Hoàng thức dậy khi ánh nắng gắt gỏng của Sài Gòn xuyên qua lớp rèm cửa mỏng dính, chiếu thẳng vào mặt. Cậu vươn vai, định bụng gọi mẹ hỏi xem sáng nay ăn gì thì thực tại vả bốp vào mặt: Cậu đã nghỉ học, đã gửi tâm thư, và quan trọng nhất là cậu đang sở hữu một cái ví rỗng tuếch.
Cái bụng của một sinh viên Kinh tế quốc tế không quan tâm đến việc chủ nhân của nó đang bận rộn đi tìm lý tưởng sống. Nó chỉ quan tâm đến việc nguồn cung năng lượng đang chạm mức đáy. Hoàng ngồi dậy, cảm thấy đầu hơi váng vất. Theo lý thuyết về "Quản trị dòng tiền", khi nguồn thu bằng không, việc duy nhất có thể làm là cắt giảm chi phí vận hành đến mức tối đa.
Cậu đi vào nhà vệ sinh, soi mình trong gương. Gương mặt vẫn rất tri thức, nhưng thần thái đã bắt đầu giống một kẻ "tị nạn" ngay trong chính căn phòng mình thuê. Cậu mở vòi nước, uống ực ực ba ngụm lớn.
Nước lọc có chứa khoáng chất. Khoáng chất là vi lượng. Vi lượng giúp duy trì sự sống. Vậy là mình đã có bữa sáng. – Hoàng tự an ủi bằng một giọng điệu cực kỳ logic.
Cậu bắt đầu thực hiện "chiến dịch rà soát tài sản". Tờ 50.000 đồng tìm thấy tối qua và tờ 20.000 đồng trong túi áo khoác là tất cả những gì cậu có để đối đầu với thế giới ngoài kia. Với 70.000 đồng, một gã đàn ông trưởng thành có thể sống được bao lâu?
Nếu là một công nhân, họ sẽ mua được hai suất cơm bụi. Nếu là một sinh viên, họ sẽ mua được ba bát phở gõ. Nhưng nếu là Hoàng – người luôn ám ảnh bởi việc tối ưu hóa – cậu quyết định phải làm khác đi.
Cậu xỏ giày, đi bộ ra đầu hẻm. Thay vì ghé vào hàng bún bò thơm nức mũi đang bốc khói nghi ngút, Hoàng lướt qua như một vị thiền sư đã đắc đạo, dù nước miếng đang ứa ra trong miệng. Cậu dừng chân tại một sạp rau củ của một bà cụ ngồi nép bên hiên nhà.
Bà ơi, cho con một bó rau muống già nhất ở đây ạ.
Bà cụ nhìn Hoàng, nheo mắt:
Rau già ăn dai lắm con ơi, sao không lấy bó non này?
Dạ không bà. Xét về mặt kinh tế học, rau muống già có hàm lượng chất xơ cao hơn, giúp no lâu hơn. Hơn nữa, phần gốc già con có thể tận dụng để tái sản xuất trong cốc nhựa. Đây gọi là mô hình kinh tế tuần hoàn cấp hộ gia đình ạ.
Bà cụ nhìn Hoàng như thể cậu vừa từ hành tinh khác rơi xuống, tặc lưỡi đưa bó rau già:
Có 5 ngàn thôi. Ăn không nổi thì đừng có mắng bà nhé.
Hoàng nhận rau, thối lại 15 ngàn từ tờ 20 ngàn. Cậu đứng đó mất 30 giây để tính nhẩm xem mình nhận đủ tiền chưa. Thật nực cười, một kẻ có thể tính toán tốc độ lạm phát của một quốc gia trong vòng một nốt nhạc, giờ đây lại loay hoay với việc cộng trừ các con số có ba chữ số không. Cậu cứ đếm đi đếm lại ba tờ 5 ngàn như thể chúng là những tờ ngân phiếu mệnh giá lớn.
Trên đường về, Hoàng ghé vào tiệm tạp hóa mua một gói muối trắng. Tổng chi phí: 10.000 đồng. Tài sản còn lại: 60.000 đồng.
Về đến phòng, Hoàng bắt đầu quy trình chế biến. Cậu không nấu canh, vì canh sẽ làm loãng nồng độ muối và nhanh đói. Cậu luộc rau với thật nhiều muối. Nhìn đĩa rau xanh ngắt và bát nước luộc mặn chát, Hoàng lẩm bẩm:
Đây không phải là nghèo. Đây là chế độ ăn "Eat Clean" cao cấp kết hợp với việc thanh lọc ion Natri cho cơ thể.
