Gió từ cánh đồng cao su lùa vào ga cũ mang theo cái lạnh sắt se của những ngày giáp Tết. An đứng lặng trước dãy nhà cấp bốn lụp xụp, hơi thở phả ra làn khói mỏng. Trước mặt cô, một ông lão dáng người nhỏ thốn, tóc bạc trắng như cước đang cặm cụi đan rổ tre. Đôi bàn tay gầy guộc, đầy những vết chai sần nhưng di chuyển cực kỳ linh hoạt, những nan tre cứ thế đan xen vào nhau tăm tắp.
An hít một hơi thật sâu, ngón tay cô siết chặt tờ giấy nhỏ đã hơi nát vì mồ hôi. "Dạ... cho con hỏi, có phải bác là bác Ba, ngày xưa làm bảo vệ ở ga Long Khánh không ạ?"
Ông lão ngừng tay, những nan tre sột soạt dừng lại. Ông nheo mắt nhìn An qua cặp kính lão cũ kỹ bị buộc bằng sợi dây thun ở gọng. Ánh mắt ông dừng lại trên gương mặt cô hồi lâu, như thể đang lục tìm trong trí nhớ một hình bóng nào đó từ mấy thập kỷ trước.
"Phải, tôi là Ba bảo vệ đây. Nhưng cái ga này chết lâu rồi, cô hỏi chuyện cũ làm gì?" – Giọng ông khàn khàn, đặc sệt âm hưởng của người miền Trung vào Nam lập nghiệp.
An bước lại gần hơn, cô chìa tờ giấy có dòng chữ của cha mình ra. "Con là con gái của ông Trịnh Công. Cha con có để lại một lá thư... nhắc về đêm giao thừa năm 2000. Đêm đó, bác đã cho cha con một chiếc bánh chưng và một chỗ trú mưa."
Vừa nghe đến tên Trịnh Công, đôi vai gầy của ông lão bỗng run nhẹ. Ông đặt chiếc rổ đang đan dở xuống đất, tháo kính ra, dùng vạt áo bạc màu lau đi lau lại.
"Trịnh Công... thằng Công gầy gầy, hay mặc cái áo sơ mi xanh công nhân phải không?" – Ông lão lẩm bẩm, rồi đột ngột nhìn thẳng vào An. "Nó đâu rồi? Sao nó không tự đi mà lại bắt con gái đi tìm lão già sắp đất xa trời này?"
An cúi đầu, giọng cô nghẹn lại: "Cha con... mất cách đây ba năm rồi ạ."
Không gian rơi vào một khoảng lặng mênh mông. Chỉ có tiếng gió rít qua những khe cửa gỗ mục nát. Ông Ba thở dài một tiếng thật dài, tiếng thở như mang theo cả gánh nặng của thời gian. Ông lảo đảo đứng dậy, ra hiệu cho An và Lâm đi theo mình vào trong gian nhà nhỏ chỉ rộng chừng mười mét vuông.
Trong nhà không có đồ đạc gì giá trị ngoài một chiếc giường đơn và một chiếc bàn gỗ nhỏ kê sát cửa sổ. Trên bàn, bên cạnh chiếc đĩa đựng vài củ gừng già là một khung ảnh nhỏ phủ bụi. An sững người khi thấy trong ảnh là một xấp vé tàu cũ đã ố vàng, được xếp chồng lên nhau ngay ngắn.
"Năm đó," – Ông Ba bắt đầu kể, mắt nhìn mông lung ra phía đường ray gỉ sét ngoài kia – "Đêm giao thừa năm 2000, người ta kháo nhau về tận thế, về lỗi máy tính Y2K gì đó. Ga tàu vắng ngắt. Cha con lúc đó trông thảm hại lắm. Cậu ấy đứng trên đường ray, nhìn trân trân xuống đôi chân mình như muốn bước vào bóng tối. Tôi thấy cậu ấy cầm trên tay một tấm vé tàu về quê đã bị hủy vì không đủ tiền bù giá Tết. Cậu ấy khóc, không phải khóc to, mà là kiểu nước mắt cứ lã chã rơi vì bất lực."
Lâm "Gỗ" đứng tựa lưng vào cửa, im lặng lắng nghe. Anh nhìn An, thấy đôi vai cô đang rung lên.
