Nếu bạn nghĩ rằng những ngăn kéo trong nhà chỉ dùng để đựng tất, thìa dĩa hay những tờ hóa đơn tiền điện, thì bạn đã lầm to. Đối với một đứa trẻ có đôi mắt tò mò như tôi, ngăn kéo chính là những nghĩa trang của ký ức, nơi người lớn chôn cất những phiên bản khác của chính họ mà họ không muốn ai nhìn thấy. Đặc biệt là cái ngăn kéo dưới cùng của bàn làm việc của bố – cái ngăn kéo luôn bị khóa bằng một chiếc chìa nhỏ mà bố hay giấu dưới chậu cây vạn niên thanh.
Hôm nay, trong một lần giúp mẹ lau dọn phòng, tôi vô tình tìm thấy chiếc chìa khóa ấy nằm lăn lóc trên sàn. Chắc là chú mèo mướp đã nghịch ngợm hất nó xuống. Tôi cầm chiếc chìa lạnh toát trong tay, cảm giác như mình đang nắm giữ một tấm vé thông hành đi vào quá khứ.
"Bin! Đừng có lục lọi đồ của bố," Cái Tí đứng ở cửa sổ nhắc nhở, nhưng đôi mắt nó lại lấp lánh sự tò mò còn hơn cả tôi. "Người lớn ghét nhất là bị lộ bí mật đấy. Mẹ tao bảo bí mật của người lớn giống như thuốc súng, chạm vào là nổ tung."
Tôi nhìn chiếc chìa khóa, rồi nhìn cái ngăn kéo gỗ sồi:
"Tao không lục lọi. Tao chỉ muốn biết tại sao bố lại phải khóa nó lại thôi. Nếu đó là thuốc súng, thì ít nhất tao cũng phải biết cách dập lửa chứ."
Tôi tra chìa vào ổ. Một tiếng "tạch" nhẹ nhàng vang lên, nghe như tiếng một hơi thở phào sau bao năm bị kìm nén. Ngăn kéo mở ra, tỏa ra mùi của giấy cũ, mực khô và một chút mùi gỗ mục. Không có vàng bạc, không có bản đồ kho báu. Chỉ có những xấp thư tay được buộc lại bằng sợi dây gai mỏng manh.
Tôi cầm lấy một xấp. Những tờ giấy đã ngả sang màu vàng vẩn đục, rìa giấy sờn rách. Có những lá thư viết dở, có những lá thư đã được gấp gọn gàng vào phong bì nhưng chưa bao giờ được dán tem.
"Kỳ lạ thật Tí ạ," tôi thầm thì khi mở một lá thư ra. "Tại sao người ta lại viết thư rồi để đó? Chẳng phải viết thư là để gửi cho người khác sao?"
"Chắc là vì người nhận đã đi quá xa, hoặc vì lòng dũng cảm của người viết đã cạn sạch trước khi họ kịp ra bưu điện," Cái Tí ngồi xuống cạnh tôi, giọng nó bỗng trở nên dịu dàng.
Tôi bắt đầu đọc một lá thư. Chữ viết của bố hồi đó thật khác – nó bay bổng và đầy những nét móc nghịch ngợm, không cứng nhắc và thẳng hàng như bây giờ.
“Gửi tôi của mười năm tới, khi cậu đã là một người đàn ông trưởng thành và có lẽ đã quên mất mùi vị của những cơn mưa bóng mây...”
Tôi dừng lại. Bố đang viết thư cho chính mình? Tại sao một người lại phải viết thư cho chính mình khi họ có thể tự soi gương và nói chuyện?
"Tí này, người lớn cô đơn đến mức phải nói chuyện với chính họ trong tương lai à?"
Cái Tí chống cằm suy nghĩ:
"Có lẽ vì lúc đó họ không tin tưởng ai khác ngoài chính mình. Hoặc có lẽ họ sợ rằng tương lai sẽ biến họ thành một người hoàn toàn xa lạ, nên họ phải gửi lại một lời nhắn để tìm đường về."
Tôi đọc tiếp. Trong thư, bố kể về ước mơ được trở thành một họa sĩ lang thang, về việc bố ghét phải mặc những bộ đồ comple gò bó và về một cô gái có nụ cười tỏa nắng mà bố thầm thương trộm nhớ. Tôi nhận ra cô gái đó chính là mẹ, nhưng là một người mẹ trong ký ức của bố – người chưa từng cáu gắt vì tôi lười ăn hay vì bố đi làm về muộn.
