Mùa hè ở thị trấn nhỏ của chúng tôi không bắt đầu bằng tờ lịch trên tường, cũng chẳng phải bắt đầu từ tiếng ve sầu kêu ran trên những tán phượng vĩ già nua. Đối với lũ trẻ trong xóm, mùa hè chính thức gõ cửa khi nhà ông Cẩn bắt đầu đổ một đống cát vàng cao lừng lững ngay trước cổng để sửa lại cái sân. Đống cát đó, đối với người lớn, chỉ là một mớ vật liệu xây dựng bừa bộn làm hẹp lối đi, nhưng đối với chúng tôi, đó là một tòa lâu đài, là một hành tinh mới vừa rơi xuống từ đại lộ thiên hà, và là khởi nguồn của những cuộc phân tranh quyền lực thảm khốc nhất lịch sử cấp tiểu học.
Thằng Tí "Sún" là đứa đầu tiên cắm cây cờ làm bằng cái túi nilon đỏ buộc vào cành củi khô lên đỉnh đống cát. Nó đứng chống nạnh, cái bụng hơi phệ nhô ra khỏi chiếc áo may ô sờn cũ, tuyên bố dõng dạc với một giọng nói ngọng nghịu đặc trưng do thiếu hai chiếc răng cửa.
"Từ nay trở đi, đây là vương quốc của tao. Đứa nào muốn bước lên đỉnh núi phải nộp thuế một viên bi hoặc một cái nắp chai bia Sài Gòn."
Tôi và cái Tí Điệu đứng dưới chân "núi", nhìn lên vị vua tự phong với vẻ mặt không thể nào tin nổi. Cái Tí Điệu là đứa điệu đúng như cái tên của nó. Nó mặc một chiếc váy hoa nhí, tay cầm cái quạt giấy, nhìn đống cát bằng ánh mắt đầy kỳ thị nhưng cũng đầy thèm muốn.
"Tí Sún, mày thật là quá đáng! Cát là của nhà ông Cẩn, có phải của nhà mày đâu mà đòi thu thuế? Tao sẽ mách mẹ mày là mày vừa mới lén ăn vụng mắm ruốc rồi lại mang tay bẩn ra đây chơi."
Thằng Tí hơi biến sắc, nhưng nó nhanh chóng lấy lại vẻ uy quyền của một vị quân chủ.
"Mách thì mách! Nhưng bây giờ tao đã chiếm được điểm cao. Ai nắm giữ đỉnh cao, người đó nắm giữ công lý. Đó là điều bố tao hay nói khi xem phim chiến tranh."
Tôi không thể để thằng Tí lộng hành như thế. Nếu nó chiếm được đống cát, cả mùa hè của tôi sẽ chìm trong cảnh nô lệ bi và nắp chai. Tôi nhìn sang cái Tí Điệu, ra hiệu cho một cuộc liên minh quân sự nhanh chóng.
"Tí Điệu, mày làm phân tâm nó bằng cách giả vờ khóc đi. Tao sẽ vòng ra phía sau đánh úp."
Cái Tí Điệu gật đầu cái rụp. Nó vốn là một diễn viên thiên bẩm. Chỉ trong vòng ba giây, nó đã ngồi thụp xuống đường, hai tay che mặt, phát ra những tiếng nức nở như thể vừa bị ai đó cướp mất cả thế giới kẹo bánh.
"Huhu... Tí Sún ác quá... Tao chỉ muốn lên xem mặt trời thôi mà nó cũng không cho... Huhu..."
Thằng Tí trên đỉnh cát bắt đầu bối rối. Người lớn có thể sợ cái lườm của vợ, còn lũ con trai chúng tôi thì sợ nhất là tiếng khóc của con gái. Nó nghe như tiếng còi báo động báo hiệu một trận lôi đình từ các vị phụ huynh sắp giáng xuống đầu.
"Thôi mà... Đừng khóc nữa. Tao cho mày lên, không thu thuế nữa được chưa? Này, nín đi!"
