Biệt Đội Nợ Bằng

Sáng thứ Hai, khuôn viên trường Đại học trông như một đấu trường La Mã đối với những "võ sĩ" đã quá tuổi nghề. "Biệt đội nợ bằng" đứng tập kết dưới gốc cây xà cừ cổ thụ, ánh mắt nhìn chằm chằm vào tòa nhà hành chính trung tâm — nơi ngự trị của Phòng Đào tạo, hay theo cách gọi của Minh Tú là "Thánh địa của những bản án chung thân".

"Kế hoạch rất đơn giản," Gia Bách hạ thấp giọng, trải một tấm bản đồ trường tự vẽ lên đùi. "Hôm nay là hạn cuối công bố lịch thi vét cho những sinh viên nợ môn từ khóa 15 trở về trước. Nếu chúng ta không đăng ký được kỳ thi này, coi như tấm bằng tốt nghiệp sẽ chính thức biến thành đồ cổ."

Hoàng Long gật gù, tay chỉnh lại chiếc kính râm mua ở chợ đêm: "Vấn đề là cổng đăng ký trực tuyến đã sập từ 8 giờ sáng do lượng truy cập quá tải từ... chính những đứa nợ như tụi mình. Chúng ta phải xâm nhập trực tiếp để xem cái danh sách dán ở bảng tin hành lang nội bộ."

"Nhưng có bảo vệ canh cửa, và cô Lan 'Sát thủ' đang trực ở đó," Bảo Nhi run rẩy. "Cô ấy nhớ mặt tao từ vụ cãi nhau với người yêu làm loạn cả phòng thi năm ngoái. Tao mà bước vào là cô ấy cho bảo vệ bế ra ngay."

Minh Tú đẩy kính, giọng trầm ngâm: "Foucault từng nói về 'Kỷ luật và Trừng phạt'. Phòng Đào tạo chính là hiện thân của sự giám sát toàn năng. Để vượt qua nó, chúng ta không thể dùng sức mạnh, mà phải dùng sự đánh lạc hướng mang tính hiện sinh."

Chiến dịch mang mật danh "Vét Máng Cuối Cùng" chính thức bắt đầu.

Tầng 1: Đánh lạc hướng. Bảo Nhi và Hoàng Long đảm nhận vai trò chim mồi. Nhi diện chiếc váy "vía" hôm đi tiệc (đã khâu lại chỗ rách), giả vờ làm một cựu sinh viên thành đạt về thăm trường để tặng... một túi bánh tráng trộn (thực chất là mua đại ở cổng).

"Chú bảo vệ ơi!" Nhi nũng nịu. "Con là cựu sinh viên khóa 10, con về gửi chút quà cho các thầy cô. Chú cho con hỏi phòng thầy Hiệu trưởng chuyển sang tòa nhà nào rồi ạ?"

Trong lúc chú bảo vệ đang mải nhìn theo những cử chỉ điệu đà của Nhi và bị Hoàng Long lôi kéo vào một câu chuyện về "đầu tư chứng khoán cho người về hưu", Gia Bách và Minh Tú lách qua khe cửa ngách phía sau, men theo hành lang sặc mùi hồ sơ cũ.

Tầng 2: Đối mặt với "Tường lửa". Trước cửa Phòng Đào tạo, cô Lan "Sát thủ" đang ngồi gõ máy tính với tốc độ của một vận động viên Olympic. Xung quanh cô là một lớp hào quang hắc ám khiến bất cứ sinh viên nào lảng vảng gần đó đều cảm thấy lạnh sống lưng.

"Minh Tú, dùng 'Triết học công kích' đi!" Bách thì thầm.

Tú hít một hơi thật sâu, hiên ngang bước vào. "Thưa cô, em có một thắc mắc về tính nhất quán của thời gian trong quy định đào tạo. Nếu theo Heraclitus, không ai tắm hai lần trên một dòng sông, vậy tại sao em phải đóng tiền thi lại lần thứ năm cho cùng một môn Triết học? Phải chăng dòng sông kiến trúc thượng tầng của trường ta đang bị tắc nghẽn ở khâu quản lý tín chỉ?"

Cô Lan ngẩng đầu lên, nhìn Tú qua cặp kính lão dày cộp. "Lại là em hả Tú? Em không cần tắm hai lần trên một dòng sông, nhưng em cần đóng tiền đủ năm lần để trường... xây thêm cái hồ bơi phía sau. Ra ngoài!"

"Nhưng thưa cô, bản chất của giáo dục là sự bao dung..." Tú bắt đầu diễn thuyết, tay múa may quay cuồng để thu hút toàn bộ sự chú ý của cô Lan.

Tận dụng khoảnh khắc vàng, Gia Bách bò rạp dưới gầm bàn của các dãy ghế chờ, tiến sát về phía bảng tin nội bộ dán ngay cạnh bàn làm việc của cô Lan. Gã lôi chiếc điện thoại nứt màn hình ra, tim đập thình thịch.

"Lịch thi vét... lịch thi vét đâu rồi?" Bách cuống cuồng tìm kiếm.

