Hoàng đứng trước cánh cổng sắt đồ sộ của một căn biệt thự tại khu đô thị cao cấp, chỉnh lại vạt áo sơ mi trắng đã bắt đầu hơi sờn ở cổ. Cái bụng cậu lại réo lên một hồi dài như tiếng kèn hiệu của quân đội, nhắc nhở rằng bữa sáng bằng rau muống luộc muối nồng nặc "tính kinh tế tuần hoàn" đã hoàn toàn bị tiêu hóa hết từ lâu.
Dù đang đi xin việc dắt chó, nhưng thói quen của một sinh viên ưu tú vẫn khiến Hoàng đứng thẳng lưng, gương mặt nghiêm nghị như thể sắp bước vào vòng phỏng vấn cuối cùng tại một ngân hàng đa quốc gia. Cậu hít một hơi thật sâu, nén cơn đói đang cào xé, rồi nhấn chuông.
Một người phụ nữ trung niên, sang trọng với cặp kính mát gác trên đầu bước ra. Bà nhìn Hoàng từ đầu đến chân, ánh mắt dừng lại ở gương mặt quá mức tri thức của cậu.
Cháu là người gọi điện dắt con Ngáo? – Bà hỏi, giọng đầy nghi ngờ.
Dạ vâng, cháu là Hoàng ạ. – Hoàng đáp bằng tông giọng chuẩn "thanh niên nghiêm túc".
Bà chủ nhà, tên là bà Hà, dẫn cậu vào sân. Bà không đi thẳng vào vấn đề mà bắt đầu bài kiểm tra năng lực theo kiểu của giới nhà giàu.
Trông cháu giống sinh viên hơn là người làm việc chân tay. Cháu tốt nghiệp chưa? Em có bằng đại học không?
Câu hỏi này như một mũi tên đâm trúng "tử huyệt" của Hoàng. Cậu khựng lại mất vài giây. Trong đầu cậu, một cuộc tranh luận nảy lửa nổ ra. Một bên bảo: "Nói dối đi, bảo là nghỉ hè", một bên lại gào lên: "Tự do mà phải nói dối à?". Cuối cùng, bản tính "biển muối" pha lẫn chút ngông cuồng của kẻ vừa nộp giấy trắng bộc phát. Cậu dõng dạc trả lời:
Dạ, báo cáo cô, về mặt kỹ thuật thì cháu không có bằng đại học. Nhưng xét về mặt nhân sinh quan, cháu có một... tâm hồn tự do và một tư duy quản trị rủi ro linh hoạt. Cháu quan niệm rằng, bằng cấp chỉ là một dạng "chứng chỉ quỹ" có thời hạn, còn năng lực thích nghi mới là dòng tiền bền vững.
Bà Hà đứng hình. Bà đã phỏng vấn qua rất nhiều người, từ mấy cậu thanh niên xăm trổ đến mấy bà cô giúp việc, nhưng chưa thấy ai đi dắt chó mà lại dùng thuật ngữ tài chính để "chém gió" như thế này. Bà nhíu mày:
Tâm hồn tự do? Tư duy quản trị rủi ro? Ý cháu là cháu sẽ dắt chó bằng... lý thuyết à?
Hoàng vẫn không nao núng, cậu tiếp tục vận dụng "lý thuyết suông" bậc thầy:
Không ạ. Ý cháu là cháu sẽ áp dụng mô hình SWOT để phân tích con chó của cô. S là thế mạnh của nó, W là điểm yếu... Ví dụ, nếu nó thích rượt mèo, cháu sẽ tính toán gia tốc và góc lệch tâm để ngăn chặn trước khi rủi ro xảy ra. Cô yên tâm, cháu không dắt chó bằng sức mạnh cơ bắp, cháu dắt bằng trí tuệ.
Bà Hà bật cười, một điệu cười vừa mỉa mai vừa thích thú. Bà chưa biết cậu dắt chó giỏi đến đâu, nhưng sự tự tin đến mức mù quáng của chàng trai này khiến bà thấy buồn cười.
Thôi được rồi, "nhà kinh tế học" ạ. Cô không cần biết cháu quản trị rủi ro thế nào, cô chỉ cần biết cháu có trụ nổi quá 15 phút với con Ngáo không thôi. Lương là 100 ngàn một giờ, trả ngay sau khi cháu dắt nó về bình an vô sự. Đồng ý không?
