Nếu bài thi lý thuyết là cuộc chiến của những luồng tư duy trừu tượng, thì bài thi thực hành tại đấu trường Olympic quốc tế lại là một trận địa của sự khéo léo, kiên nhẫn và khả năng thích nghi cực hạn. Sáng hôm đó, các thí sinh được đưa vào phòng thực nghiệm trung tâm của Viện Khoa học Quốc gia, nơi được trang bị những hệ thống đo lường mà ngay cả trong những giấc mơ táo bạo nhất, Lâm Hiên cũng chưa từng nghĩ mình sẽ được chạm tay vào.
Mỗi vị trí thi được bố trí một bộ giao thoa kế Michelson thế hệ mới, tích hợp hệ thống điều khiển kỹ thuật số và cảm biến nhiệt siêu nhạy. Lâm Hiên đứng trước bàn thi của mình, nhìn vào bảng điều khiển chi chít những thuật ngữ chuyên môn bằng tiếng Đức và tiếng Anh chuyên ngành sâu. Cậu cảm thấy một luồng hơi lạnh chạy dọc sống lưng. Thiết bị này phức tạp hơn gấp nhiều lần so với bộ dụng cụ mà cậu đã luyện tập ở quê nhà.
Ở phía đối diện, cách một dãy hành lang ngăn cách, Trần Vũ đang bắt đầu thao tác với sự chuẩn xác như một cỗ máy đã được lập trình. Anh không hề có một chút do dự, từng đầu ngón tay lướt trên bảng điều khiển một cách thanh thoát. Trần Vũ biết Lâm Hiên đang gặp khó khăn, nhưng trong phòng thi quốc tế với hệ thống camera giám sát dày đặc, một cái liếc mắt không đúng lúc cũng có thể dẫn đến việc bị hủy kết quả.
Giám thị phụ trách khu vực của Lâm Hiên là một người đàn ông trung niên người bản xứ với bộ râu quai nón rậm rạp và đôi mắt nghiêm nghị sau gọng kính dày. Ông ta đi lại giữa các dãy bàn, đôi giày da nện xuống sàn đá phát ra những tiếng cộp cộp đầy áp lực. Khi đi ngang qua Lâm Hiên, thấy cậu còn đang lúng túng với việc hiệu chuẩn gương phản xạ, ông ta dừng lại, khoanh tay trước ngực và buông một câu nhận xét bằng tiếng Anh với tông giọng đầy sự hoài nghi:
Nếu ngay cả việc cân bằng hệ thống cơ bản em cũng không làm được, thì đừng lãng phí thời gian vào việc đo đạc dữ liệu bậc cao.
Lời nói của vị giám thị giống như một đòn giáng mạnh vào sự tự tin đang lung lay của Lâm Hiên. Cậu cảm thấy mồ hôi bắt đầu rịn ra trên lòng bàn tay, làm nhòe đi cả những con số trên mặt đồng hồ đo. Cậu nhìn vào hệ thống gương, tia laser đỏ rực đang bị tán xạ một cách hỗn loạn do sự lệch pha mà cậu chưa tìm ra nguyên nhân.
Trong khoảnh khắc nghẹt thở ấy, một âm thanh rất khẽ nhưng nhịp nhàng vang lên từ phía bàn của Trần Vũ. Đó là tiếng gõ ngón tay xuống mặt bàn inox, lặp đi lặp lại một tiết tấu: hai nhịp ngắn, một nhịp dài.
Lâm Hiên khựng lại. Đó là mật mã Morse mà Trần Vũ dùng để nhắc nhở cậu về "Hiệu ứng bề mặt". Cậu lập tức hiểu ra vấn đề. Trong môi trường có độ ẩm cao như hôm nay tại thành phố này, các thấu kính có thể đã bị ngưng tụ một lớp màng nước siêu mỏng mà mắt thường khó nhận thấy. Thay vì điều chỉnh ốc vít cơ học, cậu cần phải làm sạch bề mặt bằng khí trơ trước.
Lâm Hiên hít một hơi thật sâu để ổn định nhịp tim. Cậu cầm bình khí nén, nhẹ nhàng thổi qua các bề mặt quang học. Ngay lập tức, tia laser trở nên hội tụ và sắc nét, tạo ra những vân giao thoa hoàn hảo trên màn quan sát. Vị giám thị đứng cạnh đó khẽ nhướn mày, sự ngạc nhiên hiện rõ trên gương mặt ông ta khi thấy cậu thiếu niên châu Á vừa rồi còn lúng túng nay đã xử lý tình huống một cách cực kỳ chuyên nghiệp.
