Chiếc xe Cub của Lâm rẽ vào lối nhỏ dẫn đến chợ huyện khi mặt trời vừa hửng nắng qua lớp sương mù đặc quánh. Chợ phiên ngày 25 Tết như một bảng pha màu hỗn loạn nhưng đầy sức sống: màu đỏ của những liễn đối, màu vàng rực của những chậu cúc vạn thọ và tiếng mặc cả lao xao hòa lẫn trong tiếng lợn gà.
An ngồi sau xe, tay ôm khư khư chiếc ba lô chứa lá thư thứ hai. Đêm qua, cô đã đọc đi đọc lại những dòng chữ ấy dưới ánh đèn dầu nhà Lâm. Cha cô viết:
"Mai à, đêm ấy mưa rừng tầm tã, anh dắt xe qua dốc Chợ thì xích líp bị đứt. Bụng anh đói cồn cào vì cả ngày chỉ uống nước suối để dành tiền mua cho em lạng cao hổ cốt bồi bổ. Giữa lúc anh quỵ xuống cạnh gánh hàng rong đã dọn dẹp, một bà cụ bán bánh chưng đã gọi anh lại. Bà không hỏi anh có tiền không, bà chỉ bóc một chiếc bánh còn ấm khói, xẻ làm đôi rồi bảo: 'Ăn đi con, người có sống thì mới lo được cho người'. Bát cơm ấy, miếng bánh ấy, anh ăn mà nước mắt hòa cùng nước mưa. Anh không biết tên bà, chỉ nhớ bà ngồi dưới gốc cây đa cổ thụ, môi ăn trầu đen nhánh và có nốt ruồi đỏ bên cánh mũi tả..."
Lâm dừng xe cạnh một tiệm sửa khóa cũ, anh đưa mắt nhìn quanh rồi chỉ về phía dãy hàng đồ ăn chín cuối chợ. "Chợ phiên này giờ đã xây lại bằng xi măng, nhưng mấy bà cụ bán bánh truyền thống vẫn hay ngồi ở lối cổng phụ. Cái nốt ruồi đỏ bên cánh mũi mà cha cô nhắc đến... tôi có ấn tượng đấy. Có một bà cụ tên Tư, người ta hay gọi là cụ Tư 'Mụn Đỏ'. Nhưng bà ấy nghỉ bán cũng vài năm rồi."
An cảm thấy tim mình đập nhanh hơn một nhịp. "Nghỉ bán? Vậy làm sao tìm được?"
"Ở quê, nghỉ bán không có nghĩa là biến mất," Lâm cười, vỗ vỗ vào yên xe. "Hỏi một người, sẽ ra mười người. Cô đứng đây đợi, để tôi đi 'dò đài'."
An đứng một mình giữa dòng người tấp nập. Cô trông lạc lõng với chiếc áo khoác đen tối màu và vẻ mặt trầm tư của một kẻ luôn sống trong những bản vẽ vector phẳng lỳ. Một bà cụ đi ngang qua, gánh trên vai đôi thúng đầy ắp lá dong, mùi lá xanh ngai ngái chạm vào cánh mũi An. Cô chợt nhớ đến mẹ. Năm 2000, khi mẹ mang thai cô, mẹ đã chịu đựng cơn đau và sự thiếu thốn ra sao khi cha đi biền biệt tìm việc? Mỗi miếng bánh An ăn ngày hôm nay, mỗi hơi thở cô hít vào, dường như đều được dệt nên từ sự thương hại và lòng trắc ẩn của những người dưng như cụ Tư.
Mười lăm phút sau, Lâm quay lại, mặt hơi đổ mồ hôi nhưng ánh mắt đầy vẻ thắng lợi. "Đúng là cụ Tư. Bà cụ đang sống với người con trai ở xóm sau chợ. Nhưng An này..." Lâm ngập ngừng, "Nghe nói cụ Tư giờ không còn minh mẫn nữa. Cụ bị lẫn, lúc nhớ lúc quên."
Họ gửi xe rồi đi bộ vào con xóm nhỏ nằm khuất sau những gian hàng. Ngôi nhà của cụ Tư bé tẹo, tường vôi vàng đã bong tróc, phía trước sân phơi đầy những sợi lạt tre trắng muốt dùng để buộc bánh chưng. Một bà cụ nhỏ thốn, lưng đã còng rạp xuống như một dấu hỏi, đang ngồi trên chiếc ghế mây thấp, tay mân mê một chiếc lá dong đã héo.
An bước lại gần, hơi thở cô nghẹn lại khi nhìn thấy nốt ruồi đỏ nhỏ xíu bên cánh mũi trái của bà cụ – đúng như lời cha tả. "Dạ... bà ơi, bà có phải là cụ Tư bán bánh chưng ở cổng chợ không ạ?"
