Căn bếp nhà ông Vinh vốn được thiết kế theo lối cũ, rộng rãi và tràn ngập ánh sáng vàng ấm áp từ chiếc đèn chùm treo giữa trần. Nhưng từ lâu, sự ấm áp đó dường như chỉ còn là lớp vỏ bọc bên ngoài. Kim đồng hồ nhích dần đến con số 7, bà Mai vừa bưng bát canh chua sườn ra bàn vừa khẽ thở dài. Hơi nước bốc nghi ngút, mang theo mùi thơm thanh tao của dứa và hành lá, nhưng nó chẳng thể khỏa lấp được bầu không khí đặc quánh sự tĩnh lặng đang bao trùm lấy không gian này.
"Vinh ơi, Hoàng ơi, An ơi... vào ăn cơm thôi!" – Bà Mai gọi, giọng đều đều như một lập trình đã cài sẵn, không quá hào hứng nhưng cũng không thiếu trách nhiệm.
Từ trong phòng khách, ông Vinh buông tiếng ậm ừ nhưng mắt không rời khỏi màn hình chiếc điện thoại đời mới mà Hoàng mua tặng năm ngoái. Ông đang mải mê với một luồng tin tức về biến động kinh tế thế giới. Những con chữ chạy dọc màn hình dường như có sức hút mãnh liệt hơn cả lời mời gọi của vợ. Ông bước vào bàn ăn, đặt chiếc điện thoại ngay cạnh bát nước chấm, tay trái cầm đũa, tay phải vẫn không ngừng vuốt nhẹ màn hình để cập nhật dòng sự kiện tiếp theo.
Ngay sau đó là Hoàng. Anh bước xuống cầu thang với bộ dạng rệu rã, đôi mắt thâm quầng sau gọng kính cận vì cả ngày dán mắt vào mã code. Trên tay anh không bao giờ thiếu chiếc smartphone. Ngay cả khi ngồi xuống ghế, tiếng thông báo từ ứng dụng Slack và Zalo công việc vẫn vang lên liên hồi "tinh tinh" – những âm thanh mà với Hoàng, nó giống như tiếng roi quất vào sự nghỉ ngơi của mình.
Cuối cùng là An. Cô bé 17 tuổi xuất hiện với chiếc tai nghe không dây vẫn đang đeo một bên tai. An lướt qua mọi người như những bóng ma, không lời chào hỏi, ngồi phịch xuống ghế và dựng đứng chiếc điện thoại dựa vào bình hoa giữa bàn. Trên màn hình của cô là những đoạn video ngắn TikTok lướt qua với tốc độ chóng mặt, âm nhạc xập xình phát ra từ kẽ tai nghe khiến cô bé như đang ở trong một vũ trụ hoàn toàn khác.
Bữa cơm bắt đầu.
Tiếng động duy nhất phát ra trong 15 phút đầu tiên là tiếng lạch cạch của đũa chạm vào bát sứ. Một âm thanh khô khốc và lạc lõng. Bà Mai gắp một miếng sườn vào bát cho ông Vinh, hy vọng một sự tương tác nào đó.
"Ông này, nay sườn non ngon lắm, ông ăn thử xem."
Ông Vinh gật đầu lấy lệ, đưa miếng sườn vào miệng một cách vô thức trong khi mắt vẫn dán chặt vào tiêu đề bài báo: "Thị trường dầu mỏ biến động mạnh". Ông nhai, nhưng có lẽ chính ông cũng chẳng cảm nhận được vị chua thanh của me hay vị ngọt của thịt. Với ông, đọc tin tức là cách để cảm thấy mình vẫn còn kết nối với thế giới ngoài kia, vẫn còn là một kỹ sư có hiểu biết, dù thực tế ông đã rời xa công trường từ lâu. Sự im lặng của vợ con khiến ông thấy mình bị bỏ rơi ngay trong chính căn nhà mình xây nên, và chiếc điện thoại là chiếc phao cứu sinh duy nhất để ông trốn tránh cảm giác cô đơn đó.
Phía đối diện, Hoàng vừa ăn vừa gõ phím điện thoại bằng một tay. Một lỗi hệ thống (bug) nghiêm trọng vừa phát sinh ở công ty. Anh không thể dừng lại. Mỗi khi mẹ định mở lời hỏi thăm về công việc, Hoàng lại nhíu mày, ngón tay lướt nhanh hơn như một cách ra hiệu: "Đừng làm phiền con". Hoàng yêu gia đình, anh làm việc quần quật cũng vì muốn chu cấp cho cha mẹ và em gái, nhưng chính sự tận tụy đó lại biến anh thành một cỗ máy chỉ biết giao tiếp với các thuật toán.
An thì hoàn toàn tách biệt. Cô bé đang mải mê xem một video về phong cách sống của một influencer đồng trang lứa. Trong thế giới của An, những người lạ trên mạng xã hội hiểu cô hơn cả cha mẹ mình. Họ không phàn nàn về việc cô mặc áo gì, không cằn nhằn về điểm số, họ chỉ tặng cô những trái tim đỏ chói và những lời khen ngợi ảo diệu. An nhìn mẹ đang lóng ngóng cầm điện thoại chụp ảnh mâm cơm để đăng lên hội nhóm "Yêu bếp", rồi nhìn cha và anh trai đang đắm mình vào màn hình, một cảm giác mỉa mai dấy lên trong lòng. Gia đình, với An lúc này, chẳng khác gì một cái trạm sạc điện thoại công cộng: mọi người ghé sát vào nhau nhưng tâm trí ở cách nhau hàng vạn dặm.