Cậu bắt đầu ghi chép dữ liệu. Với bản năng của một học bá nỗ lực, Lâm Hiên thực hiện phép đo không chỉ một lần mà lặp lại ba lần ở ba mức năng lượng khác nhau để triệt tiêu sai số ngẫu nhiên. Cậu quên mất sự hiện diện của vị giám thị hắc ám, quên mất những áp lực từ đối thủ, chỉ còn lại cậu và thế giới của những hạt photon đang chuyển động.
Thời gian trôi qua, căn phòng thực nghiệm trở nên nóng dần lên bởi nhiệt lượng tỏa ra từ các thiết bị. Đến cuối giờ thi, khi yêu cầu cuối cùng là tính toán hằng số Boltzmann dựa trên dữ liệu vừa thu thập được, Lâm Hiên đã hoàn toàn làm chủ được tình hình. Cậu viết những dòng kết quả bằng một sự tự tin tuyệt đối, các phép tính logic liên kết chặt chẽ với nhau không một kẽ hở.
Khi tiếng chuông báo kết thúc vang lên, Lâm Hiên buông bút, cả người cậu như vừa trút bỏ được một tảng đá nghìn cân. Cậu nhìn sang phía Trần Vũ, thấy anh cũng vừa thu dọn dụng cụ. Hai ánh mắt giao nhau giữa phòng thi, không cần lời nói, họ hiểu rằng mình vừa cùng nhau bước qua một trong những cửa ải khốc liệt nhất của cuộc đời.
Bước ra khỏi Viện Khoa học, cái lạnh của buổi chiều châu Âu làm cả hai tỉnh táo lại. Trần Vũ tiến tới, anh không nói gì, chỉ lặng lẽ cầm lấy bàn tay của Lâm Hiên và bóp nhẹ.
Cậu đã thích nghi rất nhanh, Trần Vũ nói, giọng anh mang theo sự tán thưởng chân thành. Cách cậu xử lý lớp màng ẩm đó là chìa khóa để giành điểm tối đa trong phần thực nghiệm hôm nay.
Nếu không có tiếng gõ của cậu, tớ chắc chắn đã bị kẹt lại trong vòng xoáy của sự lo âu rồi, Lâm Hiên khẽ cười, cậu tựa đầu vào vai Trần Vũ khi cả hai đi bộ về phía khách sạn. Trần Vũ, tớ nhận ra một điều. Trong một hệ quy chiếu rộng lớn như thế này, chúng ta không cần phải giỏi hơn tất cả mọi người, chúng ta chỉ cần không bao giờ để mất liên kết với nhau.
Trần Vũ dừng bước, anh xoay người Lâm Hiên lại, chỉnh lại chiếc khăn quàng cổ cho cậu. Ánh nắng buổi hoàng hôn nhuộm vàng những con phố cổ, phủ lên hai người một lớp hào quang rực rỡ.
Lâm Hiên, trong vật lý hạt, các hạt quark không bao giờ tồn tại đơn lẻ, chúng luôn đi đôi hoặc đi ba do một loại lực liên kết cực mạnh. Tớ và cậu cũng vậy. Dù ở Việt Nam hay ở giữa châu Âu này, lực liên kết của chúng ta là thứ duy nhất không bao giờ bị biến dạng bởi áp suất môi trường.
Anh cúi xuống, nụ hôn của anh giữa phố phường xa lạ mang theo sự kiên định và một lời cam kết về tương lai. Họ không còn là những cậu học sinh nhút nhát trong phòng thí nghiệm trường chuyên, mà là những người đàn ông đã chứng minh được bản lĩnh của mình trước thế giới.
Kết quả cuối cùng sẽ được công bố vào ngày mai, nhưng đối với họ, phần thưởng lớn nhất đã nằm trong tay: đó là sự trưởng thành vượt bậc về trí tuệ và một tình yêu đã được tôi luyện qua những thử thách khắc nghiệt nhất. Họ cùng nhau đi về phía trước, giữa dòng người tấp nập, sẵn sàng đón nhận vinh quang mà họ đã dùng mồ hôi và sự gắn kết tuyệt đối để tạo nên.