Hoàng bước xuống xe buýt khi trời bắt đầu chuyển sang màu hoàng hôn tím ngắt. Thành phố giờ tan tầm ồn ào đến mức khiến người ta có cảm giác như đang đứng giữa một công trường xây dựng không có ngày hoàn công. Cậu lững thững đi bộ về căn phòng trọ nằm sâu trong một con hẻm nhỏ ở quận Bình Thạnh, nơi mà diện tích chỉ đủ để chứa một cái giường đơn, một cái bàn học chất đầy sách kinh tế và một cái tôi đang bắt đầu rạn nứt.
Cậu ngồi phịch xuống ghế, tay vẫn nắm chặt tờ 20.000 đồng – di sản cuối cùng của cuộc đời sinh viên. Cảm giác phấn khích khi nộp giấy trắng lúc sáng giờ đây đã bay hơi sạch sẽ, để lại một khoảng trống hoác trong lồng ngực. Hoàng biết, bước tiếp theo trong quy trình “nổi loạn bài bản” là phải công khai tuyên chiến với thực tế.
Cậu lôi chiếc laptop cũ ra, đặt lên bàn. Tiếng quạt tản nhiệt kêu rú lên như một lời cảnh báo. Hoàng mở một file Word trắng, hít một hơi thật sâu. Cậu cần viết một bức tâm thư. Một bức thư mà theo cậu nghĩ, nó phải mang tầm vóc của một bản tuyên ngôn độc lập, khiến bố mẹ khi đọc xong không chỉ hiểu mà còn phải… cảm thán trước sự thức tỉnh của cậu.
“Gửi bố mẹ,” – Hoàng gõ.
Cậu xóa. Quá tầm thường.
“Kính thưa các bậc sinh thành,” – Cậu lại xóa. Nghe như diễn văn đám cưới.
Cuối cùng, dòng máu của một sinh viên ngành Kinh tế quốc tế trỗi dậy. Cậu bắt đầu vận dụng tư duy phân tích chiến lược để viết thư:
“Bố mẹ thân mến,
Sau khi thực hiện một bản kiểm toán nội bộ về mục tiêu và giá trị cuộc sống của chính mình, con nhận thấy rằng dự án mang tên ‘Tấm bằng đại học’ đang bị lỗ vốn nặng nề về mặt tinh thần. Con đã đầu tư 3 năm tuổi trẻ vào một ngành học mà tỷ lệ chuyển đổi thành niềm vui là bằng 0. Do đó, con quyết định thực hiện một cú ‘thoái vốn’ đầy ngoạn mục để tái đầu tư vào một thị trường tiềm năng hơn: Đó là Sự Tự Do.
Con sẽ không về nhà vào kỳ nghỉ này. Con sẽ ở lại thành phố để tự vận hành cuộc đời mình mà không cần nguồn vốn từ gia đình nữa. Con biết bố mẹ sẽ sốc, nhưng đây là cách duy nhất để con đạt được sự tăng trưởng bền vững về nhân cách. Đừng tìm con, con đang đi tìm chính mình.
Con trai của bố mẹ (Kẻ vừa tự do).”
Hoàng đọc lại bức thư, gật gù tâm đắc. Cậu cảm thấy mình thật sâu sắc, thật lý trí. Cậu nhấn nút gửi vào email cho bố, đồng thời đăng một trạng thái ngắn gọn lên Facebook với chế độ "Chỉ mình tôi" để lưu lại khoảnh khắc lịch sử này.
Xong xuôi, Hoàng thực hiện hành động quyết liệt nhất: Tắt nguồn điện thoại. Cậu tưởng tượng ra cảnh ở quê, bố sẽ trầm ngâm hút thuốc bên hiên nhà, còn mẹ sẽ thở dài nhưng cuối cùng họ sẽ thấu hiểu. Đó là kịch bản trong những bộ phim chữa lành của Nhật Bản.
Thế nhưng, đời không phải là phim. Vừa tắt máy xong, cái dạ dày của Hoàng phản kháng bằng một tiếng kêu dài như còi tàu hỏa. "Sự tự do" nghe thì oai, nhưng nó lại không có tính chất dinh dưỡng.
Cậu nhìn quanh căn phòng. Mọi thứ đều gợi nhắc về sự phụ thuộc. Cái máy lạnh cũ là tiền bố thưởng khi cậu đạt học bổng kỳ trước. Cái tủ lạnh mini là mẹ gửi tiền lên mua vì sợ con trai ăn cơm hàng không sạch. Hoàng chợt nhận ra, việc "thoái vốn" không đơn giản là gửi một bức thư ngầu lòi, mà là cậu phải đối mặt với việc ngày mai sẽ không có ai nạp tiền vào thẻ ngân hàng cho mình nữa.
