994 từ
Mùa hè năm ấy kết thúc bằng một sự kiện mà đối với một đứa trẻ mười tuổi như tôi, nó còn lớn lao hơn cả một cơn bão đổ bộ vào làng. Đó là ngày cái Títt chuyển trường đi.
Tin tức đến vào một buổi chiều khi nắng đã bắt đầu nhạt màu trên những ngọn tre. Bố cái Títt làm việc trên tỉnh, sau nhiều năm bươn chải, chú đã mua được một căn nhà nhỏ và quyết định đón cả gia đình lên đó để tiện việc học hành cho con cái. Với người lớn, đó là một bước tiến, một sự thay đổi đáng mừng. Nhưng với tôi và thằng Đen, đó giống như một sự sụp đổ thầm lặng.
Chiều hôm đó, cái Títt sang nhà tôi. Nó không chạy nhảy tung tăng, không cười toét miệng khoe răng sún như mọi khi. Nó đứng nép bên bậc cửa, đôi mắt to tròn vốn luôn lém lỉnh giờ đây hơi đỏ hoe.
— Thành ơi... mai nhà tớ đi rồi. — Giọng nó nhỏ xíu, tan vào tiếng gió xào xạc ngoài vườn.
Tôi đang loay hoay vót dở cái ống thụt, nghe câu đó mà đôi tay bỗng khựng lại. Một cảm giác hụt hẫng kỳ lạ lan tỏa trong lòng, giống như lúc tôi lỡ tay làm đứt sợi dây diều trên triền đê, nhìn giấc mơ của mình bay xa mãi mà không cách nào giữ lại được.
— Lên tỉnh sướng mà, có điện cao áp, có hiệu sách to đùng, lại còn có cả kem ly nữa. — Tôi nói, cố tỏ ra thản nhiên như một người đàn ông trưởng thành, nhưng thực chất là để giấu đi sự nghẹn ngào đang dâng lên trong cổ họng.
Cái Títt không đáp. Nó chìa tay ra, trong lòng bàn tay nhỏ nhắn là một chiếc túi vải thêu hoa sơ sài, bên trong đựng đầy những quả sung khô và một nắm hạt sen già. — Cho Thành này. Đừng có ăn hết một mình, chia cho cả thằng Đen nữa nhé. Lên trên đấy chắc chẳng có cây sung nào cho tớ leo đâu.
Chúng tôi kéo nhau ra gốc cây sầu đông đầu ngõ, nơi ba đứa vẫn thường tụ tập. Thằng Đen cũng đã biết chuyện, nó ngồi bó gối trên tảng đá, mặt lầm lì không nói một lời. Cả ba chúng tôi ngồi đó, nhìn hoàng hôn nhuộm đỏ rực cả cánh đồng trước mặt. Chưa bao giờ buổi chiều lại im lặng đến thế. Không có tiếng súng ống thụt, không có những cuộc cãi vã về việc ai bắt được nhiều cá hơn. Chỉ có tiếng gió thổi và mùi đất ẩm sau cơn mưa muộn.
— Thành này, Đen này... đừng quên tớ nhé! — Cái Títt bất ngờ lên tiếng, giọng nó run run. — Tớ sẽ viết thư về. Tớ sẽ kể cho hai cậu nghe xem thành phố to thế nào.
— Ừ, bọn tao sẽ giữ gốc sung này cho mày. Đứa nào dám hái trộm tao bắn súng ống thụt cho chạy mất dép! — Thằng Đen nói, nhưng tôi thấy nó lén đưa tay quẹt ngang mắt.
Đêm đó, tôi nằm trằn trọc không ngủ được. Mùi hương của bát canh cua đồng bữa trưa dường như vẫn còn vương đâu đây, nhưng cái không khí vui vẻ đã biến mất. Nội ngồi bên cạnh, khẽ quạt cho tôi, hơi thở của nội đều đặn và bình yên. Nội bảo: — Cuộc đời là những chuyến đi con ạ. Có người đến, có người đi, chỉ có mảnh đất này và những kỷ niệm là ở lại. Cái Títt nó đi để tìm tương lai, mình phải mừng cho bạn chứ.
Tôi gật đầu, nhưng nước mắt cứ thế trào ra gối. Đó là lần đầu tiên tôi cảm nhận được nỗi đau của sự chia ly, cái cảm giác mất mát một thứ gì đó vốn dĩ đã trở thành một phần của hơi thở. Cái Títt không chỉ là một cô bạn hàng xóm, nó là mảnh ghép của những buổi chiều chăn trâu, là vị chát của quả sung, là người đã băng bó vết thương cho tôi trên triền đê.
Sáng hôm sau, chiếc xe tải chở đồ của gia đình cái Títt lăn bánh trên con đường làng đổ nhựa mới. Tôi và thằng Đen đứng ở đầu làng, vẫy tay thật mạnh cho đến khi chiếc xe chỉ còn là một dấu chấm nhỏ giữa làn bụi mờ. Cái Títt nhoài người ra cửa sổ, chiếc khăn mùi soa màu hồng – thứ nó dùng để băng chân cho tôi hôm nọ – vẫy trắng xóa trong không trung.
Khi tiếng động cơ hoàn toàn lịm tắt, làng quê trở lại với vẻ tĩnh lặng vốn có. Cánh đồng vẫn xanh, nắng vẫn vàng, nhưng tôi cảm nhận rõ rệt một khoảng trống vừa được hình thành.
Tôi quay sang nhìn thằng Đen, nó nhìn tôi, rồi hai đứa lặng lẽ dắt tay nhau đi về phía rặng xoan. Mùa hè của những năm tháng lên mười đã chính thức khép lại theo một cách buồn bã nhất. Chúng tôi không còn là những đứa trẻ chỉ biết nghịch ngợm vô tư nữa. Sự ra đi của cái Títt là bài học đầu đời về sự thay đổi, dạy chúng tôi rằng không có gì là vĩnh cửu, trừ những ký ức đã được khắc sâu vào khứu giác và tâm hồn.
Tôi lén đưa tay lên mũi, dường như vẫn còn ngửi thấy mùi mướp hương thoang thoảng từ bàn tay cái Títt hôm qua. Mùi hương ấy, cùng với vị chát của quả sung và mùi khói bếp của nội, sẽ trở thành hành trang theo tôi suốt những năm tháng sau này, nhắc nhở tôi về một thời tuổi thơ có một cô bạn tóc cháy nắng và một lời hứa dưới bóng hoàng hôn.