Bỗng nhiên, chiếc điện thoại của Bách rung lên bần bật. Là mẹ gã gọi. Tiếng chuông vang dội trong căn phòng tĩnh lặng: "Con nợ mẹ một lời xin lỗi... con nợ mẹ một tấm bằng khen..."

Bách chết lặng. Cô Lan dừng gõ máy tính. Minh Tú ngừng nói về Plato.

"Ai? Đứa nào trốn dưới đó?" Cô Lan đứng phắt dậy, cầm cây thước gỗ gõ mạnh xuống bàn.

Bách biết mình đã lộ. Gã không còn cách nào khác, đành bật dậy, chộp lấy cái bảng tin (vốn là một tấm bảng nhựa kẹp giấy) rồi vắt chân lên cổ mà chạy.

"Bảo vệ! Có đứa trộm lịch thi!" Tiếng cô Lan rít lên.

Cuộc rượt đuổi diễn ra náo loạn khắp hành lang tòa nhà trung tâm. Gia Bách ôm tấm bảng tin chạy như một vận động viên bóng bầu dục, trong khi Minh Tú chạy theo sau, miệng vẫn không quên hét lên: "Cô ơi, đây không phải là trộm, đây là sự chiếm hữu tư liệu sản xuất kiến thức!"

Dưới sân trường, Bảo Nhi và Hoàng Long thấy đồng đội đang bị truy đuổi liền nhanh chóng triển khai phương án B. Long ném một xấp tờ rơi "Tuyển dụng nhân sự lương 20 triệu" (đã chuẩn bị sẵn) ra giữa đường để gây hỗn loạn, khiến đám sinh viên năm nhất hiếu kỳ xúm lại xem, chặn đứng đường đi của bác bảo vệ đang cầm dùi cui.

Cả bốn đứa nhảy phốc lên hai chiếc xe máy cũ đang nổ máy chờ sẵn, phóng vọt ra khỏi cổng trường ngay khi bác bảo vệ chỉ còn cách cái đuôi xe của Bách đúng một gang tay.

Về đến quán trà đá ven đường cách trường ba cây số, cả nhóm đổ gục xuống ghế, thở không ra hơi. Gia Bách run rẩy đặt tấm bảng tin lên bàn.

"Lấy... lấy được rồi..." Bách hổn hển.

Cả nhóm xúm lại nhìn. Trên tấm bảng dán duy nhất một tờ giấy A4 ghi vỏn vẹn: "Thông báo: Do sự cố kỹ thuật hệ thống, lịch thi vét sẽ được lùi lại sang học kỳ sau. Sinh viên vui lòng theo dõi trên website."

Một sự im lặng bao trùm. Cơn gió thổi qua làm tờ giấy A4 bay lạch phạch.

"Vậy là..." Bảo Nhi mếu máo, "Tụi mình suýt bị bắt, suýt bị đuổi học chính thức, chỉ để xem một thông báo bảo tụi mình... đợi tiếp?"

Hoàng Long gục đầu xuống bàn: "Tao ghét cái trường này. Tao ghét cái hệ thống này."

Chỉ có Minh Tú là vẫn giữ được vẻ bình thản đến lạ lùng. Gã cầm tờ giấy lên, nhìn kỹ vào dòng chữ nhỏ ở cuối trang rồi bỗng nhiên bật cười thành tiếng.

"Tụi bây nhìn xem, ở đây ghi gì?" Tú chỉ vào dòng chữ in mờ: "Sinh viên khóa 15 trở về trước có cơ hội cuối cùng để chuyển đổi tín chỉ nợ sang đề án thực tế nếu có xác nhận của nơi thực tập."

Bách ngẩng đầu lên: "Đề án thực tế? Xác nhận thực tập? Nhưng tụi mình có chỗ nào nhận đâu?"

"Chúng ta không có chỗ nhận," Long Lươn bỗng nhiên lấy lại phong độ, đôi mắt ranh mãnh nheo lại. "Nhưng chúng ta có đôi bàn tay trắng và trí tưởng tượng phong phú. Nếu trường muốn xác nhận, chúng ta sẽ tạo ra một 'Tập đoàn' thực tập cho riêng mình. Một tập đoàn của những kẻ nợ bằng!"

Gia Bách nhìn tấm bảng tin, rồi nhìn ba người bạn của mình. Một kế hoạch điên rồ bắt đầu nhen nhóm trong đầu gã. Đột nhập phòng đào tạo có thể thất bại về mặt kết quả, nhưng nó đã kích hoạt một thứ mà bấy lâu nay họ đã đánh mất: Ý chí sinh tồn của những kẻ bị dồn vào đường cùng.

"Được rồi," Bách đứng dậy, phủi bụi trên áo. "Dù lịch thi có lùi, nhưng hành trình xóa nợ của chúng ta chính thức bắt đầu từ hôm nay. Không cần thi vét, chúng ta sẽ 'vét' sạch cơ hội cuối cùng này!"

Đêm đó, trong căn phòng trọ nhỏ hẹp, tiếng bàn tán xôn xao về một "Tập đoàn ma" để hợp thức hóa việc tốt nghiệp vang lên đến tận khuya, át cả tiếng quạt trần lọc cọc và tiếng thở dài của những kẻ đang lỡ cỡ tuổi 22.