Bình minh trên dãy Alps không mang lại cảm giác ấm áp thường thấy. Nó chỉ là một dải sáng màu xám đục xuyên qua lớp mây mù dày đặc, rọi xuống đỉnh tháp của dinh thự Valmont một vẻ tang tóc lạnh lẽo. Arthur Sterling đứng bên cửa sổ của đại sảnh, đôi mắt ông theo dõi đoàn người của cảnh sát địa phương đang khó khăn di chuyển qua lớp tuyết dày để tiếp cận tòa lâu đài. Vụ án tại Valmont đã khép lại về mặt thủ tục với cái chết của hung thủ và nạn nhân, nhưng đối với Sterling, những dư âm của nó vẫn còn dao động trong tâm trí như một sợi dây đàn bị căng quá mức.
Ông không đợi sự xuất hiện của các thám tử từ thị trấn. Đối với ông, công việc của một người tìm kiếm sự thật đã kết thúc ngay khi logic được hoàn thiện. Ông thu dọn hành lý, gồm vài bộ quần áo sẫm màu, những tập hồ sơ ghi chép tỉ mỉ và bộ dụng cụ đo đạc chính xác. Bennett bước tới, gương mặt người quản gia già dường như đã già đi thêm mười tuổi sau một đêm kinh hoàng.
"Ngài Sterling, cỗ xe ngựa đã sẵn sàng ở cổng phía Nam. Đường đèo đã được dọn dẹp sơ bộ," Bennett nói, giọng ông ta run rẩy. "Tôi xin thay mặt gia tộc gửi lời cảm ơn ngài. Nếu không có ngài, có lẽ chúng tôi đã chết trong sự nghi kỵ lẫn nhau."
Sterling gật đầu nhẹ, một cử chỉ lịch thiệp nhưng xa cách. "Sự nghi kỵ là một loại virus, Bennett. Tôi chỉ cung cấp liều thuốc giải bằng thực tế. Hãy giữ gìn những bản vẽ của Elena, chúng chứa đựng một trí tuệ vượt thời đại, dù nó đã bị bóp méo bởi thù hận."
Rời khỏi Valmont, Sterling hướng về phía Vienna, trung tâm văn hóa và chính trị của đế quốc Áo-Hung. Chuyến đi này không nằm trong kế hoạch ban đầu, nhưng một bức thư khẩn được gửi đến tay ông ngay khi ông vừa xuống núi đã thay đổi mọi thứ. Bức thư không có chữ ký, chỉ có một con dấu sáp hình con nhện vương vương và một dòng chữ ngắn gọn: "Chiếc đồng hồ của Hoàng đế đã ngừng chạy vào lúc không giờ, nhưng thời gian vẫn tiếp tục trôi đi."
Vienna vào những năm cuối thế kỷ 19 là một mê cung của những đại lộ rộng lớn, những nhà hát opera tráng lệ và những âm mưu chính trị được che đậy dưới lớp vỏ hào nhoáng của các buổi dạ vũ. Khi Sterling bước xuống ga tàu hỏa Westbahnhof, không khí đặc quánh mùi than đá và hơi nước sưởi ấm. Ông không về khách sạn mà đi thẳng đến Viện Hàn lâm Khoa học Cơ khí Vienna, nơi đang diễn ra một cuộc trưng bày đặc biệt về các thiết bị tự động hóa (automata).
Tại đây, ông gặp lại một người quen cũ: Giáo sư Maximilian Faust, một chuyên gia về cơ khí đồng hồ và cũng là cố vấn kỹ thuật cho hoàng gia. Faust trông như một người vừa bước ra từ hầm lò, mái tóc bạc bù xù và những vết dầu mỡ lấm lem trên tạp dề da.
"Arthur! Ông đến đúng lúc lắm," Faust nói, kéo Sterling vào một căn phòng thí nghiệm kín mít, nơi một hình nhân bằng đồng có kích thước như người thật đang ngồi trước một bàn cờ. "Nó đã giết người, Arthur. Một cỗ máy không có linh hồn đã thực hiện một vụ sát hại hoàn hảo ngay giữa cung điện Schönbrunn."
Sterling đặt chiếc gậy xuống, đôi mắt ông sáng lên một vẻ thích thú kỳ lạ. "Một hình nhân biết giết người? Nghe có vẻ giống như một tiểu thuyết của thợ rèn hơn là một vấn đề khoa học, Maximilian."
"Tôi ước đó là truyện viễn tưởng," Faust thở dài, chỉ tay vào hình nhân. "Đây là 'Kẻ Chơi Cờ Tự Động', một món quà từ một nhà phát minh ẩn danh gửi tặng Hoàng tử Rudolf. Đêm qua, khi Hoàng tử đang chơi cờ một mình với nó trong thư viện khóa kín, cỗ máy đã đột ngột vung tay, dùng một quân xe bằng đá cẩm thạch đập vỡ sọ ngài ấy. Khi lính canh phá cửa vào, cỗ máy vẫn đang ngồi yên, tay cầm quân cờ, và trận đấu vẫn chưa kết thúc."
