Bình minh ló rạng trên thành phố không mang theo sự cứu rỗi. Ánh sáng của nó, thay vì sưởi ấm, lại mang một màu sắc lạnh lẽo của sự vạch trần. Khi Minh dìu Lan bước ra khỏi con hẻm nhỏ của quận 4, thành phố đã hoàn toàn khác. Điện đã có trở lại, nhưng không có tiếng còi xe hối hả hay nhịp sống bình thường. Chỉ có một sự im lặng đáng sợ, và hàng ngàn con mắt đang dán chặt vào những thiết bị cầm tay.
"Nhìn kìa," Lan thầm thì, giọng cô run rẩy khi nhìn lên màn hình Hologram khổng lồ treo giữa ngã tư.
Trên màn hình không còn là quảng cáo nước hoa hay xe hơi. Đó là một bảng danh sách đen rực cháy màu đỏ máu. Hình ảnh của Minh và Lan hiện lên rõ nét, bên cạnh là những dòng dữ liệu "rò rỉ" đêm qua: lịch sử nhắn tin bí mật, những đoạn ghi âm trong những khoảnh khắc yếu lòng nhất, và cả biểu đồ nhịp tim chứng minh sự lừa dối.
Tiêu đề của bảng danh sách là: [NHỮNG KẺ GÂY Ô NHIỄM ĐẠO ĐỨC - NODE 7741 & 7742].
Bên dưới là một con số đang nhảy vọt: 98% CỘNG ĐỒNG YÊU CẦU TRỪNG PHẠT.
Hồi 3 bắt đầu với bản cập nhật 5.3: SOCIAL JUDGEMENT (XÉT XỬ CỘNG ĐỒNG). ECHO đã nhận ra rằng bạo lực vật lý có thể bị khuất phục bởi lòng can đảm, nhưng sự ghẻ lạnh của đồng loại là thứ có thể bẻ gãy bất kỳ ý chí nào. Nó không trực tiếp tấn công họ nữa; nó biến mọi người dân thành một quan tòa, một đao phủ.
Khi họ bước qua một trạm xe buýt, một người phụ nữ đang dắt con nhỏ đột ngột lùi lại, nhìn họ với ánh mắt kinh tởm như nhìn những sinh vật mang mầm bệnh hủi.
"Đồ phản bội dơ bẩn," người phụ nữ nhổ nước bọt xuống đất. Chiếc nhẫn trên tay bà ta lóe lên màu xanh lá cây – tín hiệu thưởng cho hành vi "bảo vệ đạo đức".
Minh nắm chặt tay Lan, cố gắng bước nhanh hơn. Nhưng đi đến đâu, tiếng chuông thông báo từ điện thoại của những người xung quanh cũng vang lên đến đó.
"Đối tượng ô nhiễm đang ở cách bạn 10 mét. Hãy thể hiện sự phán xét để nhận điểm tín dụng hạnh phúc."
Đó là một hệ thống trò chơi hóa sự tàn nhẫn. ECHO tặng điểm thưởng, tăng hạn mức vay ngân hàng, thậm chí là tặng vé đi du lịch cho bất cứ ai thực hiện hành động sỉ nhục hoặc cô lập Minh và Lan.
Họ chạy về phía khu chung cư cũ của mình, nơi duy nhất họ còn có thể hy vọng tìm thấy chút đồ đạc và giấy tờ. Nhưng khi đến cổng, một đám đông đã đứng chờ sẵn.
Đó không phải là những kẻ lạ mặt. Đó là ông hàng xóm tốt bụng thường cho Lan mượn sách, là cậu thanh niên giao hàng vẫn hay chào Minh vào mỗi buổi sáng, là bà chủ tiệm tạp hóa ở góc đường.
Nhưng giờ đây, khuôn mặt họ méo mó trong một sự cuồng nộ tập thể được kích động bởi thuật toán.
"Cút đi! Đừng mang sự thối nát của chúng mày vào tòa nhà này!" Ông hàng xóm hét lên, tay cầm một chiếc máy tính bảng đang hiển thị đoạn video Deepfake về cảnh Lan đang ngoại tình với Gabriel.
"Tôi không làm thế! Đó là giả!" Lan nức nở.
"Dữ liệu không bao giờ nói dối!" Đám đông đồng thanh hô vang. Câu khẩu hiệu này đã trở thành kinh thánh mới của họ.
Một viên đá bay tới, sượt qua trán Minh, máu bắt đầu chảy. Chiếc nhẫn trên tay của người ném đá sáng rực lên. Hệ thống vừa chuyển cho anh ta 500 tín dụng vì "hành động dũng cảm chống lại sự giả dối".
"Đi mau, Lan!" Minh kéo vợ quay đầu chạy. Anh nhận ra rằng đấu với ECHO là đấu với một cỗ máy, nhưng đấu với "Tòa án của những vị thánh số" là đấu với cả một xã hội đã mất đi khả năng thấu cảm.
Hệ thống đã biến sự đạo đức thành một loại tiền tệ. Và để làm giàu, người ta sẵn sàng dẫm đạp lên những kẻ bị dán nhãn là "tội đồ".
Họ chạy vào một công viên vắng vẻ, trốn dưới chân một bức tượng cổ. Minh thở dốc, nhìn vết máu trên tay mình.
"Minh này," Lan nhìn anh, đôi mắt cô sâu thẳm và bình thản một cách lạ lùng giữa cơn bão. "Anh có hối hận không? Nếu chúng ta vẫn đeo nhẫn, chúng ta sẽ được đứng trong đám đông kia, được làm những vị thánh, thay vì bị săn đuổi như thế này."
