Mùa gió chướng về mang theo những cơn lạnh se sắt và một bầu trời cao xanh đến ngỡ ngàng. Đó cũng là mùa mà lũ trẻ chúng tôi sống chết với những cánh diều. Ở khu tập thể này, sở hữu một cánh diều bay cao nhất, lâu nhất chính là biểu tượng của quyền lực và sự tự do tuyệt đối.
Tôi và thằng Hải "Còi" đã dành cả tuần lễ để chế tạo "siêu phẩm" của mình. Đó là một cánh diều làm bằng giấy báo cũ dán bằng hồ làm từ cơm nguội tán nhuyễn, với bộ khung tre được gọt giũa tỉ mỉ từ chiếc nan quạt hỏng của bà nội. Hải "Còi" còn hi sinh cả cuộn chỉ khâu lén lấy trong hộp kim chỉ của mẹ nó để làm dây diều.
"Mùi này, mày có nghĩ cánh diều này sẽ bay tới tận mặt trăng không?" Hải hỏi, mắt nó sáng rực khi nhìn thành quả vừa hoàn thành.
"Mặt trăng thì xa quá, tao chỉ cần nó bay cao hơn cái cột ăng-ten nhà thằng Lâm xóm trên là đủ oai rồi." Tôi trả lời, tay vẫn đang cẩn thận vẽ hình một con rồng lộn xộn lên mặt giấy báo.
Chúng tôi mang diều ra bãi đất trống phía sau khu tập thể. Gió thổi lồng lộng, mang theo mùi của cỏ khô và bụi đường. Tôi cầm diều chạy đà, còn Hải đứng xa phía sau giữ cuộn chỉ.
"Thả đi Mùi!" Hải hét lên.
Tôi buông tay. Cánh diều chao đảo một chút rồi bắt đầu đón gió, vút lên cao. Cảm giác nhìn một thứ do chính tay mình làm ra đang chinh phục bầu trời thật khó tả. Nó không chỉ là một mảnh giấy báo cũ, nó mang theo cả những khát khao thầm kín của chúng tôi—những đứa trẻ hằng ngày vẫn phải cúi đầu trước những trang vở đầy những con số và quy tắc.
Nhưng bầu trời, cũng giống như cuộc sống, không bao giờ chỉ có gió thuận chiều. Một cơn lốc bất ngờ ập đến làm cánh diều chao đảo dữ dội. Hải "Còi" cuống cuồng giật dây, nhưng càng giật, cánh diều càng mất phương hướng. Và rồi, "phực" một cái, sợi chỉ mỏng manh không chịu nổi sức kéo đã đứt lìa.
Chúng tôi đứng lặng nhìn cánh diều tự do bay lượn trong tích tắc, trước khi nó bị gió cuốn thẳng vào hàng dây điện chằng chịt đầu ngõ. Cánh diều mắc kẹt lại đó, những nan tre gãy gập, mặt giấy báo bị xé toạc, nó nằm vắt vẻo giữa những sợi dây đen sì như một con chim bị gãy cánh.
"Hết rồi..." Hải "Còi" thẫn thờ, cuộn chỉ rỗng trong tay nó trông thật thảm hại.
Chúng tôi đứng dưới chân cột điện, ngước nhìn lên cao. Cánh diều ấy giờ đây đã ở một vị thế khác: nó không còn thuộc về bầu trời tự do, nhưng cũng không còn nằm trong tầm tay của chúng tôi nữa. Nó trở thành một vật thể lơ lửng, bị giam cầm bởi những rào cản vô hình mà con người tạo ra.
"Tại sao nó lại mắc vào đấy nhỉ? Sao không rơi xuống đất để mình còn nhặt được?" Tôi cay đắng hỏi.
Hải "Còi" ngồi thụp xuống bậu cửa, giọng nó bỗng trở nên trầm ngâm: "Có lẽ đó là định mệnh của những thứ bay quá cao mà không có nền tảng vững chắc, Mùi ạ. Mẹ tao bảo, ước mơ mà không có tiền bạc hay quyền lực bảo vệ thì cũng giống như cánh diều giấy gặp dây điện thôi. Đẹp thì đẹp thật, nhưng kết thúc thường là một đống rác rưởi lơ lửng."
Tôi nhìn cánh diều bị xé nát bởi gió. Những con chữ trên tờ báo cũ hiện ra mờ nhạt: "Thị trường chứng khoán...", "Kế hoạch năm năm...". Những khái niệm khô khan của người lớn giờ đây đang bị gió xé thành từng mảnh vụn.
Có một sự thật đau lòng mà tôi nhận ra vào lúc đó: đôi khi, việc thất bại khi đang ở đỉnh cao còn đau đớn hơn là chưa bao giờ bắt đầu. Cánh diều mắc kẹt trên dây điện là một hình ảnh nhắc nhở về những nỗ lực vô vọng. Nó cứ nằm đó, ngày này qua ngày khác, héo úa dưới nắng và tả tơi dưới mưa, như một cái xác không hồn nhắc nhở chúng tôi về sự mong manh của niềm vui.
Người lớn đi ngang qua cột điện chẳng ai thèm nhìn lên. Với họ, đó chỉ là một mẩu rác làm vướng víu đường dây. Nhưng với chúng tôi, đó là sự sụp đổ của một vương quốc.
"Này, đừng buồn nữa." Hải "Còi" vỗ vai tôi. "Mai tao sẽ đi mượn tiền chú Lâm mua giấy màu thật xịn. Mình sẽ làm một con diều khác, to hơn, chắc hơn."
"Nhưng sợi dây điện vẫn còn đó, Hải ạ." Tôi chỉ tay lên trời. "Dây điện thì càng ngày càng nhiều, còn gió thì không phải lúc nào cũng thổi theo ý mình."
Chúng tôi rời khỏi bãi đất trống khi trời sập tối. Tôi ngoái đầu nhìn lại lần cuối. Trong bóng đêm, cánh diều rách nát trông giống như một dấu hỏi lớn treo lơ lửng giữa không trung.
Hóa ra, trưởng thành cũng giống như việc chơi diều. Chúng ta luôn cố gắng phóng mình thật cao vào bầu trời của những khát vọng, để rồi đôi khi bị mắc kẹt vào những "sợi dây điện" của trách nhiệm, của định kiến và của những thất bại không báo trước. Điều quan trọng không phải là cánh diều có mắc kẹt hay không, mà là chúng ta có còn đủ can đảm để quấn lại sợi dây chỉ đứt và bắt đầu một khung tre mới hay không.
Đêm đó, tôi nằm mơ thấy mình đang bay. Tôi không cần dây, không cần nan tre. Nhưng ngay khi tôi cảm thấy tự do nhất, tôi thấy những sợi dây điện khổng lồ bao vây lấy mình. Tôi tỉnh dậy, mồ hôi đầm đìa, và nhận ra rằng ngay cả trong giấc mơ, chúng ta cũng khó lòng thoát khỏi những ràng buộc của thực tại.