Sterling bước lại gần hình nhân. Ông quan sát những bánh răng tinh vi qua lớp vỏ đồng đã được tháo rời một phần. Các chi tiết máy được gia công với độ chính xác cực cao, cho thấy một trình độ kỹ thuật vượt xa thời đại. Ông đưa tay xoay nhẹ một bánh răng chính, tiếng kim loại va vào nhau tạo ra một giai điệu đều đặn, nhịp nhàng.
"Cỗ máy này không được lập trình để tấn công," Sterling nhận xét sau vài phút quan sát. "Các khớp nối của nó chỉ chuyển động theo quỹ đạo của bàn cờ. Để thực hiện một cú đập với lực đủ mạnh để làm vỡ sọ người, nó cần một nguồn năng lượng bổ sung đột ngột, thoát ra khỏi hệ thống dây cót thông thường."
"Chính xác!" Faust đập tay xuống bàn. "Nhưng nguồn năng lượng đó từ đâu ra? Không có lò xo áp lực cao, không có bình chứa khí nén."
"Có thể nó không nằm trong máy," Sterling nói, ông cúi xuống sàn nhà, quan sát những vết xước trên mặt đá. "Maximilian, ông có nhận thấy điều gì lạ về vị trí của bàn cờ không?"
"Nó được gắn cố định vào sàn nhà để đảm bảo sự ổn định cho các cảm biến từ tính của cỗ máy."
Sterling rút ra chiếc thấu kính quen thuộc. Ông soi vào chân của bàn cờ, nơi tiếp xúc với sàn đá cẩm thạch. Có những vết mòn rất nhỏ, không phải do ma sát cơ học thông thường, mà là kết quả của sự rung động ở tần số cao.
"Cộng hưởng âm thanh," Sterling lẩm bẩm. "Maximilian, đêm qua trong cung điện có diễn ra buổi hòa nhạc nào không?"
"Có, một buổi trình diễn các tác phẩm của Wagner tại sảnh lớn ngay phía dưới thư viện. Tại sao ông lại hỏi vậy?"
"Richard Wagner nổi tiếng với những hợp âm nồng cháy và cường độ âm thanh cực lớn. Nếu kẻ sát nhân biết được tần số rung động của các bánh răng bên trong cỗ máy này, hắn có thể sử dụng những nốt nhạc cụ thể từ dàn nhạc phía dưới để tạo ra sự cộng hưởng. Khi sóng âm đạt đến điểm cực hạn, nó sẽ giải phóng toàn bộ năng lượng dự trữ trong dây cót của cỗ máy cùng một lúc, tạo ra một chuyển động phản xạ không kiểm soát."
Faust há hốc mồm: "Điều đó... về mặt lý thuyết là có thể, nhưng đòi hỏi một sự tính toán chính xác đến từng nhịp thở của nhạc công và từng vòng quay của bánh răng."
"Đó là lý do tại sao vụ án này đáng sợ," Sterling nói, gương mặt ông trở nên nghiêm trọng. "Kẻ sát nhân không sử dụng dao hay súng. Hắn sử dụng vật lý và nghệ thuật như một công cụ hành hình."
Sterling yêu cầu được đưa đến hiện trường vụ án tại cung điện Schönbrunn. Thư viện hoàng gia vẫn được giữ nguyên trạng. Mùi máu khô trộn lẫn với mùi sáp nến tạo nên một cảm giác u uất. Trên bàn cờ, các quân cờ vẫn nằm rải rác. Sterling quan sát vị trí của quân Vua màu trắng – quân cờ của Hoàng tử Rudolf. Nó bị đổ gục ở ô E4, trong khi quân Xe đen của cỗ máy nằm ngay cạnh đó, dính đầy vết máu khô sẫm.
Ông bước lại phía cửa sổ, nhìn xuống quảng trường phía dưới, nơi đặt những ống dẫn thanh thanh của hệ thống sưởi ấm và thông gió nối liền với nhà hát.
"Hệ thống thông gió được thiết kế theo cấu trúc loa kèn," Sterling phân tích. "Nó dẫn toàn bộ sóng âm từ nhà hát lên thẳng vị trí này. Kẻ sát nhân không cần có mặt ở đây. Hắn chỉ cần đứng trong dàn nhạc, hoặc chính là người nhạc trưởng điều khiển nhịp điệu."
"Nhưng ai có thể làm được điều đó?" Faust hỏi.
"Chúng ta cần tìm danh sách nhạc công đêm qua," Sterling đáp. "Đặc biệt là người chơi bộ gõ hoặc người điều khiển các âm trầm. Và tôi muốn biết ai là người đã tặng cỗ máy này cho Hoàng tử."
Cuộc điều tra tại Vienna đưa Sterling vào một thế giới tối tăm của những hội kín khoa học. Ông phát hiện ra rằng món quà được gửi từ một cái tên giả: "Hội Những Người Thợ Đồng Hồ Câm Lặng". Đây là một tổ chức gồm những nhà khoa học bị trục xuất khỏi các viện hàn lâm vì những thí nghiệm phi đạo đức về sự kết hợp giữa cơ thể người và máy móc.