Bà Mai nhìn một vòng quanh bàn. Bà đã dành hai tiếng đồng hồ trong bếp, chăm chút từng cọng hành, tỉ mỉ nêm nếm gia vị, nhưng đổi lại chỉ là những cái đỉnh đầu cúi thấp. Bà bỗng thấy mình thật thừa thãi. Để khỏa lấp sự trống trải, bà lại mở Facebook. Bà bắt đầu cuộn trang, đọc những lời bình luận dưới bài đăng bán hàng của mình từ chiều. "Chị Mai tư vấn nhiệt tình quá", "Đồ của chị dùng thích lắm"... Những dòng chữ đó như liều thuốc an thần, giúp bà thấy mình vẫn còn giá trị, vẫn còn có người cần đến.
Cứ thế, bốn con người, bốn thế hệ, quây quần bên một mâm cơm truyền thống nhưng tâm hồn họ lại bị chia cắt bởi những "ốc đảo" ánh sáng xanh. Không có tiếng cười đùa, không có những câu hỏi "Hôm nay của con thế nào?", cũng không có sự phàn nàn về vị mặn nhạt của món ăn. Sự im lặng không phải vì sự thấu hiểu, mà là sự im lặng của sự thờ ơ.
Trong bóng tối của phòng ăn, bốn màn hình điện thoại rực sáng như bốn ngôi mộ của sự giao tiếp. Ánh sáng ấy hắt lên khuôn mặt của từng người, làm hiện rõ những nếp nhăn trăn trở của ông Vinh, vẻ mệt mỏi của Hoàng, sự vô cảm của An và nỗi buồn thầm lặng của bà Mai. Họ ở đó, ngay cạnh nhau, nhưng nếu ai đó nhìn vào từ cửa sổ, họ sẽ thấy bốn cá thể cô độc đang cố gắng bám víu vào những tín hiệu sóng vô hình để quên đi sự thật rằng họ đã mất kết nối với những người bằng xương bằng thịt ngay trước mặt.
Bữa cơm kết thúc sớm hơn thường lệ. Hoàng đứng dậy đầu tiên, mắt vẫn không rời điện thoại, anh lầm lũi đi thẳng lên lầu. An đẩy bát cơm còn dở sang một bên, nhanh chóng rút lui về "lãnh địa" của mình là căn phòng đóng kín cửa. Chỉ còn ông Vinh và bà Mai ngồi lại với mâm bát ngổn ngang.
"Ông ăn thêm bát nữa không?" – Bà Mai hỏi khi thấy chồng vẫn cầm chiếc điện thoại trên tay.
Ông Vinh không trả lời ngay. Ông đang bận gõ một bình luận dài dằng dặc vào một diễn đàn chính trị, tranh luận gay gắt với một người lạ mặt nào đó về một vấn đề ở tận bên kia bán cầu. Sau một phút, ông mới sực tỉnh, nhìn bát cơm đã nguội ngắt rồi xua tay:
"Thôi, tôi no rồi. Bà dọn đi."
Ông đứng dậy, mang theo chiếc điện thoại đang sạc dở, để lại bà Mai một mình với tiếng nước chảy róc rách trong bồn rửa bát và nỗi cô đơn đang lớn dần theo từng nhịp kim đồng hồ. Bà không biết rằng, phía sau sự im lặng thường nhật này, một vết nứt sâu hoắm đang âm thầm lan ra, chực chờ phá vỡ cấu trúc mong manh của gia đình bà.
Trong bóng tối của cầu thang, An đứng lại một chút, nhìn xuống bóng dáng cô độc của mẹ dưới ánh đèn bếp. Cô bé định nói điều gì đó, định hỏi xem tay mẹ vì sao lại có vết đỏ mới, nhưng chiếc điện thoại trong túi quần bất ngờ rung lên một thông báo mới từ TikTok. Một thử thách nhảy nhót mới đang "trending". An khựng lại, ngón tay theo bản năng chạm vào màn hình, ánh sáng xanh loang loáng phản chiếu trong đôi mắt trẻ thơ. Cô bé quay lưng đi, bước vào phòng và chốt cửa lại.
Đêm đó, trong căn nhà ba tầng khang trang, bốn chiếc điện thoại vẫn miệt mài tỏa sáng, trong khi những trái tim bắt đầu nguội lạnh như những bát canh thừa trên bàn ăn. Và không ai trong số họ nhận ra, chiếc modem Wi-Fi đặt ở góc phòng đang nháy đèn xanh liên hồi, như một nhịp tim giả tạo duy nhất còn sót lại giữ cho ngôi nhà này một hơi thở thoi thóp.
Tiếng thông báo "tinh tinh" bỗng vang lên từ điện thoại của bà Mai giữa đêm khuya thanh vắng, phá tan sự tĩnh lặng của căn phòng ngủ. Đó không phải là lời hỏi thăm của chồng hay con cái, mà là một tin nhắn từ một người lạ trên mạng xã hội. Bà mỉm cười trong bóng tối, một nụ cười chua chát mà không ai nhìn thấy.