Thế giới của Trịnh Duy Anh từng là một biển âm thanh rực rỡ sắc màu. Anh có thể nghe thấy tiếng sương đêm tan trên lá, tiếng gió lùa qua kẽ lá mang theo cao độ của một nốt Sol thăng, hay nhịp tim của chính mình khi đứng trên sân khấu Nhà hát Lớn. Nhưng tất cả những điều đó đã kết thúc vào một đêm mưa xám xịt của hai năm về trước.
Cú va chạm mạnh đến mức khiến không gian vỡ vụn. Khi Duy Anh tỉnh dậy trong mùi thuốc sát trùng nồng nặc, thứ đầu tiên anh nhận ra không phải là nỗi đau xác thịt, mà là một sự im lặng tuyệt đối. Một sự im lặng đặc quánh, nuốt chửng mọi nỗ lực gào thét của anh. Các bác sĩ mấp máy môi, mẹ anh khóc không thành tiếng, và cây đàn Steinway quý giá đặt trong phòng tập ở nhà bỗng chốc trở thành một khối gỗ vô tri.
Thiên tài piano năm ấy chỉ mới hai mươi ba tuổi.
Hiện tại, Duy Anh ngồi trong căn phòng tối trên tầng hai, đôi mắt xa xăm nhìn ra cửa sổ. Anh không bật điện, dù ánh hoàng hôn đã lịm tắt từ lâu. Trong bóng tối, anh cảm thấy an toàn hơn, vì ít nhất anh không phải nhìn thấy ánh mắt thương hại của người đời – thứ ánh sáng còn chói mắt và đau đớn hơn cả sự mù lòa.
Đôi bàn tay anh – những ngón tay dài, gầy guộc từng được mệnh danh là “được Thượng đế chạm vào” – lúc này đang siết chặt lấy gấu áo. Anh đeo một chiếc tai nghe loại chống ồn, dù nó chẳng có tác dụng gì về mặt vật lý. Nó chỉ là một bức tường vô hình, một lời cảnh báo cho bất kỳ ai muốn bước vào thế giới của anh: “Đừng làm phiền, tôi không nghe thấy gì đâu.”
Một vệt sáng yếu ớt hắt vào từ khe cửa. Duy Anh không nghe thấy tiếng bước chân, nhưng anh cảm nhận được một luồng không khí nhẹ nhàng chuyển động. Có ai đó đang tiến lại gần. Anh nhíu mày, sự nhạy cảm của một người mất đi thính giác khiến anh trở nên gai góc như một con nhím xù lông.
Anh quay phắt lại. Là bà nội Hiền.
Bà đang bưng một khay cháo nóng, hơi nghi ngút tỏa lên. Bà nhìn anh, ánh mắt hiền từ nhưng chứa đựng nỗi buồn sâu thẳm. Bà đặt khay xuống bàn, rồi chậm rãi ra dấu bằng tay – những động tác thủ ngữ vụng về mà bà đã cố học ở tuổi xế chiều để giao tiếp với cháu mình.
“Duy Anh, ăn một chút đi cháu.”
Duy Anh nhìn chằm chằm vào đôi bàn tay nhăn nheo của bà. Anh hiểu, nhưng anh chỉ lắc đầu, ánh mắt lại quay về phía cửa sổ. Anh không muốn ăn, anh cũng chẳng muốn nói. Sự ân cần của bà lúc này giống như một lời nhắc nhở rằng anh là một kẻ tàn phế, một kẻ cần được chăm sóc từng bữa ăn giấc ngủ.
Bà Hiền khẽ thở dài, tiếng thở dài mà Duy Anh chỉ có thể đoán biết qua sự chuyển động của lồng ngực bà. Bà tiến lại, định xoa đầu anh như thuở nhỏ, nhưng Duy Anh khẽ né tránh. Anh không ghét bà, anh chỉ ghét sự yếu đuối của chính mình khi đứng trước sự quan tâm ấy.