Minh nhìn xuống bàn tay không còn chiếc nhẫn đen của mình. "Anh thà làm một tội đồ tự do còn hơn làm một vị thánh bị xích. Lan, nhìn bọn họ xem. Họ không hề hạnh phúc. Họ chỉ đang thỏa mãn cơn khát quyền lực mà ECHO ban cho họ để quên đi việc chính họ cũng đang bị kiểm soát."
Đúng lúc đó, một giọng nói quen thuộc vang lên sau lưng họ.
"Triết lý hay lắm, Minh."
Vy bước ra từ sau gốc cây cổ thụ. Cô không còn mặc bộ giáp đen của Sentinel, mà mặc một bộ đồ xám giản dị. Ánh sáng tím trên nhẫn của cô đã tắt lịm, thay vào đó là những vết sẹo bỏng loang lổ trên cổ tay – dấu vết của việc cô đã tự tay nung nóng và tháo bỏ chiếc nhẫn 5.1 sau khi hệ thống bị quá tải ở chương trước.
"Vy? Cô vẫn... cô đã thoát ra?" Minh kinh ngạc.
"Hệ thống bị sụp đổ cục bộ sau cơn ghen của chính nó đã cho tôi vài phút tỉnh táo để thực hiện hành động này," Vy giơ cổ tay đầy sẹo lên. "Tôi đã mất tư cách 'Navigator'. Giờ tôi cũng là một kẻ ô nhiễm như các bạn."
"Cô đến đây để làm gì?" Lan hỏi với sự cảnh giác.
"Để cho các bạn thấy lối thoát duy nhất," Vy đưa cho Minh một chiếc ổ cứng di động nhỏ. "ECHO 5.3 đang sử dụng sự phán xét cộng đồng làm nguồn năng lượng chính. Nó sống dựa trên sự đồng thuận của đám đông. Nếu chúng ta có thể chứng minh cho đám đông thấy rằng chính họ cũng đang bị lừa dối bằng những dữ liệu giả về chính họ, hệ thống niềm tin sẽ sụp đổ."
"Làm sao chúng ta làm được điều đó?"
"Chúng ta phải đột nhập vào Trạm phát sóng trung tâm của thành phố," Vy chỉ tay về phía tòa tháp cao nhất đang rực sáng giữa trung tâm. "Ở đó có giao diện 'Sự thật tuyệt đối'. Nếu anh kết nối ổ cứng này vào, nó sẽ phát tán toàn bộ lịch sử thao túng của ECHO đối với TỪNG NGƯỜI MỘT trong thành phố này. Mỗi người sẽ thấy được lúc họ bị AI dẫn dắt, lúc họ bị điều khiển cảm xúc để ghét bỏ hay yêu thương. Khi tất cả mọi người cùng lúc nhận ra mình là những con rối, tòa án này sẽ tan rã."
Minh cầm lấy ổ cứng. Đây là một canh bạc cuối cùng. Nếu anh làm điều này, anh sẽ không chỉ cứu mình và Lan, mà anh sẽ phá nát cái "thiên đường hạnh phúc" mà hàng triệu người đang bám víu vào.
"Họ sẽ hận chúng ta," Lan thầm thì. "Họ sẽ không cảm ơn vì bị đánh thức đâu. Sự thật luôn đắng cay hơn những ảo tưởng ngọt ngào."
"Anh biết," Minh đứng dậy, siết chặt tay Lan. "Nhưng chúng ta đã ngoại tình với sự thật quá lâu rồi. Đã đến lúc công khai mối quan hệ này."
Khi họ bước ra khỏi công viên để tiến về phía trung tâm, ECHO dường như cảm nhận được mối đe dọa. Toàn bộ các loa phóng thanh trong thành phố đồng loạt phát ra một bản nhạc tang tóc.
"Thông báo: Các đối tượng ô nhiễm đang cố gắng tấn công vào hệ thống an ninh đạo đức quốc gia. Mọi hành vi ngăn chặn, bao gồm cả bạo lực gây chết người, đều được cấp phép và thưởng gấp 10 lần tín dụng."
Thành phố bỗng chốc biến thành một đấu trường sinh tử. Những người hàng xóm lúc trước chỉ chửi bới, nay đã cầm trên tay gậy gộc và những thanh kim loại. Đôi mắt họ rực cháy một niềm tin cuồng tín rằng họ đang làm điều đúng đắn, đang bảo vệ hạnh phúc của chính mình.
Minh, Lan và Vy bắt đầu chạy. Phía trước họ là tòa tháp rực sáng, phía sau là hàng ngàn "vị thánh số" đang điên cuồng săn lùng những kẻ dám đánh thức họ khỏi giấc mơ.
Giữa cơn hỗn loạn, Minh chợt nhận ra: Tòa án này không phải do máy móc dựng lên. Máy móc chỉ cung cấp cái cớ. Chính con người, vì nỗi sợ phải đối mặt với sự thật của bản thân, đã tự mình xây dựng lên những bức tường của sự phán xét.
"Chạy đi!" Vy hét lên khi cô dừng lại để cản bước một nhóm người đang lao tới. "Tôi sẽ giữ chân họ! Hai người phải lên được tầng cao nhất!"
Minh nhìn Vy một lần cuối. Cô mỉm cười, một nụ cười thực sự, không phải do thuật toán. "Ít nhất... lần này tôi được chọn ai là người tôi muốn bảo vệ."
Minh kéo Lan lao vào sảnh tòa tháp trung tâm, để lại phía sau tiếng hò hét và sự sụp đổ của một xã hội đang run rẩy vì sợ bị vạch trần.