Bố tôi là một người đàn ông được đúc bằng thép và bê tông, ít nhất là tôi đã nghĩ như vậy suốt chín năm đầu đời. Trong thế giới quan của tôi, bố là người có thể dùng tay không bóp nát những quả óc chó khô khốc, là người không hề chớp mắt khi tiêm thuốc và là người duy nhất trong nhà không bao giờ sợ những con gián bay loạng choạng vào ban đêm. Bố không biết khóc. Mẹ tôi thì khóc khi thái hành tây, khóc khi xem phim bộ Hàn Quốc, thậm chí khóc khi tôi bị điểm kém. Nhưng bố thì không. Bố chỉ có một biểu cảm duy nhất khi gặp chuyện buồn: thở dài và hút một điếu thuốc ngoài hiên.
Thế nhưng, bức tường thành kiên cố ấy đã đổ sụp vào một đêm mùa hè rực lửa, khi giải vô địch bóng đá thế giới đang diễn ra ở một đất nước xa xôi nào đó mà tôi còn chẳng nhớ nổi tên.
Đêm đó, cả con ngõ nhỏ bỗng nhiên mang một bầu không khí khác lạ. Tiếng ve sầu dường như cũng im bặt để nhường chỗ cho tiếng bình luận viên vang lên từ những chiếc TV bóng hình lồi trong mọi căn nhà. Bố tôi, với chiếc áo may ô trắng và cái quạt nan trên tay, ngồi dán mắt vào màn hình. Tôi, vốn chẳng hiểu gì về luật việt vị hay phạt đền, cũng cố thức để "hộ tống" bố, thực chất là để chờ đợi khoảnh khắc được ăn ké bát mì tôm đêm của bố.
"Bố ơi, sao người ta cứ chạy theo một quả bóng thế ạ? Sao không phát cho mỗi người một quả cho đỡ tranh nhau?"
Tôi hỏi một câu mà tôi cho là rất logic. Bố không cười như mọi khi, mắt vẫn không rời khỏi màn hình:
"Binh à, đó không phải là quả bóng. Đó là giấc mơ. Mà giấc mơ thì chỉ có một, ai nhanh hơn, mạnh hơn và bền bỉ hơn thì mới chạm vào được."
Trận đấu trôi về những phút cuối. Đội bóng mà bố cổ vũ – những người mặc áo xanh biển mà bố bảo là "những chiến binh thực thụ" – đang thua. Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, một sự im lặng bao trùm gian phòng khách nhỏ hẹp. Tôi nhìn thấy những cầu thủ trên màn hình gục xuống sân cỏ, họ ôm mặt, vai rung lên. Và rồi, tôi quay sang nhìn bố.
Trong ánh sáng xanh mờ ảo hắt ra từ chiếc TV, tôi thấy một giọt nước long lanh lăn dài trên gò má sạm nắng của bố. Bố không sụt sùi, không nức nở, nhưng giọt nước mắt ấy cứ thế rơi xuống, thấm vào chiếc áo may ô đã sờn cổ.
"Bố ơi... bố đau ở đâu ạ?"
Tôi hoảng sợ hỏi. Tôi chưa bao giờ thấy bố như thế này. Có phải bố bị thương? Hay có ai đó vừa mắng bố qua cái màn hình kia? Bố chậm rãi đưa tay lau mắt, giọng khàn đặc:
"Không, bố không sao. Bố chỉ thấy thương cho họ. Họ đã chiến đấu cả đời cho khoảnh khắc này, nhưng cuộc đời đôi khi không công bằng như mình tưởng, con ạ."
Lúc đó, tôi thực sự cảm thấy bối rối. Tại sao một người đàn ông lớn xác lại có thể khóc vì một trò chơi của những người xa lạ ở tận bên kia đại dương? Tại sao sự công bằng lại quan trọng đến thế khi nó chỉ liên quan đến một quả bóng da?
Ngày hôm sau, tôi đem thắc mắc này đến "hội nghị bàn tròn" dưới gốc cây dâu tằm với thằng Tèo và con Tí.
"Này, hôm qua bố tao khóc đấy. Khóc vì bóng đá!"
