét ngay!"
Khi bánh đã săn lại, mẹ dùng một sợi dây cước nhỏ để cắt bánh. Từng miếng bánh vuông vức hiện ra, mịn màng và dẻo quánh. Tôi bốc một miếng, chấm vào chén tương đậm đà rồi đưa lên miệng. Vị ngọt của gạo, vị béo của lạc, vị mặn mòi của tương và mùi thơm của lá chuối quyện lại thành một thứ hương vị thiên đường.
"Ngon quá mẹ ơi! Đúng là bánh có vị hạnh phúc thật!"
Mẹ nhìn chúng tôi ăn một cách ngon lành, gương mặt mẹ rạng rỡ hẳn lên. Mẹ không ăn, mẹ chỉ ngồi đó, tay cầm chiếc quạt nan phẩy phẩy cho chúng tôi đỡ nóng.
"Các con ăn nhiều vào. Làm trẻ con chỉ cần ăn ngon, ngủ kỹ và biết yêu thương nhau là cô mừng rồi."
Tí Điệu bỗng dừng lại, nhìn mẹ tôi với ánh mắt ngưỡng mộ:
"Cô ơi, sau này con lớn lên, cô dạy con 'quấy' hạnh phúc như cô nhé? Con cũng muốn làm ra những món ăn khiến người ta mỉm cười như thế này."
Mẹ xoa đầu nó, giọng mẹ bỗng trở nên dịu dàng và có chút gì đó xa xăm:
"Hạnh phúc không cần học đâu con. Chỉ cần trái tim con luôn mở rộng, thì dù con nấu một nồi rau luộc, nó cũng sẽ có vị ngọt của mật ong thôi."
Chiều hôm đó, chúng tôi mang một ít bánh đúc ra rặng phi lao cho bác Tám. Bác đang ngồi tựa lưng vào gốc cây, nhìn đàn bò gặm cỏ. Thấy chúng tôi mang bánh đến, bác ngạc nhiên lắm.
"Bánh đúc mẹ Mùi làm đấy bác ạ. Bác ăn thử xem có thấy vị 'hạnh phúc' không?"
Tí Sứt hớn hở đưa bánh cho bác. Bác Tám nhận lấy miếng bánh bằng đôi bàn tay chai sạn, đưa lên miệng nếm thử. Bác nhai thật chậm, rồi bác gật gù:
"Ngon... ngon lắm mấy đứa ạ. Lâu lắm rồi bác mới lại được ăn miếng bánh đúc chuẩn vị làng mình thế này. Cảm ơn mẹ thằng Mùi nhé."
Tôi thấy khóe mắt bác Tám hơi đỏ lên. Có lẽ miếng bánh này đã đánh thức một kí ức nào đó sâu thẳm trong bác, một kí ức về mẹ của bác, hay về những mùa hè xa xôi khi bác còn là một đứa trẻ sứt răng như chúng tôi.
Khi hoàng hôn buông xuống, nhuộm đỏ cả dòng sông, chúng tôi ngồi quây quần trên đê, chia nhau những miếng bánh cuối cùng.
"Này, chúng mình có nên đưa công thức này vào 'Ngăn kéo kỉ niệm' không?"
Tí Sứt hỏi, tay nó vẫn còn dính chút tương. Tôi suy nghĩ một lát rồi lắc đầu:
"Không được đâu Tí. Công thức này không nằm ở đồ vật, nó nằm ở đôi tay của mẹ và ở trái tim của tụi mình. Làm sao nhét một trái tim vào ngăn kéo được?"
Tí Điệu nảy ra một ý kiến:
"Hay là mình nhặt cái cuống lá chuối lót bánh này đi? Nó có mùi của bánh đúc mẹ Mùi, mùi của khói bếp và mùi của buổi chiều hôm nay."
Thế là, trong ngăn kéo dưới gầm giường của tôi lại có thêm một vật báu mới: một mẩu lá chuối khô đã được tôi ép phẳng phiu giữa những trang vở cũ.
Mỗi khi mở ngăn kéo ra, mùi lá chuối khô lại thoang thoảng bay lên, nhắc tôi nhớ về bài học toán vĩ đại nhất của mẹ: Phép chia hạnh phúc. Chia đi một miếng bánh, nhưng nhận lại một nụ cười của bác Tám, sự no nê của Tí Sứt và niềm vui sướng của Tí Điệu. Đáp số cuối cùng của phép toán đó luôn là một số vô tận.
Tối hôm đó, tôi nằm nghe tiếng mẹ dọn dẹp bát đĩa trong bếp. Tiếng nước chảy róc rách, tiếng chén đĩa va nhau lách cách. Tôi chợt nhận ra rằng, người lớn không phải chỉ biết đến hóa đơn và công việc. Họ có những phép thuật riêng để biến những thứ bình thường nhất thành phi thường. Mẹ biến gạo thành hạnh phúc, ba biến những mảnh sắt rỉ thành niềm tin.
Tôi tự hứa với mình, sau này dù có lớn lên, dù có phải đối mặt với những bài toán khó nhằn của cuộc đời, tôi cũng sẽ luôn giữ cho "nồi bột" của mình được quấy bằng tình yêu thương. Tôi sẽ không để cuộc đời làm mình trở nên "cứng ngắc" như miếng bánh đúc hỏng.
"Mẹ ơi, mai mẹ lại quấy hạnh phúc cho con ăn tiếp nhé?"
Tôi nói vọng xuống bếp. Tiếng mẹ cười vọng lên, ấm áp và bao dung:
"Cha bố anh! Ăn cho lắm vào rồi lại sâu răng. Ngủ đi, mai còn đi học!"
Tôi mỉm cười, ôm lấy chiếc gối thơm mùi nắng. Trong giấc mơ, tôi thấy mình đang đứng giữa một cánh đồng lúa chín vàng, gió thổi làm những hạt lúa va vào nhau kêu như tiếng chuông gió lon sữa bò. Mẹ tôi đứng ở giữa cánh đồng, tay cầm chiếc muôi gỗ khổng lồ đang quấy cả bầu trời thành một màu hồng ngọt lịm. Đàn chim xanh bay lượn xung quanh, mỗi con ngậm một hạt lạc vàng, và tất cả chúng tôi đều đang mỉm cười – một nụ cười không bao giờ tắt.
Thế giới này, thật sự không hề hỏng hóc chút nào khi ta nhìn nó qua chiếc mẹt bánh đúc của mẹ.