Cậu gắp một ngọn rau, nhai chậm rãi. Rau già thật sự dai như dây thừng, nhưng Hoàng ép mình phải nhai kỹ. Theo lý thuyết, việc nhai kỹ sẽ khiến não bộ tiết ra dopamine tạo cảm giác giả về sự no đủ. Nhưng sau khi ăn hết cả bó rau và uống sạch bát nước luộc, cái bụng của cậu vẫn biểu tình dữ dội. Nó muốn protein. Nó muốn tinh bột. Nó không muốn chất xơ của "kinh tế tuần hoàn".
Hoàng nằm vật ra giường, nhìn lên trần nhà. Cậu chợt nhớ đến bữa cơm mẹ nấu ở quê. Cá kho tộ, canh chua, thịt luộc chấm mắm tôm… Những thứ mà trước đây cậu coi là hiển nhiên, giờ đây trở thành một giấc mơ xa xỉ. Cậu với tay định lấy điện thoại để xem tin nhắn, nhưng rồi nhớ ra mình đã tắt nguồn để "tìm tự do".
Tự do có vị mặn của muối và vị dai của rau muống già. – Hoàng cười khổ.
Để quên đi cơn đói, cậu bắt đầu đọc cuốn sổ tay ghi chép về các loại chó thú cưng mà cậu đã mượn từ thư viện trước khi nghỉ học. Cậu cần phải chuẩn bị cho công việc "chăn chó" vào chiều nay.
"Husky: Một giống chó có nguồn gốc từ vùng khí hậu lạnh. Đặc điểm: Hiếu động, thông minh nhưng bướng bỉnh, thường có những hành vi không thể dự đoán."
Hoàng lấy bút chì ra, gạch chân chữ "không thể dự đoán". Cậu tự tin: "Trong kinh tế học, không có gì là không thể dự đoán nếu ta có đủ dữ liệu đầu vào. Mình sẽ dùng phương pháp quản trị rủi ro để điều khiển nó."
Thế nhưng, khi Hoàng nhìn xuống tờ 50.000 đồng cuối cùng còn sót lại trên bàn, một nỗi sợ hãi mơ hồ len lỏi. Cậu nhận ra rằng, từ bỏ một tấm bằng đại học thì dễ, nhưng để từ bỏ thói quen được bao bọc bởi đồng tiền của bố mẹ lại là một cuộc chiến sinh tồn thực sự. Cậu đang đứng giữa ngã ba đường: Hoặc là trở thành một kẻ thất nghiệp chết đói với cái tôi cao ngút trời, hoặc là phải hạ mình xuống, lăn lộn với đời để kiếm từng đồng bạc lẻ.
Tiếng chuông đồng hồ báo thức vang lên. Đã đến giờ đi gặp "nhà tuyển dụng". Hoàng chỉnh lại cổ áo sơ mi, xỏ đôi giày đã cũ nhưng được đánh bóng kỹ càng. Cậu bước ra khỏi phòng, không quên mang theo cái thẻ sinh viên – không phải để dùng, mà để nhắc nhở bản thân rằng cậu vừa "chết đi" một cuộc đời cũ để tái sinh trong một hình hài mới.
Bước chân Hoàng đi trên phố không còn vẻ hiên ngang của ngày hôm qua. Nó nặng nề hơn, thực tế hơn. Cậu đi ngang qua một quán cà phê sang trọng, nơi những người trẻ tuổi đang ngồi gõ Macbook và uống những ly Latte giá 80.000 đồng – bằng cả gia tài hiện tại của cậu. Hoàng khẽ mỉm cười. Họ có tiền, nhưng cậu có sự trải nghiệm về "rau muống già". Đó cũng là một loại tài sản, đúng không?
Cậu dừng lại trước cổng khu đô thị cao cấp, nơi có những tòa biệt thự nằm nép mình sau những hàng cây xanh mướt. Đây là nơi cậu sẽ bắt đầu sự nghiệp mới. Hoàng hít một hơi thật sâu, nén cơn đói đang cào xé, và bấm số điện thoại đã ghi trong lòng bàn tay.
Alo, cháu chào cô ạ. Cháu gọi đến từ mẩu tin tuyển người dắt chó ạ...
Giọng nói của Hoàng vẫn rất lịch sự, mang phong thái của một sinh viên ưu tú. Nhưng cái ví rỗng trong túi quần lại nhắc nhở cậu rằng: Hôm nay, cậu không phải là nhà kinh tế học tương lai. Hôm nay, cậu là một gã đang đói khát chuẩn bị đi dắt chó để đổi lấy một bát mì tôm có trứng.