Vinh đỏ mặt tía tai, hai bàn tay nắm chặt vào nhau đến mức các khớp xương trắng bệch ra. Sự sỉ nhục bùng lên trong ánh mắt của gã trai trẻ khi nghe luật sư nhắc đến cái kịch bản "tình tiền" trớ trêu mà bà giúp việc đã dựng lên.
Đó chỉ là sự tưởng tượng bệnh hoạn của bà Lành! Vinh gào lên, giọng lạc đi vì uất ức. Bà ta ghét tôi nên muốn bôi tro trát trấu vào mặt tôi. Tôi coi bà Mẫn như mẹ, làm sao có chuyện cưới xin gì ở đây? Tôi van ông, luật sư ơi, ông đừng để tâm đến những lời đặt điều ấy. Hãy đến gặp vợ tôi. Lan mới là sự thật, Lan mới là người nắm giữ chìa khóa giải thoát cho tôi!
Nhìn bộ dạng khẩn khoản, tuyệt vọng của Vinh, luật sư Thành khẽ gật đầu. Ông gấp hồ sơ lại, lòng nặng trĩu những suy tư. Rời khỏi trại tạm giam, ông lao chiếc xe cũ kỹ vào màn mưa bụi giăng mắc khắp nẻo đường Hà Nội.
Địa chỉ mà Vinh cung cấp dẫn ông đến một khu xóm trọ tồi tàn nằm sâu trong con ngõ nhỏ ngoằn ngoèo ở ngoại ô thành phố. Con đường đất nhầy nhụa bùn lầy, hai bên là những rãnh nước thải đen ngòm bốc mùi hôi thối nồng nặc. Những dây phơi quần áo chằng chịt vắt ngang đầu người như mạng nhện, nhỏ xuống những giọt nước lạnh buốt.
Căn phòng của vợ chồng Vinh nằm ở cuối dãy, lợp mái tôn thấp tè. Luật sư Thành gõ cửa. Mất một lúc lâu, cánh cửa gỗ mối mọt mới kẽo kẹt mở ra.
Người phụ nữ đứng trước mặt ông chính là Lan vợ của Vinh. Cô ta không giống như những gì ông Thành tưởng tượng về một người vợ hiền lành, cam chịu đang mòn mỏi chờ chồng. Lan là một người phụ nữ cao lớn, nhưng gầy guộc đến mức thảm hại. Bộ quần áo ở nhà cũ kỹ rộng thùng thình treo trên người cô như đắp lên một bộ khung xương khô. Gương mặt cô hốc hác, hai gò má cao nhô lên sắc cạnh, đôi mắt sâu hoắm thâm quầng nhưng lại ánh lên một cái nhìn lạnh lẽo, vô cảm đến rợn người.
Bà là Lan, vợ của anh Vinh? Ông Thành hỏi, cố giữ giọng lịch thiệp.
Phải. Ông tìm ai? Giọng Lan khàn đục, không chút hiếu khách.
Tôi là luật sư Thành, người nhận bào chữa cho chồng bà. Tôi có thể vào nhà nói chuyện một chút được không?
Lan không trả lời ngay. Cô ta quét đôi mắt sắc lạnh nhìn ông từ đầu đến chân, rồi dửng dưng tránh sang một bên, để lộ lối vào tối tăm.
Căn phòng nồng nặc mùi ẩm mốc và mùi thuốc bắc sắc dở. Đồ đạc chẳng có gì ngoài một chiếc giường ọp ẹp, một cái bàn nhựa và vài chiếc ghế con. Lan ngồi xuống mép giường, không mời nước, cũng chẳng tỏ vẻ vồn vã hay lo lắng hỏi han về tình hình của chồng. Sự bình tĩnh đến lạnh lùng của người đàn bà này khiến một người dày dạn kinh nghiệm như ông Thành cũng phải e ngại. Thông thường, vợ của các bị cáo giết người khi gặp luật sư sẽ khóc lóc, van xin, hoặc ít nhất cũng thể hiện sự hoang mang tột độ. Nhưng Lan thì không. Cô ta ngồi đó, trơ lì như một tảng đá rêu phong giữa trời đông giá rét.
Dù muốn dù không, ông Thành cũng phải bắt đầu câu chuyện. Ông cẩn trọng trình bày lại tình thế của Vinh, về những lời buộc tội của bà giúp việc, về tờ di chúc, và về sự cần thiết của một bằng chứng ngoại phạm.