Tôi lục tìm thêm và thấy những mẩu giấy nhỏ hơn. Có một mẩu giấy chỉ vỏn vẹn vài dòng: “Hôm nay con trai chào đời. Tôi đứng ngoài hành lang bệnh viện, vừa mừng vừa sợ. Tôi sợ mình sẽ không đủ giỏi để làm gương cho nó. Tôi sợ thế giới này sẽ làm đau nó. Xin lỗi vì từ nay tôi phải cất cây cọ vẽ đi để cầm lấy những tập hồ sơ.”
Nước mắt tôi bỗng dưng ứa ra, thấm vào tờ giấy cũ. Hóa ra, cái "siêu nhân" của tôi đã từng sợ hãi đến thế. Hóa ra, việc bố từ bỏ ước mơ họa sĩ không phải vì bố hết yêu những màu sắc, mà vì bố yêu tôi nhiều hơn. Mỗi tập hồ sơ khô khan bố cầm trên tay hàng ngày chính là một bức tranh tình yêu mà bố vẽ cho cuộc đời tôi, bằng những gam màu xám xịt của sự nhẫn nại.
"Bin ơi, nhìn này," Cái Tí đưa cho tôi một tờ giấy khác. "Đây là thư của ông nội gửi cho bố mày khi bố mày mới đi làm."
“Con trai, làm người lớn không khó, nhưng làm người tốt giữa những người lớn thì rất khó. Con sẽ thấy những sự bất công, những lời nói dối lấp lánh. Đừng để chúng làm vẩn đục trái tim con. Nếu mệt quá, hãy viết thư cho chính mình, để thấy rằng đứa trẻ ngày xưa vẫn còn đứng đó chờ con.”
Hai đứa tôi ngồi lặng đi giữa căn phòng đầy nắng. Những bức thư này giống như những chiếc phao cứu sinh mà người lớn ném vào đại dương thời gian, hy vọng rằng một lúc nào đó chính họ sẽ nhặt lại được để không bị chìm nghỉm giữa những lo toan.
Tôi nhận ra rằng, người lớn cũng có những ngăn kéo nội tâm đầy đau đớn. Họ không gửi thư không phải vì họ lười biếng, mà vì có những tâm sự chỉ có thể tồn tại trên mặt giấy. Một khi gửi đi, chúng sẽ trở thành một gánh nặng cho người khác, hoặc trở thành một điểm yếu để người đời mỉa mai. Họ giữ lại cho riêng mình, để mỗi đêm khi cả thế giới đi ngủ, họ lại mở ngăn kéo ra và tự đối thoại với tâm hồn mình.
"Tao nghĩ tao biết tại sao bố khóa ngăn kéo này rồi," tôi nói, tay vuốt ve sợi dây gai. "Đây không phải là ngăn kéo đựng giấy tờ. Đây là ngăn kéo đựng... lòng dũng cảm của bố. Bố khóa lại để những nỗi buồn không bay ra ngoài làm ảnh hưởng đến chúng mình."
"Và để giữ cho đứa trẻ trong bố không bị những cơn gió của cuộc đời thổi bay mất," Cái Tí bổ sung thêm một cách đầy thông tuệ.
Bất thình lình, tiếng xe máy của bố vang lên ngoài cổng. Chúng tôi hốt hoảng nhét tất cả vào ngăn kéo, khóa lại và đặt chiếc chìa vào chỗ cũ dưới chậu cây. Khi bố bước vào phòng, tôi thấy bố vẫn là người đàn ông với đôi vai hơi rộng, khuôn mặt nghiêm nghị và chiếc cặp táp nặng trịch. Bố nhìn tôi và Cái Tí, rồi nhìn chậu cây vạn niên thanh.
Bố không mắng. Bố chỉ ngồi xuống ghế, thở dài một hơi.
"Hai đứa lại nghịch gì à?"
"Dạ không... chúng con chỉ đang... tìm hiểu về thời gian thôi bố," tôi đáp, giọng hơi run.
Bố mỉm cười, một nụ cười có chút gì đó thấu hiểu. Bố nhìn vào cái ngăn kéo dưới cùng của bàn làm việc, rồi lại nhìn tôi.
"Thời gian là một thứ khó hiểu lắm Bin ạ. Có những thứ con muốn giữ lại thì nó lại trôi đi, có những thứ con muốn quên đi thì nó lại cứ nằm lì trong ngăn kéo."
Tôi tiến lại gần, ôm lấy cổ bố. Lần này, tôi không hỏi về pin hay siêu nhân nữa. Tôi chỉ thầm thì:
"Bố ơi, dù bố có cầm hồ sơ hay cầm cọ vẽ, thì trong mắt con, bố vẫn là một họa sĩ tuyệt vời nhất. Vì bố đã vẽ nên một ngôi nhà thật ấm áp cho con."