Chính ngay lúc thằng Tí sơ hở nhất, tôi đã dùng hết sức bình sinh của một đứa trẻ tám tuổi, bò bằng bốn chân như một con thạch sùng đại chiến, lao lên từ phía sườn dốc khuất gió. Cát lún dưới chân, bụi bay vào mắt, nhưng ý chí phục thù đã tiếp thêm sức mạnh cho tôi.
"Xung phong!"
Tôi hét lớn, đẩy ngã vị vua không răng cửa xuống sườn dốc bên kia. Cây cờ nilon đỏ rơi rụng thảm hại. Thằng Tí lăn lông lốc như một quả mít rụng, người ngợm phủ đầy cát vàng. Trận chiến chính thức bùng nổ.
Cuộc chiến trên đống cát kéo dài suốt hai tiếng đồng hồ dưới cái nắng gắt gỏng của tháng Sáu. Chúng tôi ném cát vào nhau, rượt đuổi nhau vòng quanh đống vật liệu, và không quên dùng những lời lẽ "đanh thép" nhất để hạ nhục đối phương.
"Mày là đồ con lợn lòi!"
"Còn mày là đồ con khỉ đột bị hói!"
Chúng tôi chẳng biết lợn lòi hay khỉ đột bị hói trông thực sự ra sao, nhưng đó là những tính từ mạnh mẽ nhất mà chúng tôi có thể nghĩ ra để làm tổn thương lòng tự trọng của đối thủ. Người lớn đứng trong nhà nhìn ra, thỉnh thoảng lại có tiếng quát: "Lũ giặc kia, có thôi ngay đi không thì bảo! Cát nó vào mắt thì lại khóc sưng húp lên bây giờ!"
Nhưng làm sao chúng tôi có thể dừng lại khi danh dự của một "chiến binh" đang bị đe dọa? Cho đến khi tất cả chúng tôi đều mệt nhoài, mồ hôi nhễ nhại trộn lẫn với cát tạo thành một lớp bùn mỏng trên da thịt, và quan trọng nhất là, cho đến khi cái bụng của thằng Tí Sún phát ra một tiếng "rột" rõ to.
"Tao đói quá," thằng Tí nói, nằm bẹp dưới chân đống cát, cái lưỡi thè ra như một con chó nhỏ vừa chạy marathon.
"Tao cũng thế," cái Tí Điệu than vãn, chiếc váy hoa nhí của nó giờ đây trông giống một tấm giẻ lau nhà hơn là trang phục đi chơi.
Cơn đói là một thứ quyền lực tối cao, nó có thể dập tắt mọi cuộc chiến tranh và xóa nhòa mọi ranh giới bang phái. Tôi ngồi dậy, phủi bụi trên quần áo, nhìn hai kẻ thù vừa rồi bằng ánh mắt đầy sự cảm thông.
"Tao có cái này."
Tôi thọc tay vào túi quần, lôi ra một gói kẹo dẻo hình gấu màu sắc sặc sỡ mà tôi đã để dành từ sáng. Những chú gấu nhỏ đã hơi dính vào nhau vì cái nóng, nhưng trong mắt chúng tôi lúc đó, chúng lấp lánh như những viên ngọc quý nhất của kho báu Solomon.
"Kẹo dẻo gấu!" Thằng Tí Sún bật dậy nhanh như một chiếc lò xo.
"Chia đi Mùi, chia đi!" Cái Tí Điệu cũng quên cả việc phải giữ kẽ tiểu thư.
Tôi đổ gói kẹo ra một chiếc lá bàng to. Chúng tôi ngồi quây lại quanh chiếc lá, đống cát vừa rồi là chiến trường thì giờ đây trở thành một cái bàn tiệc sang trọng.
"Bây giờ, chúng ta sẽ ký bản hiệp ước hòa bình," tôi nói bằng giọng trịnh trọng của một nhà ngoại giao lão luyện mà tôi bắt chước được trên tivi. "Thằng Tí Sún được quyền làm vua đống cát vào buổi sáng. Tao làm vua vào buổi chiều. Còn cái Tí Điệu được làm nữ hoàng bất cứ lúc nào nó mang theo kẹo mạch nha."