100 ngàn! Con số này đối với Hoàng lúc này tương đương với doanh thu của một tập đoàn lớn. Cậu có thể mua được 10 bát mì tôm có trứng, hoặc 20 bó rau muống không cần già. Mắt cậu sáng lên, nhưng vẫn giữ vẻ bình thản:
Dạ, mức giá này khá phù hợp với chi phí cơ hội của cháu. Chúng ta có thể ký kết hợp đồng miệng ngay bây giờ.
Bà Hà lắc đầu ngán ngẩm rồi đi vào trong nhà. Một lát sau, bà quay ra, nhưng lần này đi cùng bà không phải là một con vật nuôi bình thường. Đó là một sinh vật lông trắng xám, to lớn, với đôi mắt xanh lơ toát lên một vẻ "ngáo" đến mức không thể diễn tả bằng lời. Nó không đi, nó lao ra như một quả tên lửa hành trình mất phương hướng, kéo theo bà Hà suýt ngã nhào.
Đây là Ngáo. Chúc cháu may mắn với cái "tâm hồn tự do" của mình! – Bà Hà nhanh chóng trao sợi dây xích vào tay Hoàng như trao một quả bom nổ chậm.
Vừa chạm tay vào dây xích, Hoàng cảm thấy một lực kéo cực mạnh. Con Husky không hề sủa, nó chỉ nhìn Hoàng bằng cái nhìn đầy phán xét, rồi đột nhiên nó nhảy lên, liếm thẳng vào mặt cậu một cái ướt sũng.
Này! Xét về mặt vệ sinh dịch tễ... – Hoàng chưa kịp dứt câu thì con Ngáo đã quay ngoắt 180 độ, lao thẳng ra cổng biệt thự.
Hoàng bị kéo lê đi một đoạn trên thảm cỏ xanh mướt. Cậu cố gắng bám trụ, đôi giày tây trượt dài trên đất. Trong cơn hỗn loạn, cậu vẫn không quên hét lên:
Cô yên tâm! Đây chỉ là giai đoạn... khảo sát thị trường thôi! Cháu sẽ kiểm soát được nó!
Bà Hà đứng ở cổng, nhìn theo bóng dáng chàng trai sơ mi trắng đang bị con chó kéo chạy trối chết, bà lẩm bẩm: "Tự do này chắc là tự do... bay màu rồi".
Hoàng chạy như bay theo con Ngáo ra ngoài đường lớn. Mọi lý thuyết về "gia tốc" và "góc lệch tâm" biến sạch khỏi đại não. Thay vào đó là một sự thật trần trụi: Nếu cậu không chạy nhanh hơn, cậu sẽ biến thành một chiếc thảm lau đường di động.
Con Ngáo dường như rất phấn khích khi gặp được một người dắt "năng động" như Hoàng. Nó chạy zíc-zắc qua các gốc cây, quấn dây xích quanh cột điện khiến Hoàng xoay như chong chóng. Mỗi khi Hoàng định dừng lại để "đàm phán" bằng tâm lý học, con chó lại tặng cậu một cái nhìn "không một gợn sóng trí tuệ" rồi tiếp tục hành trình phá hoại.
Chỉ sau 10 phút, bộ sơ mi trắng của Hoàng đã đẫm mồ hôi và dính đầy lông chó. Cậu thở không ra hơi, hai chân rã rời. Cậu nhận ra một bài học đau đớn mà giảng đường chưa bao giờ dạy: Trong thế giới của những sinh vật không dùng tiền tệ, lý thuyết kinh tế là một thứ rác rưởi không hơn không kém. Con Ngáo không quan tâm đến "tâm hồn tự do" của cậu, nó chỉ quan tâm đến việc cái cột điện tiếp theo nằm ở đâu để nó có thể… đánh dấu lãnh thổ.
Ngáo! Dừng lại! Theo phân tích xu hướng, chúng ta nên đi về phía công viên có bóng mát! – Hoàng gào lên trong vô vọng.
Con Ngáo bỗng dừng lại thật. Nó quay đầu nhìn Hoàng, nghiêng đầu một cách rất đáng yêu. Hoàng thở phào, tưởng rằng sự uy nghiêm của tri thức đã chiến thắng. Cậu tiến lại gần, định xoa đầu nó:
Đấy, phải biết lắng nghe chứ...
