Trong tâm thức của mỗi đứa trẻ, mẹ luôn là một thực thể đa nhân cách nhất trên đời. Có lúc mẹ là tiên nữ với đôi bàn tay thơm mùi hành mỡ, có lúc mẹ là bác sĩ với bát cháo hành giải cảm, nhưng cũng có lúc – thường là vào những buổi chiều tôi đi chơi về muộn hoặc kết quả học tập không như ý – mẹ bỗng dưng biến thành một vị "phù thủy" đầy quyền năng và đáng sợ.
Phép thuật của "phù thủy mẹ" không nằm ở đũa thần hay chổi bay, mà nằm ở những câu thần chú có sức công phá khủng khiếp vào hệ thần kinh của tôi.
"Chu Ngọc Mùi! Con nhìn xem bây giờ là mấy giờ rồi?"
Đó là câu mở đầu cho một buổi "lễ thanh tẩy" tâm hồn. Mỗi khi mẹ gọi đầy đủ cả họ và tên, tôi biết rằng cấp độ nguy hiểm đã lên tới mức đỏ rực. Trong mắt tôi lúc đó, mẹ dường như cao thêm vài mét, ánh mắt phát ra tia lửa điện và chiếc chổi lông gà trên tay mẹ trông không khác gì một thanh bảo kiếm đang chờ ngày xuất vỏ.
"Con... con chỉ sang nhà bạn Hải xem nó sửa xe đạp thôi mà mẹ." Tôi lí nhí, đôi chân run cầm cập như lá mùa thu.
"Xem sửa xe đạp mà chân tay lấm bùn đến tận cổ thế này à? Con định đi cày thay cho trâu nhà ông Năm đúng không?"
Sự trào phúng của mẹ là một loại phép thuật hắc ám khiến tôi không thể phản kháng. Người lớn luôn có một khả năng kỳ lạ là biến những hành động vô hại của chúng tôi thành những tội lỗi mang tầm cỡ quốc gia. Đi chơi với bạn thì thành "đàn đùm", quần áo bẩn thì thành "phá nhà phá cửa", và một con điểm năm thì thành "tương lai đi hốt rác".
Tôi đem nỗi khổ này sang kể với cái Tí. Nó cũng gật đầu lia lịa, vẻ mặt đầy sự đồng cảm của một kẻ cùng cảnh ngộ.
"Mẹ tao còn ghê hơn. Mẹ tao có khả năng đọc được suy nghĩ. Có lần tao định giấu bát cơm vào tủ để đi chơi, thế mà mẹ tao chưa kịp nhìn đã bảo: 'Tí, đem bát cơm ra ăn hết ngay, đừng có định giấu diếm gì qua mắt mẹ'."
"Sao mẹ mày biết hay thế?" Tôi kinh ngạc.
"Tao nghĩ người lớn có một con mắt thứ ba giấu sau gáy," cái Tí thì thầm, vẻ mặt cực kỳ nghiêm trọng. "Họ nhìn thấy hết mọi thứ chúng mình làm, ngay cả khi họ đang ngủ."
Lý thuyết về "con mắt thứ ba" của cái Tí làm tôi mất ăn mất ngủ mất mấy ngày. Tôi bắt đầu quan sát sau gáy của mẹ mỗi khi mẹ đang nấu cơm. Chỉ thấy những lọn tóc bạc lưa thưa và mùi dầu gội bồ kết quen thuộc, chẳng thấy con mắt nào cả. Nhưng sự thật là mẹ luôn biết tôi giấu viên bi dưới gối, biết tôi chưa làm bài tập toán mà đã lấy truyện tranh ra đọc, và biết cả việc tôi vừa ăn vụng một miếng giò lụa trong tủ lạnh.
Phép thuật của mẹ còn nằm ở khả năng "biến hình" của đồ vật. Một đôi tất bị lạc mất một chiếc, tôi tìm cả ngày không thấy, nhưng chỉ cần mẹ bước vào phòng, mẹ "hô biến" một cái là nó xuất hiện ngay giữa sàn nhà, như thể nó vừa mới từ hư không rơi xuống.
"Đấy, nó nằm lù lù ra đấy mà con bảo không thấy! Mắt con để lên trên đầu hay để ở nhà bạn Hải?"
Tôi chỉ biết gãi đầu, thực sự tin rằng mẹ có phép thần thông. Tôi không biết rằng, phép thuật đó thực chất là sự quan tâm tỉ mỉ, là việc mẹ đã thuộc lòng từng góc nhỏ trong ngôi nhà này, đến mức mẹ có thể nhắm mắt mà biết được cái kim sợi chỉ nằm ở đâu.
Nhưng đôi khi, "phù thủy mẹ" cũng có những phút giây mệt mỏi. Có những buổi tối, tôi thấy mẹ ngồi lặng lẽ bên hiên nhà, tay bóp nhẹ vào trán, ánh mắt nhìn ra khoảng sân tối om. Lúc đó, mẹ không còn là vị phù thủy quyền năng nữa. Mẹ trông nhỏ bé và cô đơn lạ thường.
