Bắc Kinh bước vào những ngày cuối xuân, những cơn gió khô khốc nhường chỗ cho bầu không khí ấm áp và những mầm xanh bắt đầu nhú trên những cành liễu rủ bên hồ Hậu Hải. Nhưng đối với nhóm 12, sự yên bình của thời tiết không tỉ lệ thuận với những con sóng đang cuộn trào trong tâm trí mỗi người.
Sau thành công rực rỡ của dự án Vân Nam và sự công nhận của đạo diễn Pierre, nhóm 12 bỗng chốc trở thành "món hàng quý" trên thị trường lao động truyền thông. Một buổi sáng thứ Hai, khi cả nhóm đang ngồi uống cà phê tại một quán nhỏ gần cổng trường, một người phụ nữ trung niên với vẻ ngoài sắc sảo, đeo thẻ nhân viên của Đài truyền hình Trung ương (CCTV) đã tìm đến.
Bà đưa ra một bản hợp đồng dày cộm, đặt lên bàn với một sự tự tin tuyệt đối: "Chúng tôi đã theo dõi các em từ bộ phim 'Vệt Sáng Neon'. Đài muốn mua lại bản quyền phát sóng toàn bộ các phim ngắn của nhóm. Hơn thế nữa, nếu các em đồng ý, Đài sẽ ký hợp đồng độc quyền tiếp nhận cả bốn người vào làm việc ngay sau khi tốt nghiệp. Các em sẽ có biên chế, có bảo hiểm, có lộ trình thăng tiến rõ ràng và quan trọng nhất là một cái mác 'người của Đài' mà hàng vạn sinh viên mơ ước."
Hạ Tiểu Diệp là người đầu tiên đánh rơi chiếc thìa vào cốc cà phê, tạo nên một tiếng keng chói tai. Đôi mắt cô sáng rực lên, hơi thở gấp gáp. Với một cô gái tỉnh lẻ mang nặng áp lực phải bám trụ lại thủ đô và làm rạng danh dòng họ như Tiểu Diệp, đây không khác gì một tấm vé thông hành lên thiên đàng.
"Ba năm độc quyền sao ạ?" Tố Nhiên nhíu mày, cô không vội vàng như Tiểu Diệp mà lật xem kỹ các điều khoản về quyền sở hữu trí tuệ.
"Đúng vậy. Trong ba năm đó, mọi ý tưởng và tác phẩm của các em sẽ thuộc về Đài. Đổi lại, các em không bao giờ phải lo về kinh phí sản xuất hay đầu ra của phim," người phụ nữ giải thích.
Tối hôm đó, căn phòng của Tố Nhiên lại một lần nữa trở thành chiến trường của những tư tưởng trái chiều.
"Mọi người ơi, đây là cơ hội nghìn năm có một!" Tiểu Diệp vừa đi lại quanh phòng vừa nói, giọng run rẩy vì phấn khích. "Bố mẹ mình ở quê nếu nghe tin mình được vào Đài truyền hình trung ương làm việc, chắc chắn họ sẽ tự hào đến phát khóc. Chúng ta sẽ có lương cứng, có căn hộ tập thể, không còn phải lo tiền thuê nhà tăng giá hay đi xin từng xu tài trợ nữa!"
Hoắc Giai Kỳ cũng gật đầu tán thành: "Dù gia đình tôi có điều kiện, nhưng nếu tôi vào được Đài, chị tôi sẽ không còn lý do gì để bắt tôi đi du học kinh tế nữa. Cái mác 'biên chế' ở Trung Quốc này có sức nặng khủng khiếp lắm."
Nhưng ở góc phòng, Lăng Nhất Hàm vẫn ngồi im lặng, đôi mắt cô nhìn chằm chằm vào bản hợp đồng như nhìn một chiếc lồng sắt được mạ vàng. Cô hít một hơi thật sâu rồi nhìn thẳng vào Tiểu Diệp:
"Cậu có đọc kỹ không? Trong ba năm đó, chúng ta phải làm phim theo yêu cầu của biên tập viên. Chúng ta không được tự ý chọn đề tài, không được giữ phong cách cá nhân nếu nó không phù hợp với định hướng chung. Tiểu Diệp, đó không phải là làm phim, đó là làm thợ gia công hình ảnh. Tôi muốn thành lập studio độc lập của riêng chúng ta."
"Nhất Hàm! Cậu điên rồi à?" Giai Kỳ kêu lên. "Thành lập studio độc lập? Tiền đâu? Thiết bị đâu? Khách hàng ở đâu? Cậu định để Tố Nhiên phải đi quay đám cưới cả đời để nuôi cái studio của cậu sao?"
Cuộc tranh cãi bùng nổ dữ dội hơn bất cứ lần nào trước đó. Tiểu Diệp khóc vì cảm thấy Nhất Hàm quá ích kỷ, không hiểu cho hoàn cảnh nghèo khó của cô. Giai Kỳ tức giận vì Nhất Hàm luôn coi thường sự an toàn tài chính. Nhất Hàm thì thất vọng vì các bạn đang từ bỏ tự do nghệ thuật để đổi lấy sự ổn định giả tạo.
Tố Nhiên vẫn ngồi đó, tay cầm cây bút chì gõ nhẹ xuống mặt bàn. Cô nhìn Tiểu Diệp – người đang cần một chỗ dựa để đứng vững ở Bắc Kinh. Cô nhìn Nhất Hàm – người có linh hồn quá lớn để bị nhốt vào một văn phòng nhà nước. Cô hiểu cả hai.