Bố khựng lại, đôi bàn tay to lớn của bố run nhẹ khi ôm lấy tôi. Tôi cảm nhận được một giọt nước gì đó nóng hổi rơi xuống tóc mình. Người lớn không bao giờ khóc trước mặt trẻ con, trừ khi trái tim họ vừa được mở khóa bởi một chiếc chìa mang tên "sự thấu cảm".
Tối đó, khi cả nhà đã đi ngủ, tôi lén dậy, lấy một tờ giấy trắng và một cây bút chì. Tôi bắt đầu viết lá thư đầu tiên cho chính mình của mười năm sau:
“Chào Bin của tuổi mười tám. Hy vọng lúc đó cậu vẫn còn nhớ cái gầm bàn này, vẫn còn nhớ Cái Tí và những tiếng rao đêm. Đừng bao giờ khóa chặt ngăn kéo trái tim mình quá kỹ, hãy để một khe hở cho nắng vào. Và nhớ nhé, dù cuộc đời có biến cậu thành ai, cũng đừng bao giờ làm mất chiếc chìa khóa dẫn về tuổi thơ.”
Tôi gấp lá thư lại, nhưng tôi không cất nó vào ngăn kéo. Tôi để nó dưới gối. Tôi muốn những ước mơ của mình được sưởi ấm bởi những giấc ngủ, thay vì bị vùi lấp trong bóng tối của gỗ mục.
Cái Tí cũng gửi cho tôi một mẩu giấy qua cửa sổ: "Bin, tao cũng vừa viết thư cho chính mình. Tao dặn mình sau này lớn lên không được dùng nước mắt để bắt chồng rửa bát giống mẹ tao. Tao muốn dùng kẹo lạc để giải quyết mọi chuyện!"
Tôi bật cười. Những đứa trẻ chúng tôi đang bắt đầu học cách đối thoại với tương lai theo cách riêng của mình. Chúng tôi không sợ thời gian, vì chúng tôi biết rằng ký ức là thứ duy nhất không ai có thể lấy đi được, chừng nào chúng ta còn biết cách trân trọng những mẩu giấy cũ.
Người lớn thường nói "quá khứ đã qua rồi". Nhưng qua những bức thư không bao giờ gửi, tôi hiểu rằng quá khứ không bao giờ qua đi. Nó vẫn sống, thở và đôi khi lên tiếng nhắc nhở chúng ta trong những khoảnh khắc tĩnh lặng nhất. Nó nằm trong những ngăn kéo bị khóa, trong mùi của những tờ báo cũ và trong cả những tiếng thở dài của bố mẹ.
Hóa ra, làm người lớn là một công việc đầy vất vả của sự lưu trữ. Họ mang trên vai hiện tại, nhưng trong lòng lại cất giữ cả một bảo tàng của những hy vọng đã mất và những tình yêu chưa kịp thành lời.
Tôi nhìn ra cửa sổ, thấy ánh trăng đang soi sáng chậu cây vạn niên thanh. Chiếc chìa khóa bí mật nằm dưới đó, nhưng tôi biết mình sẽ không bao giờ cần đến nó nữa. Vì bí mật của bố giờ đây đã nằm trong trái tim tôi, và nó sẽ giúp tôi yêu bố nhiều hơn, thấu hiểu những nếp nhăn trên trán bố nhiều hơn.
Thế giới này không chỉ được xây dựng bằng gạch đá, mà còn được xây dựng bằng những tâm tình không bao giờ được gửi đi. Và có lẽ, chính những bức thư chưa bao giờ rời khỏi ngăn kéo ấy mới là những lời chân thật nhất, những sợi dây bền chặt nhất giữ cho con người ta còn là "người" giữa bộn bề cuộc sống.
Tôi khép mắt lại, thấy mình đang đi giữa một cánh đồng đầy những lá thư bay như những con bướm trắng. Mỗi lá thư là một ước mơ, mỗi lá thư là một lời xin lỗi, và mỗi lá thư đều rực rỡ dưới ánh nắng của sự bao dung.
Ngày mai, tôi sẽ xin bố cho tôi được tập vẽ. Có thể tôi không trở thành họa sĩ, nhưng tôi muốn dùng màu sắc để nói những điều mà ngôn từ không thể diễn tả hết. Tôi muốn giúp bố vẽ tiếp những giấc mơ đã bị bỏ dở trong ngăn kéo kia.
Vì tuổi thơ không chỉ là một giai đoạn, nó là một chiếc ngăn kéo không bao giờ nên bị khóa chặt.