Thượng Hải vào tháng Năm, không khí đã bắt đầu mang theo cái nóng hầm hập của nhựa đường và khói xe. Trong văn phòng tầng 22 của một công ty kiến trúc hàng đầu, Tô Diệp ngồi bất động trước màn hình máy tính. Những con số, những đường line xanh đỏ trên bản vẽ CAD cứ nhảy múa trước mắt cô như trêu ngươi.
"Tô Diệp, bản thiết kế trung tâm thương mại này khách hàng vẫn chưa ưng. Họ nói nó thiếu 'linh hồn', thiếu sự 'sang trọng bùng nổ'. Cô sửa lại lần nữa đi, sáng mai chúng ta họp."
Tiếng của gã trưởng phòng béo lùn vang lên bên tai kèm theo mùi cà phê rẻ tiền nồng nặc. Tô Diệp không ngẩng đầu, chỉ khẽ vâng một tiếng. Nhưng khi tiếng bước chân của gã khuất hẳn, cô chậm rãi tháo chiếc kính gọng mảnh, để mặc cơ thể đổ gục xuống bàn gỗ lạnh lẽo.
Mười năm. Cô đã cống hiến mười năm thanh xuân ở thành phố này để đổi lấy một căn hộ trả góp và một cơ thể rệu rã. Bác sĩ nói cô bị suy nhược thần kinh nặng, nếu không nghỉ ngơi, cô sẽ gục ngã trước khi kịp trả hết nợ ngân hàng. Tô Diệp nhìn xuống bàn tay mình, những ngón tay vốn để vẽ nên những giấc mơ giờ đây run rẩy vì thiếu ngủ và áp lực.
Cô mở ngăn kéo, nhìn thấy một phong thư cũ kỹ màu vàng ố. Đó là di chúc của bà ngoại gửi từ Vân Nam hai năm trước. Bà để lại cho cô ngôi nhà cổ và ba mẫu vườn trà sườn núi ở làng Khê Thủy. Ngày đó, cô chỉ tặc lưỡi cho qua vì nghĩ đời mình thuộc về phố thị đèn hoa. Nhưng lúc này, dòng chữ viết tay run rẩy của bà như một chiếc phao cứu sinh duy nhất: "Tiểu Diệp, nếu mệt quá thì về nhà với bà. Trà trên núi xanh lắm, gió cũng thơm lắm con ạ."
Một giờ sáng, Tô Diệp viết đơn xin thôi việc. Cô không cần thông báo trước, không cần thưởng cuối năm. Cô chỉ muốn chạy trốn.
Hành trình từ Thượng Hải về đến huyện Phổ Nhĩ, tỉnh Vân Nam kéo dài gần hai ngày đêm. Khi chiếc xe khách liên tỉnh cũ kỹ thả Tô Diệp xuống ngã ba đường đất, cô cảm thấy như mình vừa bước qua một cánh cửa xuyên không. Không còn tiếng còi xe gầm rú, chỉ còn tiếng gió rít qua những kẽ lá và mùi ngai ngái của đất sau cơn mưa rừng.
Cô kéo hai chiếc vali lớn, lộc cộc đi trên con đường lát đá xanh đã mòn vẹt. Làng Khê Thủy hiện ra trong tầm mắt, nằm nép mình dưới chân dãy núi quanh năm mây phủ. Những mái nhà ngói âm dương xám xịt nhấp nhô giữa sắc xanh bạt ngàn của cây cối.
Ngôi nhà của bà ngoại nằm biệt lập ở phía cuối làng, tựa lưng vào vách núi. Cánh cổng gỗ lớn đã bị mục một góc, sợi xích sắt rỉ sét kêu "ken két" khi cô tra chìa khóa vào. Bước vào sân, một cảm giác vừa xa lạ vừa thân thuộc ập đến. Cây hoa mộc tê bà trồng ngày trước giờ đã cao quá đầu người, tán lá xum xuê che kín một góc sân. Lá khô rụng đầy mặt đất, dày đến nỗi mỗi bước chân của cô đều phát ra tiếng "xào xạc" khô khốc.
Tô Diệp đặt vali xuống, đứng lặng giữa sân hồi lâu. Không gian yên tĩnh đến mức cô có thể nghe thấy tiếng tim mình đập và tiếng chim lích chích trên cành. Cô hít một hơi thật sâu, không khí thanh khiết tràn vào phổi, mát lạnh và ngọt lịm, khác hẳn với thứ không khí đặc quánh mùi điều hòa ở văn phòng.