Bà cụ ngước mắt lên. Đôi mắt bà đục mờ, mông lung nhìn vào khoảng không phía sau vai An. Bà không trả lời, chỉ lẩm bẩm: "Bánh chưng... bánh chưng còn ấm lắm... Ăn đi con, mưa ướt hết cả rồi..."
An quỳ xuống bên cạnh chiếc ghế mây, lấy lá thư từ trong hộp thiếc ra. Dù biết bà cụ không thể đọc được, nhưng cô vẫn muốn cầm nó như một tấm thẻ căn cước của lòng biết ơn. "Bà ơi, bà có nhớ năm 2000... có một người đàn ông dắt xe hỏng trong đêm mưa, bà đã cho người đó một chiếc bánh chưng không ạ? Người đó là cha con. Cha con tên là Trịnh Công."
Bà cụ Tư bỗng ngừng tay vò chiếc lá dong. Bà nghiêng đầu, đôi môi ăn trầu run rẩy. Một lát sau, bà đưa bàn tay gầy guộc, nhăn nheo như vỏ cây già chạm vào má An. "Công... thằng Công hả? Nó về rồi à? Nó dặn tao giữ mấy cái lạt tre này, để Tết về gói bánh cho con gái nó... Con gái nó tên là An, nó bảo tên An là để đời nó được bình an..."
Nước mắt An đột ngột trào ra, nóng hổi, lăn dài qua khe mắt rồi thấm vào bàn tay thô ráp của cụ Tư. Cô sững sờ. Cha cô đã dặn bà cụ giữ lạt tre? Cha cô đã nhắc đến tên cô với bà lão bán bánh chưng từ khi cô còn chưa thành hình rõ rệt?
"Dạ, con là An đây bà. Con là con gái của cha Công đây ạ," An nghẹn ngào.
Bà cụ Tư chợt cười, một nụ cười móm mém nhưng rạng rỡ lạ thường. Bà lục tìm trong túi áo cánh cũ kỹ, lấy ra một miếng trầu đã héo quắt. "Ăn đi con... người có sống thì mới lo được cho người... Thằng Công nó hiền lắm, nó bảo nó nợ bà một bát cơm, nhưng bà bảo nó nợ con bà cơ... Lo cho con mình cho tốt, là trả ơn cho bà rồi..."
An nắm chặt lấy bàn tay cụ Tư. Trong khoảnh khắc đó, cái thế giới thực tế đến mức khô khan của cô hoàn toàn sụp đổ. Cô nhận ra món nợ mà cha cô nhắc đến không phải là một con số có thể quy đổi bằng tiền mặt, hay một món quà Tết đắt tiền. Đó là một vòng lặp của sự tử tế. Cụ Tư giúp cha cô, để cha cô cứu sống cô, và giờ đây, cô phải sống sao cho xứng đáng với sự cứu rỗi đó.
Lâm đứng phía sau, nhìn cảnh tượng ấy bằng một ánh mắt trầm mặc. Anh khẽ lấy từ trong bao tải nhỏ mang theo một túi trà ngon và một phong bao lì xì, đặt nhẹ lên chiếc bàn gỗ cạnh bà cụ. "Bác Ba ở ga tàu cho cô tấm vé, còn cụ Tư cho cô cái tên. An này, cô giàu hơn cô tưởng đấy."
An lau nước mắt, cô lấy cuốn sổ phác thảo ra, lật sang trang mới. Cô không vẽ bà cụ, cô chỉ vẽ lại một chiếc lạt tre mảnh khảnh đang thắt vòng lại thành một nút thắt. Dưới đó, cô ghi: "Ngày 25 Tết - Bát cơm của mẹ, cái tên của cha."
Khi rời khỏi ngôi nhà nhỏ, tiếng xôn xao của chợ Tết vẫn vang lên ngoài kia, nhưng trong lòng An, mọi thứ đã trở nên tĩnh lặng một cách lạ lùng. Cô nhìn Lâm, lần đầu tiên cô chủ động mỉm cười với anh – một nụ cười không có sự phòng thủ hay mệt mỏi.
"Lâm này, ngày mai... chúng ta đi tìm người lính già nhé? Người đã chỉ đường cho cha tôi giữa rừng cao su."
Lâm nổ máy xe, chiếc Cub 81 lại tạch tạch vang lên như tiếng nhịp tim của vùng đất này. "Được, nhưng đường vào rừng cao su mùa này nhiều muỗi lắm đấy, designer. Chuẩn bị tinh thần đi!"
Chiếc xe khuất dần sau những rặng tre, mang theo một Trịnh An đang dần hiểu rằng: Ngôi nhà cô định bán không chỉ được xây bằng gạch đá, mà nó được xây bằng những mẩu bánh chưng ấm nóng và những sợi lạt tre của lòng người.