Thưa chị Lan, Ông Thành hạ giọng, nhìn thẳng vào mắt người phụ nữ. Tình hình của Vinh hiện tại rất nguy cấp. Mọi bằng chứng đều đang chống lại cậu ấy. Tuy nhiên, Vinh khẳng định rằng vào lúc 9 giờ 30 phút tối hôm xảy ra án mạng, cậu ấy đã có mặt tại nhà. Và chị là người duy nhất có thể làm chứng cho điều đó.
Ông Thành dừng lại, chờ đợi một cái gật đầu, một tia hy vọng. Nhưng đáp lại ông chỉ là sự im lặng chết chóc. Tiếng mưa rơi lộp độp trên mái tôn dường như càng làm không gian thêm ngột ngạt. Lan ngồi bất động, đôi mắt nhìn chằm chằm vào khoảng không vô định, cơ mặt không hề biến sắc.
Một lát sau, Lan từ từ quay sang nhìn ông Thành. Khóe môi cô ta nhếch lên, tạo thành một nụ cười nửa miệng đầy chua chát và khinh bỉ. Giọng cô cất lên, đanh thép và sắc bén như tiếng dao chém xuống thớt gỗ:
Vinh muốn tôi xác nhận là tối hôm đó, hắn trở về nhà lúc 9 giờ 20 phút chứ gì?
Ông Thành gật đầu: Đúng vậy, khoảng thời gian đó rất quan trọng...
Đừng hòng! Lan ngắt lời, tiếng quát đanh gọn khiến ông Thành giật mình. Ông về bảo với hắn là đừng có nằm mơ giữa ban ngày. Tôi không bao giờ, ông nghe rõ chưa, không bao giờ đồng lõa với một kẻ sát nhân!
Luật sư Thành sững sờ. Ông đã chuẩn bị cho nhiều tình huống: vợ khóc lóc, vợ sợ hãi, thậm chí vợ từ chối gặp mặt. Nhưng ông chưa bao giờ chuẩn bị cho tình huống người vợ lại quay mũi giáo đâm ngược lại chồng mình một cách quyết liệt đến thế.
Chị Lan, chị bình tĩnh lại. Ông Thành cố gắng trấn an. Có thể chị đang giận Vinh vì chuyện gì đó, nhưng đây là vấn đề sinh mạng. Chị có chắc là chị nhớ đúng giờ không?
Lan đứng phắt dậy, cái bóng cao lớn, gầy guộc của cô in lên vách tường loang lổ như một bóng ma. Cô bước lại gần luật sư, đôi mắt rực lên ngọn lửa căm hờn:
Tôi nhớ rất rõ, thưa ông luật sư. Tôi nhớ như in cái đêm định mệnh ấy. Ông hãy mở to tai ra mà nghe cho rõ đây: Tôi xác nhận là Vinh đã biết mụ già Fren... à không, bà Mẫn ấy có để lại gia tài cho hắn. Hắn biết rõ là đằng khác!
Ông Thành nín thở. Lời xác nhận này chẳng khác nào nhát búa đóng đinh vào quan tài của Vinh.
Hắn đã toan tính từ lâu rồi. Lan tiếp tục, giọng nói run rẩy không phải vì sợ, mà vì sự kìm nén của một cơn giận dữ đã tích tụ quá lâu. Hắn chán cảnh nghèo hèn, chán cái xóm trọ hôi hám này, chán cả con vợ xấu xí này rồi. Hắn muốn đổi đời. Hắn đã giết mụ già ấy để sớm được vinh thân phì gia, để được hưởng thụ cái gia tài kếch xù kia!
Nhưng... bằng chứng đâu? Ông Thành lắp bắp. Chị không thể nói suông được.
Bằng chứng à? Lan cười gằn, tiếng cười nghe như tiếng mảnh sành vỡ vụn. Tối hôm đó, hắn không về lúc 9 giờ 20 đâu. Hắn trở về lúc 10 giờ 20 phút! Trễ hơn một tiếng đồng hồ so với lời hắn nói dối ông.
Lan ghé sát mặt vào luật sư Thành, hơi thở của cô phả ra lạnh lẽo: Và ông biết không? Khi hắn bước vào cửa, người hắn ướt sũng nước mưa, nhưng nước mưa cũng không gột rửa hết được mùi tanh tưởi trên người hắn. Trên chiếc áo sơ mi trắng của hắn... đầy máu! Máu tươi loang lổ trước ngực, đỏ lòm như màu mắt của quỷ dữ!
Luật sư Thành rùng mình. Hình ảnh Lan miêu tả quá sống động, quá kinh hoàng.
Hắn đã làm gì? Ông hỏi, giọng lạc đi.