"Tôi cần một ngày để đi thực tế," Tố Nhiên nói, giọng cô cắt ngang mọi tiếng ồn. "Trước khi quyết định ký hay không, tôi muốn chúng ta đi thăm một người."
Ngày hôm sau, Tố Nhiên dẫn cả nhóm đến một căn chung cư cũ kỹ ở quận Thạch Cảnh Sơn. Ở đó, họ gặp một người đàn ông ngoài 50 tuổi, tóc đã bạc nửa đầu, đang ngồi chỉnh sửa những đoạn video quảng cáo siêu thị rẻ tiền. Đó là thầy Lý, từng là một đạo diễn trẻ triển vọng, người đã ký hợp đồng độc quyền với một hãng phim lớn cách đây 20 năm để đổi lấy sự ổn định.
"Thầy có hối hận không ạ?" Nhất Hàm hỏi khi nhìn thấy những giải thưởng cũ bụi bặm đặt trong góc phòng.
Thầy Lý cười buồn, đôi mắt đục ngầu nhìn vào màn hình máy tính: "Hồi đó thầy cũng như các em, thèm khát sự an toàn. Ba năm đầu, thầy có tiền, có danh tiếng ảo. Nhưng khi thầy muốn làm một bộ phim về quê hương mình, hãng phim nói 'Không, cái đó không bán được vé'. Dần dần, thầy quên mất cách dùng ống kính để nói lên tiếng lòng của mình. Khi hết hợp đồng, thầy nhận ra mình chỉ là một bánh răng trong bộ máy, không còn khả năng tự đứng vững nữa."
Rời khỏi nhà thầy Lý, cả bốn cô gái đi bộ trên con đường dài hun hút. Tiếng còi xe Bắc Kinh ồn ã dường như xa xăm hẳn đi.
"Tiểu Diệp," Tố Nhiên dừng bước, nhìn cô bạn nhỏ bé. "Cậu có sợ nghèo không?"
"Sợ chứ. Mình sợ chết khiếp," Tiểu Diệp thật thà đáp, nước mắt lại chực trào.
"Tôi cũng sợ," Tố Nhiên nắm lấy tay Tiểu Diệp. "Nhưng tôi sợ hơn nếu một ngày nào đó, tôi được ăn ngon mặc đẹp nhưng khi cầm máy ảnh lên, tôi không còn cảm thấy rung động nữa. Tiểu Diệp này, nếu chúng ta làm studio riêng, tôi hứa sẽ là người 'chạy cơm' giỏi nhất. Tôi sẽ nhận mọi hợp đồng quảng cáo, quay phim sự kiện để nuôi studio, để Nhất Hàm được làm phim của cậu ấy, và để cậu được là chính mình."
Nhất Hàm bước tới, ôm lấy hai người bạn: "Tôi cũng sẽ không chỉ mơ mộng nữa. Tôi sẽ học cách viết kịch bản thương mại để kiếm tiền. Chúng ta sẽ chia việc ra. Giai Kỳ lo ngoại giao, Tố Nhiên lo tài chính, tôi lo nội dung, còn Tiểu Diệp lo hậu cần và quản lý. Chúng ta không cần một cái đài nào bảo hộ cả, chúng ta bảo hộ lẫn nhau."
Giai Kỳ nhìn ba người bạn, cô thở dài một tiếng rồi cười khổ: "Đúng là một lũ điên. Nhưng mà... thà điên cùng các cậu còn hơn là đi họp hành ở đài truyền hình mỗi sáng lúc 8 giờ. Được rồi, tôi sẽ về thuyết phục chị tôi chuyển khoản tài trợ thành vốn góp cổ phần cho studio."
Ngày hôm sau, họ gặp lại người phụ nữ ở Đài truyền hình. Nhất Hàm thay mặt nhóm đẩy bản hợp đồng lại phía bà.
"Cảm ơn sự ưu ái của Đài, nhưng chúng em quyết định sẽ tự đi trên đôi chân của mình. Chúng em vẫn muốn bán bản quyền phát sóng các phim cũ, nhưng chúng em không ký hợp đồng độc quyền nhân sự."
Người phụ nữ nhìn họ với vẻ thương hại: "Các em sẽ hối hận đấy. Bắc Kinh không dễ dàng với những kẻ độc hành đâu."
"Chúng em không độc hành," Tố Nhiên mỉm cười, đôi mắt Kim Ngưu kiên định hơn bao giờ hết. "Chúng em có bốn người."
Họ bước ra khỏi quán cà phê, ánh nắng xuân rạng rỡ đậu trên vai. Studio của họ chưa có tên, chưa có văn phòng, chỉ có bốn con người và một vài thiết bị cũ kỹ. Nhưng lần đầu tiên, họ cảm thấy mình thực sự làm chủ cuộc đời mình.
Tiểu Diệp lấy điện thoại ra gọi về cho bố mẹ ở quê. Cô không nói về việc vào biên chế nữa. Cô nói: "Mẹ ơi, con và các bạn vừa khởi nghiệp. Có thể thời gian tới con chưa gửi được nhiều tiền về, nhưng con đang rất hạnh phúc."
Đêm đó, họ ngồi trên sân thượng tòa nhà ký túc xá, cùng nhau phác thảo logo đầu tiên cho studio của mình. Tố Nhiên nhìn ba người bạn, cô hiểu rằng lựa chọn này sẽ khiến cô phải vất vả gấp mười lần, phải cúi đầu trước nhiều khách hàng khó tính để có tiền duy trì studio. Nhưng khi nhìn thấy nụ cười tự do của Nhất Hàm và sự tự tin của Tiểu Diệp, cô biết mình đã chọn đúng.