"Mẹ ơi, mẹ đau đầu ạ?" Tôi tiến lại gần, cầm lấy bàn tay khô ráp của mẹ.
Mẹ giật mình, rồi mỉm cười, một nụ cười mệt mỏi nhưng dịu dàng: "Mẹ không sao. Chỉ là mẹ hơi lo cho mùa vụ năm nay thôi. Con đi ngủ đi, mai còn đi học sớm."
Lúc đó, tôi bỗng hiểu ra rằng, vai diễn "phù thủy" mà mẹ đóng hàng ngày thực chất là một lớp vỏ bọc. Mẹ phải đóng vai ác để tôi biết sợ mà không làm điều xấu, mẹ phải đóng vai mạnh mẽ để tôi cảm thấy an tâm. Đằng sau những lời quát tháo, đằng sau chiếc chổi lông gà, là một trái tim luôn thấp thỏm lo âu cho tương lai của một đứa con chưa biết thế nào là sự đời.
"Này Mùi," ba tôi bảo vào một lần hai cha con đi câu cá, "mẹ con không phải là phù thủy đâu. Mẹ là một người quản lý vĩ đại đấy. Nếu không có mẹ 'phù thủy' của con, thì cái nhà này chắc đã biến thành một đống rác từ lâu rồi, và con thì chắc đã biến thành một con khỉ hoang."
Tôi bật cười. Hóa ra ba cũng là "đồng phạm" của mẹ. Người lớn luôn đứng về phía nhau để chống lại chúng tôi, hoặc là để bảo vệ chúng tôi theo cái cách mà chúng tôi chưa đủ lớn để hiểu.
Có một lần, mẹ đổ bệnh. "Phù thủy" bỗng dưng mất hết phép thuật. Mẹ nằm trên giường, đắp chiếc chăn bông cũ, gương mặt xanh xao. Căn nhà bỗng trở nên lạnh lẽo và hỗn loạn. Tôi nhìn đống bát đũa chưa rửa, nhìn bộ quần áo bẩn chất đống, và chợt nhận ra mình nhớ cái giọng quát tháo của mẹ đến nhường nào. Tôi thèm được mẹ mắng: "Mùi, con có thôi cái kiểu ngồi thẫn thờ ra đó không?"
Tôi vào bếp, bắt chước mẹ nấu bát cháo. Khói làm mắt tôi cay xè, cơm cháy khét lẹt, nhưng tôi vẫn cố gắng mang bát cháo vụng về ấy vào cho mẹ.
Mẹ nhìn bát cháo, rồi nhìn tôi, nước mắt mẹ bỗng chảy dài trên gò má nhăn nheo: "Con trai mẹ lớn thật rồi..."
Lần đầu tiên, tôi thấy mẹ khóc. Hóa ra phù thủy cũng biết khóc. Và tiếng khóc của phù thủy làm tôi đau lòng hơn tất cả những nhịp roi mây cộng lại. Tôi nhận ra rằng, mẹ đóng vai phù thủy vì mẹ yêu tôi, còn khi mẹ trở lại làm người phụ nữ yếu đuối, đó là lúc mẹ cần tôi che chở.
Khi chúng ta lớn lên, chúng ta thường có xu hướng chống đối lại sự kiểm soát của cha mẹ. Chúng ta muốn thoát khỏi những "phép thuật" gò bó đó để đi tìm tự do. Nhưng đến một ngày, khi đứng giữa dòng đời đầy những phù thủy thực sự – những kẻ muốn lừa gạt và làm hại ta – chúng ta mới thấy trân quý biết bao những vị "phù thủy mẹ" năm nào. Những người dùng sự nghiêm khắc để rèn giũa ta, dùng nỗi sợ hãi để bảo vệ ta, và dùng cả cuộc đời để làm phép cho ta được bình an.
Bây giờ, mỗi khi về nhà, thấy mẹ vẫn còn đủ sức để cằn nhằn về việc tôi để giày dép lung tung, tôi bỗng thấy hạnh phúc lạ kỳ. Tôi mỉm cười bảo: "Mẹ cứ mắng con tiếp đi, để con biết là mẹ vẫn còn khỏe, và phép thuật của mẹ vẫn còn linh nghiệm lắm."
Mẹ lườm tôi một cái, nhưng tôi thấy trong mắt mẹ là cả một bầu trời yêu thương. Thì ra, tình yêu của mẹ chính là loại phép thuật cao cường nhất, nó biến một đứa trẻ ngỗ ngược thành một người trưởng thành nhân hậu, biến những giông bão ngoài kia thành sự bình yên sau cánh cửa nhà.
Cảm ơn mẹ, vì đã chấp nhận đóng vai "phù thủy" trong suốt những năm tháng tuổi thơ của con. Để con biết rằng, trên đời này, có một loại tình yêu luôn tồn tại dưới hình hài của sự nghiêm khắc, và có một loại hạnh phúc luôn bắt đầu từ những lời mắng mỏ thân thương.