Tiếng kim loại va vào nhau khô khốc, âm thanh của chiếc ổ khóa nặng nề được vặn mở vang lên giữa không gian tĩnh mịch của buổi sớm tinh sương. Cánh cửa sắt hoen rỉ của trại giam từ từ hé lộ một khoảng trời Hà Nội xám xịt, đặc quánh hơi sương mù tháng Ba. Võ Văn Thành – kẻ mà mười năm trước cái tên Thành “Búa” từng là nỗi khiếp đảm của những khu chợ vùng ven – bước ra ngoài với một túi nilon đựng vài bộ quần áo cũ và một tâm hồn trống rỗng như cái túi quần bò sờn bạc của mình.
Thành dừng lại trước cổng trại, hít một hơi thật sâu cái không khí ẩm xì, nồng mùi bụi đường và khói xe. Mười năm. Mười năm trong bốn bức tường đá vôi xám xịt đã mài mòn cái vẻ hung hãn của một con hùm xám, nhưng lại đúc nên một gã đàn ông có đôi mắt sâu hoắm, sắc lẹm và cái vẻ ngoài lầm lì như một tảng đá vôi già. Anh vuốt lại mái tóc húi cua đã lấm tấm vài sợi bạc, chỉnh lại cái cổ áo khoác gió sờn rách, rồi bắt đầu sải bước về phía con lộ lớn.
Hà Nội sau mười năm thay đổi đến chóng mặt. Những con đường vốn nhỏ hẹp nay được khoác lên mình lớp nhựa đường đen bóng, những tòa nhà cao tầng mọc lên như nấm sau mưa, che khuất cả những tàng cây xà cừ cổ thụ mà Thành vẫn nhớ. Anh đứng ở trạm xe buýt, ngơ ngác nhìn những người trẻ tuổi dán mắt vào những miếng kính phẳng bóng loáng trên tay, ngón tay họ lướt thoăn thoắt như đang múa. Thành cười nhạt, gãi gãi vết sẹo dài ở bắp tay – dấu vết của một trận huyết chiến năm xưa ở bến xe Long Biên – rồi tự nhủ thầm: “Cái thế giới này giờ chạy bằng điện hết rồi à? Chẳng thấy ai cầm dao kiếm nữa, toàn cầm kính mà bấm.”
Điểm dừng chân đầu tiên của Thành không phải là khu tập thể Giảng Võ nơi anh thuê một căn phòng “chuồng cọp” qua lời giới thiệu của một người quen cũ, mà là một quán phở ở cuối một con ngõ nhỏ trên phố hàng Muối. Với một gã vừa mới được trả tự do, không có gì thiêng liêng và thực tế hơn một bát phở nóng hổi. Đó là thứ đức tin duy nhất mà anh bám víu suốt 3650 ngày đêm nằm sàn xi măng lạnh lẽo.
Thành bước vào quán, một gian nhà cổ nhỏ xíu, ám mùi mỡ bò và hương hồi quế thơm nồng. Bà chủ quán, một người đàn bà có khuôn mặt phúc hậu nhưng cái miệng thì liên hồi mắng mỏ thằng cháu đang chậm chạp bưng bê, khẽ liếc nhìn Thành. Bộ dạng bụi bặm, ánh mắt như dao cau của anh khiến bà khựng lại một giây, rồi nhanh chóng đon đả:
Ông mãnh ăn gì? Phở chín hay tái lăn?
Cho một bát tái nạm, thêm nhiều hành, ít bánh thôi bà chủ. Với lại… cho xin chén rượu trắng. – Thành đáp, giọng khàn khàn như tiếng gỗ mộc cưa vào nhau.
Bà chủ quán bĩu môi, vừa thái thịt vừa lẩm bẩm:
Sáng sớm ra đã rượu với chè. Đúng là cái giống giời hành.
Thành không chấp nhặt, anh ngồi xuống chiếc ghế nhựa thấp tè, đôi chân dài ngoẵng co quắp lại một cách tội nghiệp. Anh nhìn ra dòng người hối hả ngược xuôi ngoài kia. Hà Nội buổi sớm sao mà vội vã thế. Người ta như đang chạy đua với một thứ gì đó không tên, gương mặt ai cũng căng thẳng, chẳng giống như cái vẻ thư thái của những tay anh chị năm xưa thường ngồi vắt vẻo ở quán trà đá để đợi “vào việc”.
Bát phở được bưng ra, nghi ngút khói. Thành cầm đôi đũa tre, lau cẩn thận vào khăn giấy rồi bắt đầu thưởng thức. Miếng thịt bò mềm, nước dùng ngọt thanh từ xương ống ninh kĩ, và cái vị cay nồng của tương ớt Bắc đánh thức mọi giác quan đã ngủ quên của anh. Anh húp một ngụm nước dùng lớn, cảm giác cái ấm áp lan tỏa từ thực quản xuống dạ dày, như thể bát phở này đang tẩy rửa sạch sáu cái tội lỗi và những năm tháng tăm tối đã qua.
Đúng lúc Thành định nhấp thêm ngụm rượu thì một bóng dáng nhỏ nhắn, tóc buộc đuôi ngựa rối bù, đeo cái ba lô to gần bằng người lao sầm vào quán. Cô gái ấy thở không ra hơi, vừa đặt mông xuống chiếc ghế đối diện Thành vừa hét lên:
Bà ơi! Cho cháu một bát chín nhiều hành! Nhanh lên bà nhé, cháu đang đi săn tin đại ca giang hồ ra tù, chậm một tí là nó phắn mất thì chết dở!