Thằng Tí Sún gật đầu lia lịa, tay nó đã kịp chộp lấy một con gấu màu đỏ.
"Đồng ý. Nhưng tao phải được quyền thu thuế nắp chai vào ngày chủ nhật."
"Thôi được rồi, chủ nhật là của mày. Còn bây giờ, mỗi đứa ăn ba con gấu. Không được ăn gian!"
Chúng tôi nhai những viên kẹo dẻo dai nhách một cách ngon lành. Vị ngọt lịm của đường và mùi hương trái cây nhân tạo lan tỏa trong khoang miệng, xua tan mọi bực dọc của trận chiến. Có một sự thật mà sau này tôi mới nhận ra: Trẻ con dễ dàng tha thứ cho nhau hơn người lớn rất nhiều. Chúng tôi có thể vừa mới gào thét vào mặt nhau, nhưng chỉ cần một viên kẹo, chúng tôi lại có thể trở thành những người đồng chí sẵn sàng chết thay cho nhau trên chiến trường giả tưởng.
"Này Mùi, mày có nghĩ là sau này lớn lên chúng mình vẫn sẽ chơi với nhau như thế này không?"
Cái Tí Điệu vừa gặm con gấu màu xanh vừa hỏi, đôi mắt nó nhìn xa xăm về phía chân trời nơi mặt trời đang bắt đầu nhuộm đỏ những đám mây.
"Tất nhiên rồi," tôi khẳng định chắc nịch. "Lớn lên tao sẽ mua cho mày hẳn một kho kẹo dẻo, còn thằng Tí sẽ có cả một bãi cát to bằng cái sân bóng."
Thằng Tí Sún cười hì hì, để lộ khoảng trống đen ngòm ở hàm răng.
"Tao không cần cát đâu. Tao muốn làm bác sĩ để chữa răng cho tất cả trẻ con trên thế giới, để đứa nào cũng có thể ăn kẹo mà không bị mẹ mắng."
"Bác sĩ mà lại đi khuyến khích ăn kẹo à? Mày đúng là bác sĩ dỏm!" Tôi trêu nó.
"Kệ tao! Bác sĩ của tao là bác sĩ tự do!"
Tiếng cười của chúng tôi vang vọng trên con đường làng vắng vẻ. Những âm thanh đó trong trẻo như tiếng chuông gió, len lỏi qua những rặng cúc tần và biến mất vào không gian yên bình của buổi chiều tà.
Bỗng nhiên, từ trong nhà, tiếng gọi của mẹ tôi vang lên, xé tan bầu không khí thần tiên.
"Mùi ơi! Về đi tắm ngay! Nhìn cái người kìa, cát với bụi chẳng khác gì một con lợn lòi cả!"
Tôi giật mình. Sao mẹ lại dùng đúng từ "lợn lòi" mà tôi đã dùng để mắng thằng Tí nhỉ? Hay là người lớn cũng có chung một bộ từ điển chửi bới với trẻ con?
"Tao phải về rồi. Mai gặp lại nhé!"
"Mai nhớ mang thêm kẹo đấy!" Thằng Tí hét với theo.
Tôi chạy về nhà, lòng thầm nghĩ về bản hiệp ước hòa bình vừa ký kết. Trong thế giới của trẻ con, mọi xung đột đều có thể giải quyết bằng sự chia sẻ. Giá như người lớn cũng biết cách ngồi lại bên một chiếc lá bàng, chia nhau vài viên kẹo dẻo dính tay và cùng cười vào những sai lầm của chính mình, có lẽ thế giới này đã chẳng cần đến những tờ báo dày cộp với những dòng tin tức u ám mà bố tôi vẫn hay đọc mỗi ngày.
Tối hôm đó, tôi bị mẹ phạt đứng vào góc tường vì tội "làm hỏng quần áo mới". Tôi đứng đó, mặt nhìn vào những vết ố trên vách vôi, nhưng tâm trí tôi vẫn đang ở trên đỉnh đống cát vàng của ông Cẩn. Tôi chợt nhận ra rằng, dù có bị phạt, dù có bị mắng, thì cảm giác chiến thắng khi chiếm được "đỉnh núi" và cảm giác ngọt ngào của viên kẹo dẻo chia đôi vẫn là những điều tuyệt vời nhất mà một ngày có thể mang lại.