– Hắn quỳ xuống chân tôi. Lan kể, ánh mắt trân trân nhìn vào khoảng không như đang thấy lại cảnh tượng đó. Hắn khóc lóc, hắn run lẩy bẩy như một con chó bị dội nước sôi. Hắn thú nhận tất cả với tôi. Hắn bảo hắn đã lỡ tay... à không, hắn đã dùng thanh sắt đập vào đầu bà già đó khi bị bà ta phát hiện hắn đang cạy két sắt. Hắn cầu xin tôi che giấu, cầu xin tôi rửa sạch bộ quần áo đó cho hắn.
Lan quay phắt lại nhìn ông Thành, ánh mắt rực lửa: Nhưng tôi không làm! Tôi đã giữ lại cái áo đó. Và tôi sẽ là nhân chứng buộc tội hắn trước tòa. Tôi sẽ vạch trần bộ mặt giả nhân giả nghĩa của hắn cho thiên hạ thấy!
Ông Thành bàng hoàng. Vụ án đã rẽ sang một hướng hoàn toàn bế tắc. Người mà ông kỳ vọng là "phao cứu sinh" giờ đây lại chính là đao phủ tàn nhẫn nhất. Nhưng đạo đức nghề nghiệp và kiến thức pháp luật khiến ông phải lên tiếng nhắc nhở:
Chị Lan, chị có biết luật không? Theo quy định, chị có quyền từ chối làm chứng chống lại chồng mình. Pháp luật cho phép người thân giữ im lặng để bảo vệ gia đình...
Gia đình? Lan hét lên, cắt ngang lời ông. Cô bật cười ha hả, tiếng cười man dại vang vọng trong căn phòng chật hẹp. Hắn không phải là chồng tôi! Từ cái đêm hắn vác bộ mặt sát nhân ấy về đây, cái danh phận vợ chồng đã chết rồi!
Cô ta ngừng cười, mặt đanh lại, lạnh lùng và tàn nhẫn: Hắn là một gã đàn ông tồi tệ, một con quỷ đội lốt người. Tôi căm thù hắn! Tôi hận hắn đến tận xương tủy! Tôi muốn trông thấy hắn phải đền tội. Tôi muốn nhìn thấy hắn bị trói vào cột, bị pháp luật trừng trị thích đáng. Tôi muốn hắn chết!
Sự căm hờn trong lời nói của Lan quá lớn, quá dữ dội, khiến ông Thành cảm thấy như có một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng. Có cái gì đó không bình thường ở đây. Một người vợ, dù có giận chồng đến mấy, có chính trực đến mấy, liệu có thể mong muốn chồng mình lãnh án tử hình một cách quyết liệt đến thế không? Hay đằng sau sự căm thù này còn ẩn chứa một bí mật nào khác? Một sự phản bội? Một nỗi đau khổ tột cùng nào đó mà ông chưa chạm tới được?
Ông Thành đứng dậy, cảm thấy không thể ở lại căn phòng ngột ngạt này thêm một giây phút nào nữa. Mọi nỗ lực thuyết phục lúc này đều vô nghĩa trước người đàn bà thép này.
Tôi hiểu quan điểm của chị. Ông nói, giọng mệt mỏi. Tôi sẽ đến gặp chị sau khi vào trại liên hệ lại với Vinh. Có lẽ... có lẽ có sự hiểu lầm nào đó chăng?
Không có hiểu lầm nào cả. Lan đáp lạnh lùng, quay lưng lại phía ông. Ông cứ về bảo với hắn: Ngày ra tòa, tôi sẽ đợi hắn.
Luật sư Thành bước ra khỏi cửa, màn mưa bên ngoài dường như càng dày đặc hơn. Gió bấc thốc vào mặt ông lạnh buốt. Ông nhìn lại ngôi nhà lụp xụp lần cuối. Trong bóng tối nhờ nhờ, ông vẫn thấy bóng dáng cao lớn, gầy guộc của Lan đứng chết lặng giữa nhà, cô độc và đáng sợ.
Vụ án này không còn là chuyện bào chữa thông thường nữa. Nó là một mê cung của lòng người, nơi mà ranh giới giữa tình yêu và thù hận, giữa sự thật và dối trá đã bị xóa nhòa. Và Vinh, chàng trai trẻ đang khắc khoải chờ đợi trong tù kia, có lẽ không hề biết rằng, bản án tử hình dành cho cậu không phải được viết bởi quan tòa, mà đang được viết bởi chính người đàn bà mà cậu tin tưởng nhất.