Buổi chiều hôm nay, không khí ở tiệm cơm "Hên Xui" có vẻ xôm tụ hơn mọi khi, nhưng không phải vì đông khách mà vì sự hiện diện của chú Sáu xe ôm – "đài phát thanh" lưu động của cả khu phố. Chú Sáu ngồi vắt vẻo trên chiếc ghế gỗ, đôi dép tổ ong cũ kỹ móc vào chân ghế, tay cầm ly trà đá của Bình vừa pha cho, hăng say kể chuyện.
Bình đang đứng bên thớt, chậm rãi thái từng lát thịt ba chỉ. Tiếng dao chạm vào thớt gỗ trầm đục, đệm cho giọng nói rổn rảng của chú Sáu.
"Thằng Bình này, cháu biết nhà ông cụ thường hay đi lượm ve chai ở đầu ngõ mình không?" Chú Sáu nhấp một ngụm trà, vẻ mặt bỗng trầm xuống. "Hôm qua chú chở khách đi ngang qua gầm cầu, thấy cụ nằm co quắp ở đó. Hỏi ra mới biết cụ vừa bị người ta lừa lấy mất cái xe đẩy ve chai, cả vốn lẫn lời đi tong hết."
Bình dừng tay, không ngẩng đầu nhưng đôi lông mày khẽ nhướn lên: "Ông cụ hay dắt con chó nhỏ tai cụp ấy hả chú?"
"Đúng rồi! Cụ ấy đấy. Cả ngày cụ chỉ có mỗi con chó làm bạn. Giờ mất xe, lấy gì mà đi lượm, lấy gì mà nuôi mình với nuôi nó." Chú Sáu thở dài, đưa tay quẹt mồ hôi trên trán. "Ở cái thành phố này, người ta có nhà để về thì thấy bình thường, chứ cái hạng 'không nhà' như cụ, mất cái xe đẩy là mất cả thế giới rồi cháu ạ."
Bình vẫn im lặng. Anh tiếp tục thái thịt, nhưng những lát thịt lần này mỏng và đều tăm tắp một cách lạ thường. Anh đang nghĩ về triết lý "không nhà". Không nhà đôi khi không phải là không có một mái nóc che đầu, mà là không có một nơi để lòng mình thấy thuộc về. Như Bình ngày xưa, sống trong căn hộ chung cư cao cấp nhưng tâm hồn lúc nào cũng như kẻ đi lạc giữa đống KPI.
Đúng lúc đó, con Mỡ bỗng nhiên nhảy phóc lên bàn, nhìn Bình với ánh mắt đòi ăn. Bình đẩy nhẹ nó xuống: "Đi ra chỗ khác chơi, nay chưa có phần cho mày đâu."
Linh "Deadline" hôm nay lại ghé quán sớm hơn dự kiến. Có lẽ sau món "Cơm chiên hành tây" và "Cháo trắng lá dứa", cô đã mặc định đây là trạm dừng chân an toàn nhất của mình. Linh bước vào, nghe loáng thoáng câu chuyện của chú Sáu, cô bỗng đặt túi xách xuống, lấy từ trong ví ra một tờ tiền xanh mướt đặt lên bàn.
"Chú Sáu, chú biết cụ ở đâu không? Chú cầm hộ con gửi cho cụ mua cái xe mới."
Chú Sáu xua tay lia lịa: "Ấy, cô Linh tốt bụng quá, nhưng mà cụ ấy tự trọng lắm. Chú thử đưa tiền rồi mà cụ không nhận, cụ bảo cụ còn sức thì cụ còn làm, không muốn xin ai."
Bình lúc này mới lên tiếng, giọng anh vẫn tỉnh bơ như không: "Tiền không giải quyết được vấn đề của người có lòng tự trọng đâu, Linh ạ. Chỉ có đồ ăn và một công việc mới giải quyết được thôi."
Anh quay sang chú Sáu: "Chú Sáu, lát chú đi đón cụ hộ cháu. Bảo là quán cháu đang thiếu người dọn dẹp gốc bàng với phân mèo, cháu trả công bằng cơm ngày hai buổi. Mà chú nhớ dặn, là cháu 'thuê' chứ không phải giúp đỡ nhé. Phải bảo là cháu lười quá không dọn nổi, cần người cứu mạng."
Linh nhìn Bình, đôi mắt thâm quầng của cô bỗng lóe lên một tia nhìn khác lạ. "Anh đúng là... cà khịa cả thế giới nhưng lại đi lo cho một ông lão lượm ve chai."