Thành khựng lại, đôi đũa dừng lơ lửng giữa không trung. Anh nheo mắt nhìn cô gái. Cô nàng này trông chỉ tầm ngoài hai mươi, cặp kính cận dày cộp chốc chốc lại tụt xuống mũi. Trên cổ cô lủng lẳng cái thẻ nhà báo đề tên “Lê Mai Chi – Tòa soạn Tin Tức Phố Phường”.
Mai Chi không hề hay biết gã “đại ca” mà cô đang lùng sục bấy lâu nay lại đang ngồi cách mình chưa đầy nửa mét. Cô vừa lạch cạch gõ phím trên chiếc điện thoại màn hình vỡ nát, vừa lẩm bẩm một mình:
Thằng cha Thành “Búa” này chắc giờ trông hầm hố lắm, xăm trổ đầy mình, mắt trợn ngược, răng vàng khè vì hút thuốc lào… Phải chụp được cái ảnh gã này đi ăn sáng thì bài mới “hot” được.
Thành nghe mà khóe miệng hơi giật giật. Anh đặt chén rượu xuống bàn hơi mạnh, tiếng “cạch” khiến Mai Chi giật mình ngẩng lên. Cô nhìn Thành một lượt từ đầu đến chân: Cái áo khoác cũ nát, vẻ mặt lầm lì, vết sẹo ở đuôi mày…
Chú ơi… - Mai Chi rụt rè lên tiếng. Thành hừ lạnh một tiếng:
Chuyện?
Chú… chú ngồi đây lâu chưa? Chú có thấy gã nào trông như… ừm… đại ca giang hồ vừa đi qua đây không? Kiểu người trông bặm trợn, nhìn là muốn báo công an ấy ạ?
Thành đặt đôi đũa xuống, chậm rãi lau miệng bằng chiếc khăn tay cũ. Anh nhìn thẳng vào mắt Mai Chi, ánh mắt ấy sắc lạnh đến mức cô gái trẻ cảm thấy sống lưng lạnh toát, nụ cười trên môi tắt ngấm.
Ông mãnh ạ… - Thành dùng cách xưng hô đặc sệt chất Hà Nội cũ - Tôi thấy rồi. Hắn ta vừa ăn xong bát phở không người lái, đang ngồi đối diện với một cô phóng viên nói nhiều nhất phố Hàng Muối này đấy.
Mai Chi ngây người ra mất ba giây. Khi não bộ bắt đầu xử lý được thông tin, cô trợn tròn mắt, tay run run đưa cái máy ảnh lên định chụp thì Thành đã đứng dậy. Anh thả tờ tiền lẻ xuống bàn, không thèm nhìn lại, chỉ buông một câu khô khốc:
Bớt soi mói đi con giời ạ. Chụp cái mặt tôi vào máy là nó cháy cảm biến đấy.
Nói rồi, Thành sải bước đi thẳng ra khỏi ngõ, để mặc Mai Chi ngồi đó ngơ ngác như kẻ mất hồn. Cô định chạy theo nhưng bà chủ quán đã chặn lại:
Này cái cô kia! Phở của cô ra rồi, ăn đi rồi còn đi làm việc thiện. Cái thằng cha lúc nãy nhìn là biết dân anh chị thứ thiệt rồi, động vào nó có mà nó bẻ răng.
Thành đi bộ về phía khu tập thể Giảng Võ. Hà Nội bắt đầu lên đèn, những biển quảng cáo led xanh đỏ lập lòe trông như những con mắt quỷ dữ giữa phố phường. Anh đứng trước dãy nhà tập thể B1, nhìn lên những cái "chuồng cọp" sắt hoen rỉ chồng chéo lên nhau như một ma trận. Tiếng loa phường ở góc phố bắt đầu vang lên bài hát về Hà Nội mùa thu, dù bây giờ đang là mùa xuân.
Anh tìm đến căn phòng 402, căn phòng nhỏ xíu nằm ở góc khuất nhất của dãy nhà. Mùi vôi vữa cũ, mùi ẩm mốc và tiếng chuột chạy trên trần nhà khiến Thành cảm thấy có chút thân thuộc. Anh quẳng cái túi nilon xuống sàn xi măng, nằm vật ra chiếc giường gỗ ọp ẹp. Tự do rồi. Nhưng tự do ở cái thành phố này sao mà cô đơn quá.
Thành lấy trong túi áo ra một mẩu thuốc lá kẹp sẵn ở tai nhưng không hút. Anh chỉ đưa lên mũi ngửi cái mùi khét của sợi thuốc lá rẻ tiền. Trong đầu anh bỗng hiện lên gương mặt ngây ngô của cô phóng viên lúc nãy. Một kẻ như anh, vốn dĩ nên lặn sâu vào bóng tối của những con ngõ nhỏ, vậy mà ngay ngày đầu tiên đã bị cái "ánh sáng" chết tiệt của nghề báo chạm vào.
Ngày đầu tiên của Thành "Búa" ở Hà Nội kết thúc như thế. Không có tiếng chém giết, không có những cuộc vui thâu đêm, chỉ có một bát phở nạm nồng nàn và cảm giác bất an lạ kỳ về một cô gái có tên Mai Chi. Anh biết, ở cái phố phường này, nếu đã bị một phóng viên lá cải nhắm tới, thì những ngày tháng yên ổn của anh có lẽ sẽ chẳng kéo dài được bao lâu.
Phía ngoài cửa sổ, gió mùa đông bắc tràn về, rít qua những khe sắt của chuồng cọp nghe như tiếng rên rỉ của quá khứ. Thành nhắm mắt lại, tay vẫn nắm chặt cái bật lửa Zippo đã cạn xăng. Hà Nội đêm nay, lạnh hơn anh tưởng.