Người lớn thường nói về "hạnh phúc" như một cái gì đó to tát và khó tìm lắm. Họ phải làm việc quần quật, phải tích góp tiền bạc, phải xây nhà lầu xe hơi thì mới thấy hạnh phúc. Còn chúng tôi, hạnh phúc chỉ đơn giản là một đống cát vàng chưa bị san phẳng và một người bạn sẵn sàng tha thứ cho mình sau một trận cãi vã nảy lửa.
Bố tôi đi ngang qua, thấy tôi đang đứng chịu phạt liền nháy mắt một cái thật nhanh. Bố lén bỏ vào túi áo tôi một mẩu sô-cô-la nhỏ xíu rồi đi thẳng vào phòng như không có chuyện gì xảy ra. Tôi mỉm cười. Hóa ra, trong thế giới của những thực thể kỳ lạ mang tên "Người Lớn" ấy, vẫn có những "điệp viên" thầm lặng luôn đứng về phía trẻ con.
Tôi nhắm mắt lại, cảm nhận vị sô-cô-la tan chảy trong túi áo và nghe tiếng gió mùa hè thổi qua cửa sổ. Ngày mai, chúng tôi sẽ lại ra đống cát đó. Bản hiệp ước hòa bình có thể sẽ bị xé bỏ vì một lý do ngớ ngẩn nào đó, và một trận chiến mới sẽ lại bắt đầu. Nhưng đó là chuyện của ngày mai. Còn bây giờ, tôi chỉ cần tận hưởng cái góc tường yên tĩnh này và mơ về những chú gấu kẹo dẻo biết bay.
Cuộc sống đời thường thực ra chẳng có gì nhàm chán nếu bạn nhìn nó qua một lăng kính có màu vàng của cát và vị ngọt của kẹo. Đó là bài học đầu tiên tôi học được từ "vương quốc" của mình – nơi mà mỗi đứa trẻ đều là một vị vua không ngai, và mỗi chiều tà đều là một chương mới của một cuốn tiểu thuyết không bao giờ kết thúc.
Tôi nhận ra một điều kỳ diệu: Người lớn thường than thở về những áp lực, nhưng họ lại quên mất rằng chính họ là người đã tự xây nên những bức tường bao quanh mình. Trẻ con chúng tôi thì khác, chúng tôi xây lâu đài cát để rồi nhìn sóng biển hoặc những cơn mưa san phẳng chúng, sau đó lại vui vẻ bắt đầu lại từ đầu với một niềm hào hứng vẹn nguyên.
Có lẽ, bí mật của một cuộc đời hạnh phúc không nằm ở chỗ bạn xây được bao nhiêu lâu đài vững chãi, mà nằm ở chỗ bạn có đủ hồn nhiên để mỉm cười khi đống cát của mình sụp đổ hay không.
Tiếng mẹ gọi bố đi ăn cơm nghe sao mà êm đềm thế. Tôi biết lát nữa mẹ sẽ gọi tôi ra, sẽ vờ như vẫn còn giận dữ nhưng thực chất là đã chuẩn bị sẵn một bát canh chua cá lóc mà tôi yêu thích. Người lớn luôn giả vờ nghiêm khắc, nhưng trái tim họ thì luôn mềm yếu trước những "vị vua cát" của mình.
Tôi khẽ chạm tay vào mẩu sô-cô-la trong túi, lòng thầm nhủ: "Cảm ơn bố, siêu nhân của con. Ngày mai, con sẽ cho bố lên làm phó vương của đống cát, nếu bố chịu thắt cà vạt cho con xem lần nữa."
Và cứ thế, trong góc tường nhỏ bé, một thế giới khổng lồ đầy ắp những mộng mơ lại tiếp tục sinh sôi, bất chấp mọi quy luật khô khan của những người mang tên trưởng thành.