Cậu bắt đầu lục lọi đống sách vở trên bàn. "Kinh tế học vĩ mô", "Thị trường tài chính phái sinh"... Hoàng lật từng trang, không phải để tìm kiến thức, mà để tìm xem có tờ tiền lẻ nào bị kẹp quên giữa những trang giấy không.
"Một sinh viên ưu tú là người biết dự phòng rủi ro." - Hoàng lẩm bẩm.
Và đúng là trời không tuyệt đường người. Giữa trang 124 của cuốn "Quản trị chiến lược", cậu tìm thấy một tờ 50.000 đồng phẳng phiu. Tổng tài sản hiện tại: 70.000 đồng.
Hoàng ngồi xuống sàn nhà, bắt đầu lập một bản kế hoạch tài chính khẩn cấp.
Tiền mì tôm: 15k cho 3 ngày.
Tiền nước lọc: Lên công ty cũ của hội sinh viên lấy miễn phí.
Tiền xăng xe: Không cần, vì không có tiền đổ xăng nên sẽ đi bộ.
Lý thuyết là thế. Nhưng khi nhìn vào gương, Hoàng thấy một gã thanh niên mặc sơ mi trắng, đóng thùng chỉnh tề, tóc tai chải chuốt nhưng đôi mắt lại toát lên vẻ… hoang mang tột độ. Cậu là chuyên gia về "Tối ưu hóa nguồn lực", nhưng nguồn lực hiện tại của cậu chỉ đủ để duy trì sự sống ở mức tối thiểu của một sinh vật đơn bào.
Đêm đó, Hoàng nằm trằn trọc. Căn phòng trọ bình thường cậu thấy ấm cúng, nay bỗng trở nên ngột ngạt. Tiếng xe máy gầm rú ngoài đường, tiếng trẻ con khóc ở phòng bên cạnh, tiếng bà chủ trọ đang quát tháo ai đó vì nộp tiền điện muộn... Tất cả đều là những âm thanh của một thế giới mà trước đây cậu chỉ đứng từ xa nhìn vào bằng con mắt của một kẻ thuộc tầng lớp "tri thức tương lai".
Giờ đây, cậu là một phần của cái thế giới xô bồ ấy. Không bằng cấp (tạm thời), không công việc, không tiền bạc.
Cậu mở laptop lên một lần nữa, lướt qua các trang tuyển dụng. "Tuyển giám đốc kinh doanh - Yêu cầu 5 năm kinh nghiệm", "Tuyển chuyên viên phân tích dữ liệu - Yêu cầu bằng cử nhân loại giỏi". Hoàng lướt mãi, lướt mãi cho đến khi những yêu cầu về bằng cấp khiến cậu hoa cả mắt.
Bỗng nhiên, một mẩu tin nhỏ hiện lên ở góc dưới màn hình, trong một hội nhóm "Việc làm lao động phổ thông":
"Tuyển người dắt chó đi dạo. Khu vực khu đô thị cao cấp. Yêu cầu: Yêu động vật, có sức khỏe, đặc biệt là kiên nhẫn. Lương trả theo giờ, nhận tiền ngay sau ca làm. Liên hệ: 090x..."
Hoàng khựng lại. Dắt chó? Một sinh viên Kinh tế quốc tế đi dắt chó?
Lòng tự trọng của cậu bắt đầu đấu tranh quyết liệt. Một bên là hình ảnh Hoàng đứng trên bục giảng nhận bằng, một bên là hình ảnh Hoàng cầm dây xích chạy theo một con chó nào đó. Nhưng rồi, cái dạ dày lại lên tiếng, một tiếng "ọc ọc" đầy uy lực đã dập tắt mọi sự kiêu ngạo cuối cùng.
Cậu ghi lại số điện thoại vào lòng bàn tay. Sức khỏe? Cậu có. Kiên nhẫn? Sau 3 năm ngồi nghe những bài giảng chán ngắt về định chế tài chính, cậu tự tin mình là người kiên nhẫn nhất thế giới.
Hoàng tắt laptop, nằm xuống và nhìn trần nhà. Ngày mai, hành trình "đi tìm bản thân" của cậu sẽ bắt đầu bằng một bước ngoặt mà không một giáo trình đại học nào từng nhắc đến. Cậu không biết rằng, ở đâu đó trong khu đô thị kia, một "người thầy" bốn chân tên Ngáo đang đợi sẵn để dạy cho cậu bài học thực tế đầu tiên về quản trị... một sinh vật không biết nghe lời.
"Ngủ đi Hoàng. Ngày mai mày sẽ bắt đầu khởi nghiệp... từ chuồng chó." - Cậu tự nhủ, rồi chìm vào giấc ngủ chập chờn với những giấc mơ về những con số phần trăm nhảy múa trên lưng những chú chó Husky.