Tiếng mưa rơi trên mái tôn của khu nhà tạm giam tạo nên một thứ âm thanh rào rào, đơn điệu và buốt giá, như muốn gặm nhấm mòn mỏi chút ý chí còn sót lại của những kẻ đang ngồi sau song sắt. Trong phòng hỏi cung, khói thuốc lá – thứ xa xỉ phẩm mà luật sư Thành vừa châm lên – lượn lờ trôi trong không khí đặc quánh hơi ẩm.
Gương mặt Vinh xám ngoét lại khi nghe luật sư Thành nhắc đến những lời đồn đại bên ngoài. Cậu ta cúi gằm mặt, hai bàn tay đan chặt vào nhau, các ngón tay bấu vào da thịt đến bật máu.
Anh Hưng... Vinh ngập ngừng, giọng nói lạc đi vì uất ức. Anh ấy là bạn, nhưng cái miệng anh ấy hại cái thân. Hôm bữa tiệc ấy, trước mặt bao nhiêu quan khách sang trọng, anh ấy oang oang cái mồm cười cợt cháu. Anh ấy bảo: "Thằng Vinh số hưởng, phen này là chuột sa hũ nếp rồi".
Luật sư Thành nhả một hơi thuốc, ánh mắt đăm chiêu nhìn xuyên qua làn khói mỏng: "Chuột sa hũ nếp". Người đời ác miệng thật. Họ cười cợt cậu, và cũng là đang ghen tị với cậu. Nhưng Vinh này, cậu phải hiểu cho cái lý của họ. Một chàng trai trẻ, khỏe mạnh, tương lai phơi phới, lại đi dính dáng, tốn thời gian với một bà già luống tuổi, tính khí thất thường, lại cô độc trong tòa biệt thự rộng thênh thang. Nếu không phải vì tiền, thì là vì cái gì? Cậu bảo tôi phải giải thích với tòa án thế nào về cái sự "lệch pha" này đây?
Vinh ngẩng đầu lên, ánh mắt cậu ánh lên vẻ thành thật đến tội nghiệp, xen lẫn sự bất lực của một kẻ bị hiểu lầm mà không biết cách thanh minh.
Thú thật với ông, thưa luật sư... Vinh nghẹn ngào. Sau lần cháu đưa bà về nhà hôm ấy, bà đã khẩn khoản mời cháu đến chơi thêm lần nữa. Bà nắm tay cháu, bàn tay bà lạnh ngắt và gầy guộc như cành củi khô, bà bảo: "Bà ở cái nhà này rộng thì rộng thật, nhưng nó lạnh lắm cháu ạ. Cháu đến cho có hơi người".
Vinh ngừng lại một chút, nuốt khan: Cháu mồ côi mẹ từ bé, bố thì đi bước nữa rồi biền biệt phương xa. Khi nhìn thấy bà cụ Mẫn lủi thủi ăn cơm một mình bên cái bàn dài ngoằng, cháu thấy thương bà, và cũng thấy tủi cho thân mình. Bà đối xử với cháu tử tế lắm. Bà hay mua cho cháu cái áo mới, hay dúi cho cháu hộp bánh ngon. Bà nuông chiều cháu, không phải kiểu đại gia bao nuôi trai bao như người ta đồn, mà là sự quan tâm của một người mẹ. Cháu thực sự cảm mến bà, kính trọng bà như mẹ ruột của mình vậy. Đó là cái tình, cái nghĩa, chứ đâu phải chỉ là tiền bạc.
Luật sư Thành gật gù nhẹ, nhưng đôi mắt lão luyện của ông vẫn chưa buông tha sự nghi hoặc. Ông biết, ranh giới giữa tình cảm và lợi dụng đôi khi mong manh như sợi tơ trời.
Được rồi, cứ cho là tình cảm mẹ con đi.
Ông Thành đổi tư thế ngồi, giọng trở nên sắc sảo hơn. Thế còn chuyện tiền nong? Đến lúc nào thì bà ấy bắt đầu yêu cầu cậu trông nom sổ sách cho bà ấy?
Khoảng sau bốn, năm lần cháu đến chơi. Vinh nhớ lại. Hôm đó bà lôi ra một đống giấy tờ lộn xộn, nào là sổ ghi nợ, giấy tờ nhà đất, biên lai thu tiền hụi... Bà than thở rằng mắt bà kém, tính toán lại hay lẫn lộn. Bà bảo bà sợ bị người ta lừa, sợ tính nhầm tiền lãi thì thiệt thòi. Bà tin tưởng cháu, nhờ cháu cộng trừ nhân chia hộ.
