Sáng hôm sau ngày rằm tháng Bảy, không gian làng quê trở nên trong vắt lạ thường. Những mảnh gương vỡ trong gian nhà giữa đã được bà nội thu dọn sạch sẽ từ lúc tờ mờ sáng. Chiếc tủ chè giờ đây để trống một khoảng hổng hoác, trông như một con mắt vừa bị lấy đi con ngươi. Bà nội ngồi ngoài hiên, lặng lẽ nhai trầu, đôi mắt bà không còn nhìn xoáy vào khoảng không mà nhìn xa xăm ra phía cánh đồng lúa đang chín rộ.
Nam bước ra hiên, định bụng hỏi bà về những gì đã xảy ra đêm qua, nhưng một âm thanh huyên náo từ đầu làng đã cắt ngang dòng suy nghĩ của cậu. Tiếng người hò hét, tiếng bước chân chạy rầm rập trên đường đất đỏ làm bầu không khí vốn đang yên tĩnh bỗng chốc căng thẳng trở lại.
"Có chuyện gì thế bà?" Nam lo lắng hỏi.
Bà nội chưa kịp trả lời thì Cái Tẹt đã chạy sộc vào cổng, mặt mày tái mét, hơi thở đứt quãng: "Nam ơi... Bà Tứ ơi... Cây đa... cây đa đầu làng bị đổ rồi!"
Bà nội đứng bật dậy, miếng trầu trên tay rơi xuống nền gạch. Bà không nói một lời, vội vàng xỏ đôi dép tổ ong cũ kỹ rồi tất tả chạy đi. Nam và Tẹt cũng không chậm trễ, hai đứa lao theo bà.
Khi đến đầu làng, một cảnh tượng kinh hoàng hiện ra trước mắt Nam. Cây đa cổ thụ – linh hồn của ngôi làng, thứ mà Nam từng tưởng rằng sẽ đứng đó thiên thu – nay đã nằm rạp xuống đất. Kỳ lạ là đêm qua không hề có một cơn gió lớn hay trận bão nào, vậy mà cái gốc rễ khổng lồ, xù xì kia lại bị bật tung lên khỏi mặt đất như bị một sức mạnh vô hình nào đó nhổ bật gốc.
Dân làng đứng vây quanh, xầm xì bàn tán. Những khuôn mặt già nua lộ rõ vẻ kinh hãi. Người ta bảo cây đa đổ là điềm báo đại họa cho làng. Nhưng sự chú ý của mọi người không chỉ đổ dồn vào cái cây bị đổ, mà là vào thứ nằm bên dưới cái hố sâu hoắm nơi gốc đa vừa để lại.
Ở đó, sâu dưới những tầng rễ mục nát và bùn đất đen đặc, là một chiếc quan tài nhỏ bằng gỗ lim, dài chưa đầy một mét, đã bị thời gian bào mòn đến mức đen kịt. Phía trên nắp quan tài không phải là những hoa văn thờ phụng, mà là những sợi xích sắt to bản, gỉ sét quấn chặt lấy như để ngăn chặn bất cứ thứ gì bên trong thoát ra ngoài.
"Trời ơi... lời nguyền của họ Trịnh..." Một cụ già trong làng thảng thốt kêu lên rồi ngất xỉu ngay tại chỗ.
Bà nội Nam đứng trước cái hố, đôi bàn tay gầy guộc run lên bần bật. Bà thầm thì với chính mình: "Cô Hạnh đi rồi... không còn ai trấn giữ nó nữa... Lời nguyền trăm năm thực sự đã thức giấc."
Nam tiến lại gần bà, cậu nhìn thấy trong hốc rễ cây đa bị bật lên có những món đồ chơi bằng đất nung cũ kỹ, vỡ nát. Đó chính là những thứ mà Nam đã thấy trong giấc mơ và những lần nhìn trộm vào gốc đa. Nhưng đáng sợ nhất là một bức tượng nhỏ hình người bằng gỗ, trên ngực bị đóng một chiếc đinh sắt rỉ sét, và khuôn mặt của bức tượng đó... có những nét giống hệt như gương mặt của Nam.
