Sáng hôm sau, khi Lâm đang loay hoay dùng chiếc bay nhỏ để vun lại những vạt đất quanh gốc nhài mới trồng, anh cảm nhận được một ánh nhìn đang dán chặt vào lưng mình. Quay phắt lại, anh thấy một bóng dáng nhỏ bé đang đứng thập thò bên cạnh hàng rào gỗ mục. Đó là một cậu nhóc khoảng tám, chín tuổi, mặc chiếc áo phông bạc màu và đôi tông lào đã mòn vẹt. Cậu bé có đôi mắt to tròn, đen láy nhưng tuyệt nhiên không nói một lời nào, chỉ lặng lẽ quan sát từng động tác của Lâm.
Lâm khẽ mỉm cười, cố làm ra vẻ thân thiện: "Chào nhóc. Cháu là con nhà ai thế?"
Thằng bé không trả lời, nó chỉ lùi lại một bước, tay mân mê một chiếc lá dừa khô rồi nhìn xuống đôi bàn tay lấm lem bùn đất của Lâm. Nó nhìn vào chiếc xẻng, rồi lại nhìn vào cây ngọc lan cổ thụ với vẻ mặt suy tư như một ông cụ non. Lâm hơi lúng túng, anh quay lại với công việc của mình, nhưng sự hiện diện của vị khách không mời này khiến anh thấy mình như đang thực hiện một bài thi kỹ năng trước một giám khảo khó tính.
Sau khoảng mười phút im lặng, thằng bé đột ngột bước qua khoảng hở của hàng rào, tiến lại gần chỗ Lâm đang ngồi. Nó ngồi xổm xuống, dùng một cành cây nhỏ chỉ vào đám hạt đậu xanh Lâm vừa gieo hôm qua.
"Chú trồng sai rồi," giọng nó khẽ khàng nhưng rành rọt.
Lâm ngớ người, bật cười: "Sai á? Chú làm đúng theo sổ tay của bà nội mà. Đào hố, bỏ hạt, lấp đất."
Thằng bé lắc đầu, đôi mắt nó quét qua mặt đất như một chiếc máy dò điện tử. "Đất ở đây có kiến lửa. Chú gieo nông thế này, tối nay kiến nó mang hết hạt về tổ. Chú phải lấp sâu thêm một lóng tay, rồi rải ít tro bếp xung quanh."
Lâm nhìn xuống những lỗ nhỏ nơi anh vừa gieo hạt. Quả thật, nếu nhìn kỹ, có những đoàn kiến tí hon đang bắt đầu thám thính quanh khu vực đó. Anh bỗng thấy mình thật ngây ngô. Cuốn sổ tay của bà chỉ dạy những nguyên tắc chung, còn thực tế của mảnh đất vào từng thời điểm cụ thể lại cần một sự quan sát nhạy bén mà chỉ những người gắn bó lâu năm mới có được.
"Cháu tên gì? Sao cháu biết rõ thế?" Lâm hỏi, ánh mắt đầy vẻ nể phục.
"Cháu là Cu Bin, cháu ở nhà ông Ba," nó đáp ngắn gọn rồi đưa tay nhặt một con sâu xanh đang bò trên lá nhài, ném ra xa. "Bà nội chú ngày xưa hay cho cháu kẹo gừng. Bà bảo cháu có đôi mắt của 'thần rừng' vì cháu thấy được những thứ người lớn không thấy."
Lâm lặng người đi một chút. "Những thứ người lớn không thấy" – câu nói ấy chạm vào lòng trắc ẩn của anh. Phải rồi, anh đã dành cả tuổi trẻ để nhìn vào những bản vẽ rực rỡ trên màn hình máy tính, nhìn vào những con số tăng trưởng, nhưng lại không thấy được một tổ kiến đang đe dọa những mầm xanh, hay không thấy được nỗi buồn của chính mình đang lớn dần lên.
Cu Bin không đợi Lâm trả lời, nó bắt đầu dùng đôi tay nhỏ xíu nhưng nhanh nhẹn giúp anh vun lại đất. Nó dạy Lâm cách nghe tiếng đất "thở" – đất quá khô sẽ kêu lạo xạo, đất đủ ẩm sẽ im lặng và chắc chắn. Nó chỉ cho anh thấy sự khác biệt giữa cỏ gấu (cần nhổ tận rễ) và cỏ lá gừng (có thể để lại để giữ ẩm cho đất).
Trong suốt buổi sáng đó, Lâm không còn cảm thấy mình là một kiến trúc sư đang đi ban ơn cho mảnh đất hoang. Anh thấy mình giống như một học trò nhỏ, đang học lại những bài học vỡ lòng về sự sống từ một đứa trẻ.
"Chú Lâm này," Cu Bin bỗng dừng tay, nhìn lên tán cây ngọc lan. "Cây này đang ngủ đấy. Nó không chết đâu, nó chỉ đang đợi chú gọi nó dậy thôi."
"Gọi bằng cách nào hả nhóc?"
Cu Bin nghiêng đầu suy nghĩ: "Bà bảo cây cối cũng biết buồn. Chú đừng chỉ tưới nước bằng xô, chú phải nói chuyện với nó. Mỗi sáng chú dậy, chú chạm vào vỏ cây rồi kể cho nó nghe hôm nay chú thấy gì. Khi nào nó thấy chú vui, nó sẽ nở hoa cho chú xem."
Lời nói ngây ngô của đứa trẻ khiến Lâm lặng đi. Anh nhớ lại những ngày ở thành phố, anh bước vào văn phòng và chẳng thèm nhìn mặt đồng nghiệp, chỉ cắm cúi vào máy tính. Anh đã quên mất sức mạnh của sự giao tiếp và lòng trắc ẩn. Nếu một cái cây cũng cần được lắng nghe, thì con người ta còn cần đến mức nào?
Đến gần trưa, Cu Bin đứng dậy phủi tay, chuẩn bị về ăn cơm. "Chiều chú đừng cuốc chỗ kia nhé, có tổ dế mèn đấy. Để chúng nó hát cho chú nghe buổi tối."
Lâm nhìn theo cái bóng nhỏ xíu của Cu Bin chạy biến sau hàng rào, trong lòng dâng lên một cảm xúc ấm áp lạ kỳ. Anh nhìn xuống đôi bàn tay mình, giờ đã lấm lem bùn đất và sần sùi hơn, nhưng anh thấy chúng đẹp hơn bao giờ hết.
Anh bước đến bên gốc ngọc lan, nhẹ nhàng đặt bàn tay lên lớp vỏ xù xì như lời Cu Bin dặn. "Chào bạn già," Lâm thì thầm. "Hôm nay tôi đã học được cách trồng đậu để kiến không tha mất. Và tôi hứa, từ mai tôi sẽ kể cho bạn nghe nhiều chuyện hơn."
Một cơn gió nhẹ lướt qua, làm rung rinh những cành lá khô khốc. Lâm không biết đó có phải là lời đáp lại hay không, nhưng anh thấy lòng mình nhẹ tênh. Bài học từ "thần rừng" bé con đã giúp anh nhận ra: Để chữa lành một khu vườn, hay một cuộc đời, điều đầu tiên không phải là kiến thức, mà là một đôi mắt biết quan sát và một trái tim biết lắng nghe những điều nhỏ bé nhất.