Bà ấy nói bà ấy tính toán kém? Luật sư Thành nhướn mày, khóe môi nhếch lên một nụ cười nửa miệng đầy ẩn ý. Lạ nhỉ.
Sao lại lạ ạ? Vinh ngơ ngác.
Ông Thành mở tập hồ sơ, rút ra một tờ giấy ghi chép lời khai: – Chị Lành, người giúp việc đã ở với cụ Mẫn hơn mười lăm năm nay, quả quyết rằng bà chủ của chị ta là một người đàn bà thép. Chị ta khai: "Bà chủ tính toán đâu ra đấy, một cắc cũng không sai. Bà nhớ vanh vách ai nợ bao nhiêu, lãi suất ngày nào thay đổi". Và không chỉ chị Lành, tôi đã check qua các ngân hàng nơi bà Mẫn gửi tiết kiệm. Các giao dịch viên đều nói bà cụ Mẫn cực kỳ minh mẫn, sắc sảo, thậm chí còn sành sỏi về tài chính hơn khối thanh niên bây giờ.
Vinh sững sờ. Cậu há hốc mồm, vẻ mặt như vừa bị tát một cú trời giáng. – Họ... họ nói sao ấy chứ? Rõ ràng trước mặt cháu, bà ấy đeo kính lúp còn đọc sai con số. Bà ấy cầm cái máy tính bấm loạn xạ cả lên. Bà ấy luôn miệng than: "Già rồi, lẩm cẩm rồi, cái đầu không còn dùng được nữa". Cháu... cháu thề là cháu không nói dối!
Luật sư Thành im lặng quan sát Vinh. Ông nhìn thấy sự hoang mang tột độ trong mắt chàng trai trẻ. Và ông tin Vinh. Ông tin Vinh không nói dối, nhưng ông cũng hiểu ra một sự thật khác, một sự thật chua chát về tâm lý con người.
Ông Thành thở dài, giọng trầm xuống, mang theo chút triết lý chiêm nghiệm: Vinh ạ, cậu còn trẻ, cậu chưa hiểu hết tâm lý của những người già cô đơn đâu, nhất là những "cô gái già" giàu có như cụ Mẫn. Họ thường giả bộ ngây thơ, giả bộ yếu đuối, thậm chí giả bộ lú lẫn. Để làm gì cậu biết không?
Vinh lắc đầu, đôi mắt mở to.
Để được nhờ vả. Ông Thành nhấn mạnh từng chữ. Để tạo cơ hội cho những người đàn ông, những chàng trai trẻ như cậu được thể hiện sự giúp đỡ, sự che chở. Đó là cách họ níu giữ sự quan tâm, cách họ mua chuộc chút hơi ấm tình người. Bà ấy giả vờ không biết tính toán để cậu có cớ mà ngồi lại lâu hơn, để cậu cảm thấy mình quan trọng, mình có ích đối với bà ấy. Và cậu, Voler ạ, cậu đã vô tình đáp ứng đúng cái nhu cầu tình cảm đó một cách hoàn hảo.
Vinh ngồi thừ ra. Cậu chưa bao giờ nghĩ đến khía cạnh đó. Hóa ra, những buổi chiều cậu cặm cụi ngồi cộng sổ sách, còn bà Mẫn ngồi bên cạnh phe phẩy chiếc quạt nan, mỉm cười nhìn cậu, tất cả đều là một màn kịch vụng về nhưng đầy khao khát yêu thương của một người già sợ sự cô độc.
Luật sư Thành tằng hắng, kéo Vinh trở lại thực tại tàn khốc của vụ án: Thôi, chuyện tâm lý để sau. Bây giờ quay lại vấn đề pháp lý. Có bao giờ cậu nảy sinh lòng tham, lợi dụng sự tin tưởng giả tạo ấy của cụ Mẫn để chấm mút chút gì cho riêng mình không? Khai thật đi.
Tuyệt đối không! Vinh khẳng định chắc nịch. Cháu chưa bao giờ lấy một đồng nào sai lệch.
