Sài Gòn tháng chín, mưa vẫn dai dẳng như một lời trách móc không dứt. Thanh Lam bước vào giảng đường A203 lúc đúng 7 giờ 55, chiếc áo sơ mi trắng ôm sát người, tóc buộc cao gọn gàng, đôi giày cao gót gõ nhịp nhẹ trên sàn gạch bóng loáng. Cô đặt cặp tài liệu xuống bàn, quét mắt qua lớp học hơn sáu mươi sinh viên năm nhất đang thì thầm to nhỏ.
Không khí buổi sáng đầu tuần luôn thế này: hỗn loạn, háo hức, và đầy những ánh mắt tò mò hướng về cô. Thanh Lam đã quen. Cô 26 tuổi, giảng viên trẻ nhất khoa Văn học, đẹp theo kiểu trí thức – không son phấn lòe loẹt, nhưng đôi mắt to đen láy và nụ cười hiếm hoi đủ khiến sinh viên nam phải ngoái nhìn. Cô biết họ gọi mình là “cô giáo lạnh lùng nhưng hot”, và cô chẳng bận tâm. Công việc là tất cả những gì cô còn lại sau ba năm chia tay người yêu cũ.
Hôm nay môn Nhập môn Văn học Việt Nam hiện đại. Cô mở slide đầu tiên, giọng nói trong trẻo vang lên:
“Chào các em. Hôm nay chúng ta bắt đầu với khái niệm ‘cái tôi’ trong văn học. Không phải cái tôi cá nhân thông thường, mà là cái tôi bị kìm nén, bị xã hội bóp méo, rồi bùng nổ theo cách riêng. Ai có thể cho cô ví dụ?”
Im lặng vài giây. Rồi một cánh tay giơ lên ở hàng giữa, gần cửa sổ. Thanh Lam khẽ gật đầu.
Sinh viên đứng dậy. Cao, vai rộng, áo sơ mi trắng xắn tay, tóc hơi rối nhưng gọn gàng. Cậu nhìn thẳng vào cô, không né tránh.
“Em nghĩ cái tôi bị kìm nén điển hình nhất là trong truyện ngắn của Nam Cao, như Chí Phèo. Chí không phải kẻ xấu từ đầu, mà là nạn nhân của xã hội. Cái tôi của hắn bị đè nén đến mức chỉ còn lại sự tha hóa, rồi khi được giải phóng, nó bùng nổ thành bi kịch.”
Giọng cậu trầm, rõ ràng, không vấp. Thanh Lam hơi ngạc nhiên. Hầu hết sinh viên năm nhất thường trả lời chung chung, hoặc đọc nguyên xi từ slide. Cậu này lại phân tích sâu, và cách cậu nhấn vào từ “bùng nổ” khiến cô khẽ rùng mình – không phải vì nội dung, mà vì ánh mắt cậu nhìn cô lúc ấy. Như thể không chỉ đang trả lời bài, mà còn đang nói với riêng cô.
“Cảm ơn em… tên em là?”
“Khánh Phong ạ.”
Cô gật đầu, ghi tên lên bảng. Khánh Phong ngồi xuống, nhưng ánh mắt cậu vẫn dừng lại trên cô lâu hơn mức cần thiết. Thanh Lam quay đi, tiếp tục bài giảng, nhưng trong đầu cô chợt lóe lên một cảm giác quen thuộc kỳ lạ. Cô đã từng gặp cậu ở đâu đó.
Buổi học trôi qua nhanh. Khi chuông reo, sinh viên ùa ra ngoài. Thanh Lam thu dọn tài liệu, không để ý Khánh Phong vẫn ngồi yên ở chỗ, chờ mọi người đi hết mới đứng dậy. Cậu bước xuống, dừng lại trước bàn giảng.
“Cô Lam… em có thể hỏi thêm một chút không ạ?”
Cô ngẩng lên. Gần thế này, cô mới nhận ra cậu cao hơn mình cả cái đầu. Mùi nước hoa nam tính thoang thoảng, lẫn với mùi mưa còn vương trên áo.
“Được chứ. Em hỏi đi.”
“Em thấy cô giảng về cái tôi bị kìm nén… cô có từng cảm thấy như thế không ạ? Ý em là, trong cuộc sống thật, chứ không phải trong sách vở.”
Câu hỏi bất ngờ đến mức Thanh Lam khựng lại. Cô nhìn thẳng vào mắt cậu. Đôi mắt ấy sâu thẳm, có chút gì đó vừa tò mò vừa… thách thức. Tim cô đập nhanh một nhịp không lý do.
“Khánh Phong, câu hỏi này hơi cá nhân đấy,” cô đáp, giọng cố giữ bình tĩnh. “Nhưng nếu em muốn biết, thì cô nghĩ ai cũng từng có lúc bị kìm nén. Quan trọng là ta có dám đối diện và… bùng nổ hay không.”
Cậu mỉm cười – nụ cười nửa miệng, khiến khóe mắt cậu cong lên. “Em hiểu rồi ạ. Cảm ơn cô.”
Cậu xoay người rời đi. Thanh Lam đứng yên nhìn theo bóng lưng cậu khuất sau cánh cửa. Cô tự nhủ chỉ là một sinh viên hỏi bài bình thường. Nhưng sao lòng cô lại dâng lên một cảm giác bất an ngọt ngào thế này?
Chiều hôm ấy, mưa lớn hơn. Thanh Lam ngồi trong văn phòng nhỏ ở tầng ba, mở laptop kiểm tra danh sách lớp. Tên Khánh Phong nằm ở hàng giữa, kèm ảnh thẻ. Cô click vào, phóng to.
Khuôn mặt cậu hiện rõ. Nụ cười nhẹ, ánh mắt nhìn thẳng vào ống kính. Cô chợt nhớ ra.
Ba năm trước, khi còn dạy thêm ở một trung tâm ngoại ngữ cấp ba, có một cậu học sinh lớp 11 luôn ngồi cuối lớp, ít nói nhưng bài viết rất hay. Cậu hay nhìn cô chăm chú mỗi khi cô giảng bài. Lúc ấy cô nghĩ cậu chỉ là một học trò giỏi. Rồi cô nghỉ dạy thêm vì bận luận án, và không gặp lại.
Là cậu ấy. Khánh Phong.
Cô đóng laptop lại, tựa lưng vào ghế, thở dài. Mưa vẫn rơi lộp độp ngoài cửa sổ. Thanh Lam bất giác đưa tay chạm lên cổ, nơi da thịt chợt nóng ran dù phòng máy lạnh.
Cô tự nhủ: Chỉ là trùng hợp. Chỉ là một sinh viên cũ. Không có gì cả.
Nhưng sâu thẳm trong lòng, cô biết – ánh mắt đầu tiên hôm nay trong lớp học đã khơi dậy một thứ gì đó mà cô tưởng chừng đã chôn chặt từ lâu.
Cái tôi bị kìm nén, như cô vừa giảng.
Và có lẽ, nó sắp bùng nổ.