"Bà ơi, bức tượng đó..." Nam chỉ tay, giọng run rẩy.
Bà nội vội vàng kéo Nam lùi lại, bà quay sang nhìn Tẹt và đám trẻ: "Tụi bây về nhà hết đi! Tuyệt đối không được chạm vào bất cứ thứ gì ở đây! Đen, con đưa Nam về nhà ngay!"
Thằng Đen – lúc này đã khỏe lại nhưng mặt vẫn còn xanh xao – vội vàng kéo tay Nam. Nhưng Nam không thể rời mắt khỏi cái hố sâu đó. Từ trong lòng đất, một mùi hương không phải mùi bùn, cũng không phải mùi gỗ mục, mà là mùi nồng đậm của đồng đen và máu khô bốc lên nồng nặc.
Cùng lúc đó, ông Từ – người trông coi ngôi miếu cổ – từ phía sau đám đông bước ra. Ông cầm theo một chiếc gậy bằng gỗ dâu rừng, đôi mắt mù lòa nhưng dường như lại thấy rõ mọi chuyện. Ông gõ gậy xuống đất, âm thanh khô khốc vang lên:
"Năm đó, họ Trịnh vì muốn giữ lấy long mạch của làng mà đã dùng một đứa trẻ để làm 'thần giữ của' dưới gốc đa này. Cô Hạnh nhảy sông không phải vì tự vẫn, mà vì cô ấy muốn dùng linh hồn mình để che chở cho đứa trẻ đó. Bây giờ, cô ấy đã được giải thoát nhờ chiếc lược sừng, nhưng cái giá phải trả là đứa trẻ dưới kia đã không còn ai kìm kãm nữa."
Nam cảm thấy một luồng điện lạnh ngắt chạy dọc cơ thể. Đứa trẻ dưới gốc đa... cái tượng gỗ có khuôn mặt giống cậu... Những mảnh ghép rời rạc bắt đầu kết nối lại thành một bức tranh đáng sợ. Họ nội của Nam vốn mang họ Trịnh. Cậu chính là con cháu của dòng họ đã gây ra tội ác năm xưa.
Chiều hôm đó, bầu trời đột nhiên tối sầm lại dù mới chỉ ba giờ chiều. Mây đen kéo đến ùn ùn, nhưng không có lấy một giọt mưa. Không gian im lìm đến mức người ta có thể nghe thấy tiếng kiến bò trên vách.
Nam ngồi trong phòng, cậu lén lấy chiếc lược sừng mà mình đã nhặt lại (trong một khoảnh khắc hỗn loạn, cậu đã vô tình cầm theo nó khi rời khỏi gian nhà giữa). Chiếc lược giờ đây không còn màu nâu sừng nữa, mà nó đang dần chuyển sang màu đỏ rực như máu.
Đột nhiên, từ ngoài cửa sổ, một tiếng huýt sáo vang lên. Nhưng lần này, nó không phải tiếng huýt sáo lạc nhịp của thằng Lượm, mà là một giai điệu oai hùng, lạnh lẽo, đầy uy quyền.
Nam nhìn ra sân. Những món đồ chơi đất nung vỡ nát dưới gốc đa lúc sáng, giờ đây đang tự bò lổm ngổm trên sân gạch, hướng về phía buồng của cậu. Và ở giữa sân, dưới cái bóng tối của đám mây đen, một đứa trẻ mặc bộ đồ gấm thêu hoa, khuôn mặt trắng bệch, tay cầm một thanh kiếm bằng gỗ, đang đứng nhìn thẳng vào cậu.
Nó không phải linh hồn cô đơn như thằng Lượm. Nó là một vị "thần" oán hận, và nó đang đòi lại vị trí của mình trong dòng họ.
"Anh đã về rồi sao, em trai?"
Giọng nói trẻ con lanh lảnh vang lên ngay trong đầu Nam, khiến cậu ngã quỵ xuống sàn. Lời nguyền từ quá khứ đã thực sự hiện hình, và nó không tìm ai khác ngoài chính cậu – kẻ mang dòng máu của những người đã xiềng xích nó suốt một trăm năm.