Tốt. Ông Thành gõ ngón tay xuống mặt bàn. Tôi sẽ có hai hướng để bào chữa cho cậu. Hướng thứ nhất: Cậu là người trung thực. Một người trung thực, lại đang được bà cụ yêu quý như con, thì chẳng có lý do gì phải nhúng tay vào máu để cướp đoạt số tiền mà sớm muộn gì mình cũng có thể kiếm được, hoặc được cho một cách đàng hoàng. Cậu không ngu đến mức giết con gà đẻ trứng vàng.
Vinh gật đầu lia lịa: Đúng, đúng là như thế ạ.
Hướng thứ hai... Ông Thành nheo mắt. Giả sử bên công tố có bằng chứng cậu là kẻ đào mỏ, là kẻ có thủ đoạn, thì tôi vẫn sẽ cãi rằng: Một kẻ đào mỏ chuyên nghiệp sẽ biết cách "rút ruột" dần dần, êm thấm hơn là gây ra một vụ án mạng kinh hoàng vào đêm 30 Tết để rồi tự chui đầu vào rọ. Dù cậu là người tốt hay kẻ xấu, thì động cơ giết người trong hoàn cảnh này đều phi logic.
Cảm ơn lòng tốt của ông, thưa luật sư. Vinh rưng rưng nước mắt. Cháu lúc nào cũng ngay thẳng khi làm việc với bà ấy. Nếu người ta cho rằng cháu lợi dụng vật chất nơi bà ấy, thì cái chết của bà chỉ thiệt hại cho cháu thôi. Cháu mất đi một người thân, mất đi một chỗ dựa tinh thần...
Không gian chùng xuống. Ông Thành nhìn sâu vào mắt Vinh, chuẩn bị tung ra "lá bài tẩy" mà ông vừa mới tìm được sáng nay. Một thông tin có thể cứu sống Vinh, nhưng cũng có thể là cái đinh cuối cùng đóng vào cỗ quan tài của cậu nếu không cẩn thận.
Vinh, cậu nói rằng cái chết của bà ấy là thiệt hại cho cậu? Ông Thành hỏi chậm rãi.
Vâng, dĩ nhiên rồi ạ.
Thế cậu có biết rằng, ba ngày trước khi mất, bà Mẫn đã âm thầm đến văn phòng công chứng không?
Vinh ngơ ngác: Cháu... cháu không biết. Bà không nói gì với cháu cả.
Luật sư Thành chồm người tới trước, giọng thì thầm nhưng vang vọng như tiếng sấm giữa trời quang: Anh có biết là bà cụ Mẫn đã lập lại di chúc, và trong bản di chúc mới nhất đó, bà ấy đã để lại một phần lớn tài sản bao gồm cả căn nhà cổ và số vàng trong két sắt cho anh không?
Vinh nhỏm dậy như bị điện giật, chiếc ghế sắt cọ xuống nền xi măng rít lên một tiếng chói tai. Hai mắt cậu trợn ngược, mặt cắt không còn hột máu.
Ông... ông nói cái gì? Vinh lắp bắp, môi run rẩy không thành tiếng. Bà ấy... để của cho tôi à? Vô lý! Chuyện này... chuyện này không thể nào là sự thật được!
Đó là sự thật. Giấy trắng mực đen. Ông Thành lạnh lùng xác nhận, quan sát từng biểu cảm nhỏ nhất trên gương mặt thân chủ.
Vinh buông mình rơi phịch xuống ghế, đầu óc quay cuồng. Cậu cứ ngỡ mình là kẻ trắng tay, là nạn nhân của sự hiểu lầm. Nhưng giờ đây, tờ di chúc kia bỗng chốc biến cậu thành kẻ có động cơ giết người rõ ràng nhất, tàn độc nhất trong mắt người đời. Một gã trai nghèo, biết mình được hưởng gia tài kếch xù, liền ra tay sát hại ân nhân để sớm ngày hưởng thụ.
Trời ơi... Vinh ôm đầu, tiếng kêu thảm thiết vang lên trong phòng giam lạnh lẽo. Bà ơi, bà thương con, nhưng bà hại con rồi! Thế này thì tình ngay lý gian, con biết sống sao đây?
Ngoài trời, cơn mưa cuối đông càng lúc càng nặng hạt, như muốn rửa trôi đi tất cả, nhưng lại chỉ làm cho bùn đất thêm nhầy nhụa, bám chặt lấy bước chân người. Số phận của Vinh giờ đây cũng vậy, càng vùng vẫy, càng lún sâu vào vũng lầy của nghi kỵ và oan nghiệt.