"Bà ơi, con về rồi." – Cô thì thầm, giọng nghẹn lại.
Việc đầu tiên cô làm không phải là nghỉ ngơi, mà là dọn dẹp. Tô Diệp thay bộ đồ hiệu bằng chiếc quần vải thô mua vội ở chợ huyện và chiếc áo phông cũ. Cô búi tóc cao, đeo khẩu trang và bắt đầu cuộc chiến với bụi bặm.
Căn nhà gỗ hai tầng được xây theo lối kiến trúc truyền thống của người dân tộc tại đây. Tầng dưới là phòng khách và bếp, tầng trên là phòng ngủ. Mọi thứ vẫn y nguyên như ngày bà còn sống. Chiếc phản gỗ nhẵn bóng, bộ ấm chén bằng gốm thô, và cả chiếc khung thêu còn dang dở của bà. Tô Diệp cầm chiếc chổi tre, quét sạch từng lớp màng nhện trên xà nhà. Cô cọ rửa sàn gỗ, lau chùi từng chiếc cửa sổ bằng giấy xuyến chỉ đã rách tả tơi.
Đến khi mặt trời bắt đầu khuất sau đỉnh núi, nhuộm đỏ cả cánh đồng trà phía xa, Tô Diệp mới tạm dừng tay. Người cô rã rời, đôi tay trắng trẻo đã nổi mấy vết phồng rộp, nhưng tinh thần lại tỉnh táo đến lạ kỳ.
Cô đi ra phía giếng nước sau nhà. Nước giếng trong vắt, lạnh buốt thấu xương. Cô múc một gáo nước, dội thẳng lên mặt. Cái lạnh ấy khiến mọi mệt mỏi như tan biến. Trong bếp, chiếc lò gạch bám đầy bồ hóng đang đợi cô. Tô Diệp loay hoay mãi mới nhóm được lửa bằng đống củi khô nhặt được ngoài vườn. Khói bếp bốc lên, mang theo mùi của sự sống, của hơi ấm con người.
Cô nấu một bát mì sợi đơn giản, thả vào vài cọng rau dại hái ngoài bờ rào và một quả trứng gà vừa mua của một bà cụ đầu làng. Ngồi bên bậu cửa gỗ, nhìn ra màn đêm đang dần bao phủ núi rừng, Tô Diệp chậm rãi ăn bát mì nóng hổi. Chưa bao giờ cô thấy một món ăn nào ngon đến thế. Không có gan ngỗng, không có rượu vang, chỉ có hương vị tinh khôi của đất trời.
Bỗng nhiên, từ phía cổng có tiếng bước chân nặng nề trên lá khô. Một bóng người cao lớn hiện ra dưới ánh trăng mờ ảo.
"Ai đó?" – Tô Diệp giật mình, tay siết chặt đôi đũa.
"Là tôi, Lục Tầm ở đầu làng." – Một giọng nói trầm thấp, vững chãi vang lên.
Người đàn ông bước vào ánh sáng mờ nhạt hắt ra từ gian bếp. Anh mặc một chiếc áo sơ mi xanh thẫm xắn tay, khoác bên ngoài chiếc tạp dề da của thợ mộc, trên vai vẫn còn vương vài vụn gỗ. Tay anh xách một chiếc giỏ trúc nhỏ đựng đầy măng tươi và một ít củ cải trắng.
"Nghe nói cháu gái bà cụ Tô về, tôi mang ít đồ sang. Bà cụ ngày xưa có ơn với nhà tôi, trước khi mất bà có dặn tôi trông nom hộ căn nhà này."
Tô Diệp ngẩn người nhìn người đàn ông trước mặt. Anh có khuôn mặt góc cạnh, đôi mắt sâu thẳm như hồ nước mùa thu và một vẻ điềm tĩnh của người đã gắn bó với đại ngàn từ lâu. Khoảnh khắc ấy, giữa mùi khói bếp và hương măng rừng, Tô Diệp hiểu rằng, cuộc sống cũ của cô đã thực sự kết thúc, và một trang mới đầy biến động nhưng cũng đầy dịu dàng đang bắt đầu.