Tiếng còi xe rít lên dưới phố vọng lên căn chung cư tầng 22, xé toạc bầu không khí đặc quánh mùi máy lạnh. Nam nhìn đồng hồ, kim ngắn đã chỉ quá con số mười hai từ lâu. Trước mặt anh, màn hình máy tính vẫn sáng xanh một cách lạnh lẽo, những bảng biểu đồ xanh đỏ nhảy múa như muốn trêu ngươi cái đầu đang đau như búa bổ. Anh nới lỏng cà vạt, cảm giác như sợi dây lụa ấy là một sợi dây thừng đang siết chặt lấy chút dưỡng khí cuối cùng của mình.
Nam bước ra ban công. Từ độ cao này, thành phố trông như một bảng mạch điện tử khổng lồ với những dòng chảy ánh sáng không bao giờ dứt. Người ta gọi đây là thành phố không ngủ, nhưng Nam tự hỏi, có bao nhiêu người trong những khối bê tông kia đang thực sự sống, hay chỉ đang tồn tại như những cỗ máy chờ ngày hết pin? Anh đưa tay chạm vào lan can sắt lạnh ngắt, bất chợt, một cơn gió lạc lõng thổi qua, mang theo cái vị khô khốc của khói bụi và xăng xe.
Tự dưng, trong khoảnh khắc ấy, Nam thấy nhớ đến nao lòng cái vị gió quê mình.
Đó không phải là thứ gió mang theo bụi bặm của công trình xây dựng, mà là thứ gió mang vị đại ngàn, vị của phù sa sông Hồng và mùi nồng nồng của rơm rạ mục sau mùa gặt. Nam nhắm mắt lại, cố gắng tìm kiếm trong trí nhớ một khoảng lặng. Anh thấy hiện lên bóng hình cổng làng cũ kỹ với những mảng vôi vữa bong tróc, lộ ra màu gạch chỉ đỏ sậm như màu máu đã khô. Anh thấy gốc đa già ở đầu làng, nơi mà mỗi lần đi học về, lũ trẻ con lại vứt cặp sách sang một bên để leo trèo, mặc cho tiếng quát tháo của cụ già bán nước chè dưới gốc cây.
Đã bao lâu rồi anh chưa về? Năm năm? Hay là bảy năm? Những cuộc gọi về nhà thưa thớt dần, chỉ vỏn vẹn vài câu hỏi thăm sức khỏe chiếu lệ rồi cúp máy vì "con bận họp". Mẹ anh bao giờ cũng vậy, đầu dây bên kia luôn là hơi thở dài rồi một câu nói quen thuộc: "Ừ, con giữ sức khỏe, ở quê mọi thứ vẫn thế, không có gì phải lo đâu."
Nhưng Nam biết, mọi thứ không bao giờ "vẫn thế". Những nếp nhăn trên trán mẹ chắc chắn đã sâu hơn, mái tóc của cha có lẽ đã trắng xóa như bông lau ven đê. Và làng quê của anh, có lẽ cũng đang oằn mình trước cơn lốc của đô thị hóa.
Anh quay vào phòng, vô thức mở ngăn kéo bàn làm việc. Dưới xấp tài liệu dày cộm là một chiếc hộp nhỏ bằng thiếc hoen gỉ. Bên trong chỉ có vài viên bi ve đã trầy xước và một con diều giấy xếp gọn, màu mực đã phai nhòa theo thời gian. Đây là những "báu vật" duy nhất anh mang theo khi rời quê lên phố với giấc mộng đổi đời. Nam cầm viên bi lên, đưa lên ánh đèn điện. Trong lòng viên bi thủy tinh ấy, anh như thấy lại cả một thời niên thiếu rực rỡ dưới ánh nắng vàng ươm của mùa gặt.
Anh nhớ cái cảm giác chạy chân trần trên những gốc rạ vừa cắt xong. Nó không chỉ đau, mà còn nhói buốt, một cái đau đầy sự sống. Mùi lúa chín thơm tho thoảng trong không gian, quyện vào mái tóc lấm bết mồ hôi. Những buổi chiều hoàng hôn buông xuống, cả cánh đồng như một biển vàng nhấp nhô, nơi tiếng cười của lũ trẻ con hòa cùng tiếng sáo diều cao vút, kéo dài mãi cho đến tận lúc những vì sao đầu tiên hiện lên trên nền trời tím thẫm.
Bất chợt, điện thoại của Nam rung lên. Một tin nhắn từ số máy lạ, nhưng mã vùng thì không thể nhầm lẫn.
"Nam à, cây đa đầu làng mình bị sét đánh đêm qua. Người ta đang bàn chuyện chặt bỏ để mở rộng đường nhựa. Mẹ bảo nhắn cho con một tiếng, nhỡ đâu con muốn về nhìn nó lần cuối..."
Bàn tay Nam run lên nhẹ. Cây đa ấy không chỉ là một cái cây, nó là linh hồn của làng, là nơi chứng kiến anh lớn lên, chứng kiến lần đầu tiên anh biết thẹn thùng khi cầm tay một cô gái, và cũng là nơi anh đã hứa với lòng mình sẽ sớm trở về sau khi thành đạt. Vậy mà giờ đây, khi anh đã có cái danh "giám đốc", có xe hơi, có nhà chung cư cao cấp, thì điểm tựa tâm hồn duy nhất còn sót lại của anh lại sắp sửa biến mất.
Anh không suy nghĩ thêm nữa. Nam với lấy chiếc áo khoác, quăng chiếc laptop vẫn đang chạy dở công việc sang một bên. Anh cần phải đi. Không phải vì công việc, không phải vì tiền bạc, mà vì một tiếng gọi đang gào thét trong lồng ngực. Tiếng gọi của những đêm trăng sáng rực sân đình, nơi không có ánh điện xa hoa nhưng lại đầy ắp tiếng cười và sự bình yên.
Nam bước ra khỏi căn hộ, tiếng giày da gõ cọc cạch trên hành lang vắng lặng. Anh biết, đêm nay, anh sẽ không đi tìm sự thành đạt nữa. Anh đi tìm chính mình, giữa những gốc rạ đau nhói và mùi khói đốt đồng cay xè mắt. Chuyến tàu sớm nhất về quê đang chờ anh ở phía trước, mang theo một trái tim mỏi mệt đang khát khao được chữa lành dưới bóng mát của gốc đa xưa.