Tiếng pháo nổ rang ngoài ngõ không làm không khí trong phủ họ Trịnh bớt đi vẻ trầm mặc. Khói pháo bay mù mịt, lẩn khuất vào những tán lá xum xuê của cây đại thụ giữa sân, tạo thành một lớp sương mờ đục, cay nồng.
Diệp Thảo An ngồi trong chiếc kiệu hoa, bàn tay siết chặt lấy vạt áo lụa màu đỏ thẫm. Màu đỏ vốn tượng trưng cho hỷ sự, nhưng trong cái nhập nhẹm của buổi chiều tà, khi những tia nắng cuối ngày bị những bức tường cao vút của phủ đệ ngăn lại, nó trông giống như màu máu khô. Cô hít một hơi thật sâu, cố ngăn nhịp tim đang đập loạn. Mùi nhang trầm cũ kỹ quyện lẫn với mùi ẩm mốc của những rường cột gỗ lâu năm xộc vào mũi, khiến cô có cảm giác mình không phải đang đi lấy chồng, mà là đang tiến vào một bảo tàng của những linh hồn.
“Kiệu dừng!”
Tiếng hô khàn đục của tay quản gia vang lên. Cửa kiệu mở ra, ánh sáng yếu ớt rọi vào. An bước xuống, đôi giày thêu hoa chạm lên mặt sân lát gạch Bát Tràng đã lên rêu xanh rì. Ngước mắt lên, cô thấy một người đàn ông đứng đó, bất động như một pho tượng tạc từ đá cẩm thạch.
Đó là Trịnh Duy Khiêm.
Anh mặc bộ áo dài gấm màu xanh đen, đầu đội khăn xếp chỉn chu. Gương mặt anh tuấn nhưng lạnh lẽo, đôi mắt nhìn cô không có lấy một tia gợn sóng, như thể cô chỉ là một món đồ vật vừa được bổ sung vào bộ sưu tập đồ cổ của gia đình này. An thấy sống lưng mình lạnh toát. Cô đã nghe nhiều về sự cô độc của người thừa kế họ Trịnh, nhưng không ngờ cái lạnh lẽo ấy lại có thể đóng băng cả không gian xung quanh như thế.
Hôn lễ diễn ra trong từ đường, dưới sự chứng giám của hàng trăm bài vị tiên tổ được sơn son thiếp vàng, lấp lánh dưới ánh nến chập chờn. Bà Thượng phu nhân ngồi chễm chệ trên chiếc ghế bành bằng gỗ trắc, đôi mắt sắc lẹm như dao cau quét qua người cháu dâu mới. Bà không nói gì, chỉ khẽ gật đầu, nhưng cái uy quyền tỏa ra từ dáng ngồi cứng nhắc ấy khiến những người hầu kẻ hạ xung quanh đều nín thở.
“Hành lễ!”
Tiếng xướng danh vang lên đều đều, vô hồn. An và Khiêm quỳ xuống, đứng lên như những con rối được điều khiển bởi những sợi dây vô hình mang tên “gia quy”. Mỗi lần cúi đầu, An lại thấy bóng của cây đại thụ ngoài sân in dài qua cửa sổ, trùm lên đôi vai mình. Cái bóng ấy đen đặc, nặng nề, như muốn nhấn chìm nhành cỏ dại nhỏ bé là cô vào lòng đất sâu.
Buổi tiệc rượu sau đó cũng chẳng khá hơn. Khách khứa đều là những bậc chức sắc, những người có máu mặt trong vùng, ai nấy đều nói cười cung kính nhưng ánh mắt đầy vẻ dò xét. Họ thì thầm về số của hồi môn khổng lồ mà cha cô đã đưa theo để cứu vãn những khoản nợ khổng lồ của họ Trịnh. Họ nhìn cô như nhìn một vị cứu tinh, nhưng cũng đầy sự khinh miệt đối với một cô gái Tây học, dám mặc váy đầm và đọc sách ngoại bang trước khi về làm dâu một dòng họ danh giá nhất nhì đất này.
Khiêm không uống nhiều rượu. Anh đứng cạnh cô, giữ một khoảng cách vừa đủ để người ta thấy họ là vợ chồng, nhưng cũng đủ xa để An cảm nhận được một vực thẳm ngăn cách.
“Anh có vẻ không thích đám cưới này lắm?” An khẽ lên tiếng, giọng cô trong trẻo nhưng lạc lõng giữa tiếng bát đĩa va chạm.
Khiêm hơi nghiêng đầu, khóe môi nhếch lên một nụ cười nhạt đến mức không thể gọi là cười: “Ở đây, người ta không cưới nhau vì thích, cô An ạ. Người ta cưới nhau vì nghĩa vụ.”
Câu nói ấy như một gáo nước lạnh tạt vào sự kiêu hãnh của An. Cô siết chặt nắm tay, nhìn thẳng vào đôi mắt u uẩn của chồng mình: “Nghĩa vụ cũng có thể thay đổi, nếu chúng ta muốn.”
Khiêm không đáp, anh nhìn về phía cây đại thụ đang rung rinh trong gió đêm, những tán lá va vào nhau tạo nên âm thanh rì rào như tiếng khóc than. “Cây đại thụ này đã đứng đây ba trăm năm rồi,” anh trầm giọng, “rễ của nó đâm sâu đến mức không ai biết nó kết thúc ở đâu. Chúng ta chỉ là những chiếc lá, sớm muộn gì cũng rụng xuống để làm phân bón cho nó mà thôi.”
An im lặng. Cô nhìn theo hướng nhìn của anh, cảm nhận được cái sự vĩ đại nhưng tàn nhẫn của dòng họ này. Đám cưới rực rỡ pháo hoa, nhưng trong mắt cô, nó chỉ toàn một màu tàn tro của những ước mơ bị thiêu rụi.
Đêm dần buông, phủ họ Trịnh chìm vào sự im lặng đáng sợ. Những ngọn đèn lồng đỏ treo dọc hành lang đung đưa, hắt những cái bóng vặn vẹo lên tường gỗ. An được dẫn về phòng tân hôn, nơi một chiếc giường gỗ cao lút đầu với những đường chạm trổ rồng phượng tinh xảo đang chờ sẵn.
Cô ngồi đó, một mình trong bóng tối của căn phòng rộng lớn, chờ đợi một người chồng mà cô không biết, trong một ngôi nhà mà cô chưa từng thuộc về. Tiếng gió rít qua khe cửa nghe như tiếng thở dài của những người đàn bà đã từng ngồi đúng vị trí này trong suốt mấy trăm năm qua.
An đưa tay tháo chiếc trâm vàng trên tóc, mái đen dài xõa xuống vai. Cô tự nhủ, nếu cô là nhành cỏ dại, cô sẽ không để mình bị vùi lấp dưới bóng râm này. Cô sẽ tìm cách vươn lên, cho dù có phải đục thủng cả những kẽ đá rêu phong.