Trong quá trình thu thập lời khai của các lính canh và người hầu, Sterling nhận thấy một chi tiết bị bỏ qua: Vào khoảnh khắc Hoàng tử bị sát hại, một nhạc công chơi cello đã rời khỏi vị trí của mình sớm năm phút với lý do bị đau đầu. Tên của anh ta là Victor Klaus, một thiên tài âm nhạc đồng thời là một thợ sửa đồng hồ lành nghề.
Sterling tìm đến căn hộ của Klaus ở quận Leopoldstadt. Đó là một căn phòng nhỏ hẹp, ngập tràn những bản nhạc và những bộ phận máy móc bị tháo rời. Trên tường, thay vì những bức tranh, là sơ đồ cấu tạo của hình nhân chơi cờ và bản phổ nhạc vở "Tristan và Isolde" của Wagner với những ghi chú chi tiết về tần số Hertz.
Tuy nhiên, khi Sterling bước vào, Klaus đã chết. Anh ta nằm trên giường, tay vẫn cầm chiếc vĩ cầm. Một vết cắt gọn ghẽ ở cổ họng, nhưng không có máu chảy ra ngoài. Thay vào đó, miệng anh ta bị nhét đầy những chiếc răng bánh răng nhỏ bằng đồng.
"Một sự bịt đầu mối," Sterling nhận xét, ông không hề tỏ ra kinh ngạc. "Klaus chỉ là người thực hiện. Kẻ lên kế hoạch là một bộ não tầm cỡ hơn nhiều. Hắn sử dụng âm nhạc để giết người, và sử dụng máy móc để thực hiện công lý theo cách của hắn."
Ông nhặt một mảnh giấy nhỏ rơi dưới sàn nhà. Trên đó chỉ ghi một tọa độ địa lý và một ký hiệu hình con nhện vương vương – giống hệt con dấu trên bức thư mời ông đến Vienna.
"Hắn đang dẫn dắt tôi," Sterling nói với Faust, người vừa hổn hển chạy đến hiện trường. "Mỗi vụ án không phải là một sự kiện riêng biệt. Chúng là những chương trong một cuốn sách về sự trả thù chống lại những kẻ nắm quyền lực đã đánh cắp trí tuệ của kẻ khác. Julian Vane ở Alps, Hoàng tử Rudolf ở Vienna... nạn nhân tiếp theo sẽ là ai đó ở Paris hoặc London."
Sự thật dần lộ diện qua những phân tích khoa học tỉ mỉ của Sterling. Ông nhận ra rằng cỗ máy chơi cờ không chỉ giết người bằng cộng hưởng âm thanh, mà bên trong nó còn chứa một bộ phận lưu trữ tín hiệu âm thanh thô sơ – tiền thân của máy ghi âm – đã ghi lại những lời thú tội cuối cùng của Hoàng tử Rudolf về một âm mưu chính trị bẩn thỉu. Kẻ sát nhân muốn dùng cái chết của Hoàng tử để phát tán bí mật này ra công chúng thông qua chính cỗ máy.
Sterling đứng giữa căn phòng tối, ánh đèn dầu leo lét soi bóng ông dài dằng dặc trên bức tường đầy những bánh răng. Ông hiểu rằng mình không chỉ đang đối đầu với một tên tội phạm, mà đang đối đầu với một triết lý: Sự nổi dậy của máy móc và tri thức bị xiềng xích.
"Maximilian," Sterling lên tiếng sau một hồi im lặng kéo dài. "Hãy chuẩn bị một chuyến tàu đến Paris. Tôi cần gặp Gustave Eiffel. Nếu tính toán của tôi đúng, công trình vĩ đại bằng thép của ông ấy đang được nhắm tới như một chiếc ăng-ten khổng lồ để phát đi một thông điệp có thể làm sụp đổ toàn bộ trật tự của Châu Âu."
"Ông thực sự tin rằng có một tổ chức như vậy sao?" Faust run rẩy hỏi.
"Tôi không tin vào tổ chức, tôi tin vào các quy luật," Sterling đáp, tay chỉnh lại chiếc khăn quàng cổ chuẩn mực. "Và quy luật lúc này đang chỉ về hướng Tây. Kẻ sát nhân có thể làm chủ âm thanh và cơ khí, nhưng hắn không thể làm chủ được thời gian. Và tôi sẽ là người vặn dây cót cuối cùng để dừng chiếc đồng hồ tội ác này lại."
Chương 4 kết thúc khi tiếng còi tàu Westbahnhof vang lên xé toạc màn sương mù của Vienna. Arthur Sterling bước lên toa hạng nhất, mang theo những mảnh ghép của một vụ án mà ranh giới giữa khoa học chân chính và tội ác tinh vi đã hoàn toàn bị xóa nhòa. Một cuộc đấu trí mới lại bắt đầu trên những đường ray sắt xuyên lục địa.