Bộp! Con Ngáo nhấc chân sau lên, tưới thẳng một dòng "tự do" vào đôi giày tây vừa được đánh bóng của Hoàng.
Hoàng đứng hình. Cậu nhìn xuống đôi giày, rồi nhìn lên con chó đang thè lưỡi cười hì hì. Một sự im lặng kinh khủng bao trùm. "Biển muối" trong lòng Hoàng bắt đầu dậy sóng. Cậu không giận, mà cậu thấy... nhục. Một kẻ thuộc lòng GDP của 20 quốc gia hàng đầu thế giới, giờ đây lại bị một con chó Husky sỉ nhục bằng phương thức nguyên thủy nhất.
Được rồi. Mày muốn chơi bài ngửa đúng không? – Hoàng nghiến răng, cuốn sợi dây xích chặt vào cổ tay. – Tao sẽ cho mày biết thế nào là "áp lực cạnh tranh khốc liệt"!
Cậu không dắt nó nữa. Cậu bắt đầu chạy đua với nó. Hoàng dùng hết sức bình sinh, đôi chân gầy gò của gã mọt sách guồng lên trên vỉa hè. Nếu con Ngáo muốn chạy, cậu sẽ chạy nhanh hơn nó. Nếu nó muốn kéo, cậu sẽ kéo ngược lại bằng trọng tâm thấp nhất.
Người dân trong khu đô thị chứng kiến một cảnh tượng kỳ lạ: Một thanh niên trông rất trí thức, tóc tai dựng ngược, mặt mũi bặm trợn, đang cùng một con Husky chạy thi như thể đang ở thế vận hội Olympic.
Sau 45 phút "vật lộn sinh tồn", cả người và chó đều lết về đến cổng biệt thự của bà Hà trong tình trạng kiệt quệ. Con Ngáo lần đầu tiên trong đời biết mệt, nó nằm bẹp xuống đất, lưỡi dài thượt ra, mắt nhìn Hoàng với một vẻ nể phục (hoặc là nó nghĩ Hoàng cũng điên giống nó).
Hoàng đứng tựa vào tường, thở dốc, mồ hôi chảy vào mắt cay xè. Cậu nhìn đồng hồ: Đúng một tiếng.
Bà Hà bước ra, tròn mắt nhìn cảnh tượng trước mặt:
Cháu... vẫn còn sống à?
Hoàng không nói nên lời, cậu chỉ đưa bàn tay run rẩy ra. Bà Hà phì cười, rút tờ 100 ngàn đưa cho cậu.
Giỏi đấy. Con Ngáo chưa bao giờ chịu nằm im như thế sau khi đi dạo. Mai cháu lại đến nhé?
Hoàng cầm lấy tờ tiền, cảm giác nó nặng hơn cả nghìn trang giáo trình cộng lại. Cậu gật đầu một cách khó nhọc, rồi lững thững bước đi.
Cầm tờ 100 ngàn trong tay, Hoàng đi thẳng đến tiệm bánh mì đầu hẻm. Cậu mua một ổ bánh mì đặc biệt nhất, nhiều thịt nhất, nhiều patê nhất. Khi miếng bánh đầu tiên chạm vào đầu lưỡi, Hoàng suýt chút nữa đã bật khóc. Vị mặn của thịt, vị béo của bơ, và cả vị mồ hôi của chính mình hòa quyện vào nhau.
Hóa ra, "tâm hồn tự do" không ăn được, nhưng nhờ nó mà cậu đã dám đi chăn chó để đổi lấy ổ bánh mì ngon nhất đời mình. Hoàng ngồi bệt xuống vỉa hè, vừa ăn vừa nhìn dòng người qua lại. Cậu nhận ra, bằng đại học có thể giúp người ta có một vị trí ngồi sang trọng, nhưng chính con Ngáo và đôi giày dính nước tiểu mới là thứ dạy cậu biết giá trị của một miếng ăn chân chính.
Ngày mai lại phải đối đầu với "Sếp" rồi. – Hoàng lẩm bẩm, miệng vẫn còn dính vụn bánh mì, ánh mắt cậu ánh lên một vẻ kiên định đến lạ thường.