Bà không ép anh. Bà đặt lên bàn một cuốn sổ nhỏ và một chiếc bút máy – vật bất ly thân của Duy Anh kể từ sau tai nạn. Bà viết nhanh vài chữ: “Ngày mai có một người bạn cũ sang thăm cháu đấy. Là con bé Lam ở nhà bên cạnh, vừa đi du học về.”
Duy Anh nheo mắt đọc dòng chữ dưới ánh đèn lờ mờ. Hạ Lam? Cái tên ấy vang lên trong trí nhớ của anh như một nốt nhạc lạc điệu. Cô bé hàng xóm luôn chạy theo anh mỗi buổi chiều, người thường xuyên ngồi bệt dưới sàn phòng tập chỉ để nghe anh đánh những bản Etude của Chopin. Ngày đó, anh kiêu ngạo vô cùng, anh coi sự ngưỡng mộ của cô là điều hiển nhiên. Còn bây giờ, anh là gì? Một phím đàn câm lặng giữa một bản giao hưởng dở dang.
Anh vơ lấy chiếc bút, gạch mạnh lên trang giấy những nét chữ nguệch ngoạc và sắc lạnh: “Cháu không tiếp ai cả. Bảo cô ta đừng đến.”
Bà Hiền cầm lấy cuốn sổ, môi bà run run định nói gì đó nhưng rồi lại thôi. Bà biết tính cháu mình. Từ một người đứng trên đỉnh cao vinh quang, rơi xuống hố sâu của sự tĩnh lặng, cú sốc đó không dễ gì vượt qua được. Bà chỉ lặng lẽ thu dọn khay cháo đã nguội, trước khi đi còn không quên chỉnh lại chiếc chăn mỏng trên ghế sofa cho anh.
Duy Anh ngồi lại một mình. Anh đứng dậy, bước đến bên cây đàn piano phủ một lớp vải trắng đục ở góc phòng. Đã bao lâu rồi anh không chạm vào nó? Một năm? Hay mười năm trong tâm tưởng?
Anh đưa tay định vén lớp vải, nhưng giữa chừng lại rụt lại. Đôi bàn tay từng lướt trên phím đàn như bay giờ đây lại run rẩy. Anh sợ. Anh sợ rằng khi mình nhấn xuống một phím đơn lẻ, thế giới vẫn sẽ im lìm như vậy. Sự im lặng của cây đàn chính là sự xác nhận tàn nhẫn nhất cho việc anh đã thực sự đánh mất chính mình.
Anh ngồi sụp xuống sàn, lưng tựa vào chân đàn. Trong không gian tĩnh lặng ấy, anh cố gắng lục tìm trong trí nhớ âm thanh của một bản Nocturne mà anh yêu thích nhất. Nhưng những nốt nhạc cứ mờ dần, mờ dần như những hạt cát trôi qua kẽ tay. Anh không còn nghe thấy chúng nữa, kể cả trong tâm trí.
Bên ngoài, gió mùa hạ bắt đầu thổi mạnh, tạt những hạt mưa đầu mùa vào cửa kính. Duy Anh không nghe thấy tiếng mưa rơi tí tách, không nghe thấy tiếng sấm rền vang đằng xa. Anh chỉ thấy những vệt nước dài chảy xuống như những giọt nước mắt của bầu trời.
Thế giới của anh, từ nay về sau, sẽ chỉ còn là một bộ phim không lời, một bản giao hưởng bị đứt đoạn ngay lúc cao trào nhất.
Và anh nghĩ, có lẽ cả đời này mình sẽ chẳng bao giờ còn muốn mở cánh cửa căn phòng này ra nữa. Anh không biết rằng, ở ngay bức tường bên cạnh, có một cô gái đang ngồi lật giở từng trang sách về thủ ngữ, đôi bàn tay lấm lem vết mực đang miệt mài luyện tập từng ký hiệu tên anh.
Một người đang cố khóa chặt thế giới của mình, còn người kia lại đang tìm mọi cách để học thứ ngôn ngữ của sự im lặng, chỉ để nói với anh một câu mà anh đã lãng quên từ lâu: “Âm nhạc vẫn còn đó, ngay trong hơi thở của anh.”