"Tôi lo là vì con Mỡ nó béo quá rồi, phân của nó bốc mùi khiến khách chạy sạch, tôi không có tiền đóng tiền điện." Bình lạnh lùng đáp, rồi ném miếng ba chỉ vào chảo nóng.
Món ăn hôm nay của Bình là "Thịt ba chỉ cháy cạnh rim tương". Đây là món ăn cực kỳ đưa cơm, đặc biệt là với những người đã lâu không được ăn một bữa cơm gia đình đúng nghĩa. Miếng thịt ba chỉ có đủ nạc lẫn mỡ, sau khi cháy cạnh sẽ tứa mỡ ra, phần bì giòn dai, quyện với vị đậm đà, thơm nồng của tương bần và một chút gừng sợi.
Khi chú Sáu quay lại, đi cùng chú là một ông lão gầy gò, quần áo vá chằng vá đụp nhưng gương mặt rất hiền hậu. Theo sau là một con chó nhỏ tai cụp, đuôi ngoáy tít. Ông cụ rụt rè đứng ở cửa, không dám bước vào sàn gạch sạch sẽ của tiệm.
"Chú... chú là chủ quán hả? Nghe nói chú cần người dọn dẹp?" Giọng ông cụ run run.
Bình không nhìn ông, tay vẫn đang đảo thịt trên chảo, nói vọng ra: "Vâng, bác nhìn cái gốc bàng kia kìa, lá rụng đầy sân mà tôi thì bận... đi ngủ. Bác dọn sạch chỗ đó, rồi vào đây ăn cơm. Coi như thử việc ngày đầu, không sạch là tôi trừ lương đấy."
Ông cụ nghe vậy thì mừng rỡ, vội vàng cầm cây chổi rơm Bình đã để sẵn ở góc tường. Con chó nhỏ cũng lăng xăng chạy theo chủ. Chú Sáu nhìn Bình, khẽ gật đầu một cái rồi cười khà khà đi ra lấy xe khách.
Mùi thịt rim tương bắt đầu tỏa ra, nồng nàn và ấm sực cả gian bếp nhỏ. Bình múc một bát cơm đầy, nén thật chặt, bên trên xếp đầy những miếng thịt ba chỉ cháy cạnh bóng bẩy, kèm thêm vài quả cà pháo giòn rụm và một bát canh rau tập tàng nấu suông.
Anh đặt bát cơm lên bàn gỗ ngoài hiên, chỗ gần gốc bàng nhất.
"Bác dọn xong chỗ đó thì ăn đi. Đồ ăn của quán tôi hên xui lắm, nay ngon mai dở, bác đừng có chê."
Ông cụ ngồi xuống, tay run run cầm đôi đũa. Miếng thịt đầu tiên đưa vào miệng, vị mặn mòi của tương, vị béo của mỡ và mùi thơm của gừng như đánh thức mọi giác quan đã mệt nhoài của ông. Ông cụ ăn chậm rãi, thỉnh thoảng lại lén gắp một miếng nhỏ cho con chó đang ngồi chầu chực dưới chân.
Linh đứng trong quầy, chứng kiến toàn bộ cảnh tượng đó, cô bỗng thấy cái laptop trong túi xách mình dường như nhẹ đi rất nhiều. Cô nhìn Bình, người đang thản nhiên tựa lưng vào cột, tay cầm ly trà đá nhìn mông lung ra ngõ.
"Này Bình," Linh thì thầm. "Anh không nhà, cụ cũng không nhà theo một nghĩa nào đó. Nhưng hình như cái ngõ này... đang trở thành 'nhà' của nhiều người rồi đấy."
Bình khẽ nhếch môi, một nụ cười cực ngắn mà nếu không nhìn kỹ sẽ không thấy được: "Ở đây chỉ có tiệm cơm thôi, không có nhà cửa gì đâu. Cô mà cứ lãng mạn hóa cái quán của tôi lên, mai tôi tăng giá gấp đôi cho biết mặt."
Linh cười, lần đầu tiên cô thấy những lời cà khịa của Bình nghe êm tai đến thế.
Hoàng hôn buông xuống, bóng ông cụ và con chó nhỏ đổ dài trên sân gạch. Tiếng chổi tre xào xạc hòa cùng tiếng còi xe xa xăm. Bình lại bước ra, cầm viên phấn viết lên bảng:
"Menu ngày mai: Cá kho tộ cho người xa quê. Ai không có quê để nhớ thì... ngồi nhìn người khác nhớ."
Dòng chữ nguệch ngoạc, nhưng trong cái ngõ sâu hút ấy, nó tỏa ra một thứ ánh sáng ấm áp, đủ để những kẻ "không nhà" cảm thấy mình vẫn còn một nơi để quay về vào ngày mai.