"Tôi gọi cậu ấy vào phòng bảo vệ," – Ông Ba tiếp tục, nụ cười héo hắt hiện trên môi – "Tôi bảo: 'Vé tàu bị hủy thì mua vé khác, đời người mà hủy là không mua lại được đâu con'. Tôi chia cho cậu ấy nửa chiếc bánh chưng vợ tôi gói cho mang đi trực. Hai chú cháu ngồi đó, nhìn kim đồng hồ nhích dần sang thiên niên kỷ mới. Cha con bảo vợ đang mang bầu, mà trong túi không còn đồng nào. Cậu ấy sợ không nuôi nổi con. Tôi mới mắng: 'Mày chưa thấy nó mặt mũi ra sao mà đã đòi bỏ cuộc à?'. Lúc đó, tôi chỉ mong cậu ấy sống để thấy con mình chào đời."
Ông lão với tay lấy xấp vé tàu cũ trên bàn, rút ra một tấm vé từ năm 2000, màu giấy đã chuyển sang nâu đậm. "Đây là tấm vé bị hủy của cha con năm đó. Cậu ấy để quên lại. Tôi giữ nó như một lời nhắc nhở rằng con người ta đôi khi chỉ cần một miếng bánh, một lời mắng là có thể đi tiếp được cả đời."
An nhận lấy tấm vé từ tay ông lão. Những ngón tay cô chạm vào mặt giấy ráp, cảm nhận được cái lạnh của quá khứ. Đây là bằng chứng cho sự tồn tại của cô. Nếu đêm đó cha cô không gặp ông Ba, nếu tấm vé này không bị hủy, và nếu không có tình người sưởi ấm giữa cơn mưa lạnh, có lẽ đã chẳng có một Trịnh An đứng ở đây ngày hôm nay.
Cô lấy từ trong túi ra một phong bao lì xì đỏ, bên trong là số tiền nhỏ cô vừa rút từ cây ATM sáng nay – những đồng tiền cuối cùng trong tài khoản freelancer của mình. "Bác Ba, cha con dặn phải tìm bác bằng được để nói lời cảm ơn. Con... con không có gì nhiều, chỉ có chút quà Tết biếu bác."
Ông Ba xua tay, ánh mắt bỗng trở nên nghiêm nghị: "Cô mang tiền về đi. Tôi giúp cha cô không phải để lấy tiền. Nhìn cô lớn khôn, xinh đẹp thế này, lại còn biết tìm về người cũ, đó là lời cảm ơn lớn nhất dành cho lão già này rồi."
Ông lão nhìn ra phía Lâm, rồi nhìn lại An, giọng ông dịu lại: "Sắp Tết rồi, về nhà mà lo cho mẹ. Đừng để tấm vé của đời mình bị hủy chỉ vì những lo toan phù phiếm ngoài kia. Cha cô đã sống một đời chính trực để đổi lấy sự trưởng thành của cô, đừng làm ông ấy thất vọng."
Lâm bước tới, đặt tay lên vai An. "Đi thôi An. Bác Ba nói đúng đấy. Lời cảm ơn đã nói được rồi, giờ là lúc thực hiện nó bằng cách sống cho ra hồn."
An bước ra khỏi căn nhà nhỏ, nắng chiều đổ bóng dài trên sân ga cũ. Cô nhìn tấm vé tàu bị hủy trong tay, rồi nhìn lại căn nhà gác xép của mình trong tâm tưởng. Sự khô khan, thực dụng của một designer thành thị dường như đang tan chảy dưới cái nắng quê nồng hậu.
Lần đầu tiên, An thấy chiếc hộp thiếc rỉ sét trong ba lô không còn là một gánh nặng, mà là một chiếc la bàn. Cô quay lại, cúi đầu thật thấp chào ông lão đang tiếp tục cúi xuống đan rổ.
"Bác Ba, con sẽ về nhà. Con sẽ không bán ngôi nhà của cha con đâu ạ."
Tiếng máy xe Cub của Lâm nổ giòn giã. Trên đường về, mùi thơm của gỗ xoan và mùi khói bếp từ những nếp nhà hai bên đường quyện vào nhau. An không mở điện thoại nữa. Cô nhìn những hàng xà cừ cổ thụ đang trút lá, lòng chợt nhẹ bẫng. Một lời cảm ơn đã được trao đi, và một tâm hồn đã được nhặt lại.