Tèo "Răng Sún" gật đầu như một triết gia già dặn:
"Bố tao cũng thế. Bố tao còn đập tay xuống bàn rầm rầm rồi đi uống rượu với bác hàng xóm. Mẹ tao bảo các ông ấy bị 'dở người', nhưng tao nghĩ không phải vậy đâu. Tao nghĩ bóng đá giống như là bài kiểm tra cuối kỳ của người lớn ấy. Họ làm sai một câu là họ mất trắng cả năm học."
Con Tí "Điệu" thì lại có góc nhìn mang tính điện ảnh hơn:
"Tao nghĩ bố tụi mày khóc vì họ thấy mình trong đó. Chị tao bảo người lớn ai cũng có một 'đội bóng' trong lòng mình, và họ cứ thua suốt, nên khi thấy người khác thua, họ khóc giùm cho cả phần mình."
Tôi im lặng suy nghĩ về lời của con Tí. Hóa ra, giọt nước mắt của bố đêm qua không phải dành cho những cầu thủ áo xanh kia. Bố khóc vì những giấc mơ của chính mình đã bị thời gian và những lo toan cơm áo gạo tiền làm cho thất bại. Bố khóc vì thấy những nỗ lực phi thường đôi khi vẫn không đổi lại được một kết thúc có hậu.
Người lớn thật kỳ lạ. Họ dạy chúng tôi phải mạnh mẽ, phải "nam nhi chi chí", nhưng chính họ lại là những người mang những vết thương lòng sâu kín nhất. Họ giấu chúng dưới lớp vỏ bọc nghiêm khắc, dưới những đôi giày da bóng loáng và những nụ cười xã giao. Họ chỉ thực sự sống thật với nỗi đau của mình khi ẩn nấp dưới một lý do nào đó "hợp lý" như một trận bóng đá hay một bộ phim buồn.
Chiều hôm đó, tôi thấy bố đang loay hoay sửa lại cái vòi nước bị rò rỉ. Tôi lại gần, đưa cho bố chiếc khăn mặt sạch.
"Bố ơi, nếu lần sau đội của bố lại thua, bố cứ khóc nhé. Con sẽ không kể cho ai đâu."
Bố khựng lại, nhìn tôi một hồi lâu rồi bật cười. Một điệu cười hiền hậu làm nhăn cả khóe mắt. Bố xoa đầu tôi, bàn tay vẫn còn dính đầy vôi vữa:
"Cảm ơn con trai. Nhưng làm người lớn không phải lúc nào cũng được khóc đâu. Bố chỉ 'rơi lệ' một chút để rửa mắt cho sáng ra thôi, để còn thấy đường mà lo cho cái nhà này chứ."
Tôi chợt hiểu ra, nước mắt của người lớn không phải là biểu hiện của sự yếu đuối. Nó giống như một van xả áp suất, giúp họ giải tỏa những u uất tích tụ để rồi sau đó, họ lại có thể đứng vững và tiếp tục làm "siêu nhân" trong mắt chúng tôi.
Bóng đá có thể chỉ là một trò chơi, nhưng với những người đàn ông như bố, đó là nơi duy nhất họ được phép bộc lộ sự mong manh mà không bị xã hội phán xét. Ở đó, họ được quyền hy vọng, được quyền thất vọng, và được quyền khóc cho những điều mà họ không thể thay đổi được trong thực tại.
Bây giờ, khi ngồi một mình trước màn hình TV xem một trận cầu đỉnh cao, đôi khi tôi cũng thấy khóe mắt mình cay cay. Không phải vì kết quả trận đấu, mà vì tôi chợt nhớ về cái áo may ô trắng của bố đêm mùa hè năm ấy. Tôi khóc vì cuối cùng tôi cũng đã hiểu được nỗi đau của việc trưởng thành, nỗi đau của một "chiến binh" luôn phải chiến đấu với những khó khăn của cuộc đời mà không bao giờ có tiếng còi mãn cuộc để được nghỉ ngơi.
Hóa ra, khóc vì bóng đá là một đặc quyền của sự trưởng thành. Đó là lúc chúng ta thừa nhận rằng mình không phải là thép, cũng chẳng phải bê tông. Chúng ta chỉ là những đứa trẻ lớn xác, vẫn đang cố gắng chạy theo "quả bóng giấc mơ" của đời mình, và đôi khi, việc gục ngã và khóc một chút chính là cách để chúng ta tìm lại sức mạnh để đứng dậy lần nữa.