Nếu như những quả duối vàng trong hốc dậu là món quà của đất trời mà ai cũng có thể chạm tay tới, thì cây khế ngọt trong vườn lão Què lại là một "cấm địa" đầy mời gọi. Ở cái làng này, nhà lão Què nằm tách biệt hẳn bên bờ ao, bao quanh bởi một hàng rào dâm bụt dày đặc và những bụi gai mây sắc lẹm. Nhưng điều khiến đám trẻ chúng tôi khao khát nhất chính là cây khế cổ thụ có tán lá che rợp cả một góc sân, những chùm quả vàng mọng, mọng nước treo lủng lẳng như những chiếc đèn lồng bé xíu.
Lão Què không hẳn là ác, nhưng lão cực kỳ khó tính và có đôi tai thính như tai mèo. Lão bị tật ở chân nên thường ngồi trên chiếc chõng tre trước hiên, tay cầm chiếc quạt nan, mắt lim dim nhưng chỉ cần một tiếng lá rụng bất thường là lão mở choàng mắt, quát vang cả xóm.
Nay lão Què sang làng bên ăn giỗ rồi, tao vừa thấy lão xách gậy đi lúc nãy! – Thằng Đực thì thào, ánh mắt lóe lên sự tinh quái.
Cả hội bốn đứa: Đực, Cò, Lành và cái Mận đang túm tụm dưới gốc đa. Nghe tin "trinh thám" của thằng Đực, cả bọn nuốt nước miếng ực một cái. Vị chua thanh và ngọt lịm của những quả khế chín như đang nhảy múa trên đầu lưỡi.
Đi không? – Thằng Cò hỏi, giọng vừa phấn khích vừa run.
Đi! Nhưng phải có kế hoạch. – Lành, đứa vốn điềm tĩnh nhất, lên tiếng. – Thằng Cò nhỏ con nhất, leo lên hái. Tao với thằng Đực đứng dưới hứng. Cái Mận đứng ngoài ngõ, hễ thấy bóng lão là huýt sáo báo động ngay.
Kế hoạch được thông qua nhanh chóng. Cả bọn lẻn đi theo lối mòn sau bờ ao, nơi có một lỗ hổng nhỏ ở hàng rào mà thằng Đực đã bí mật khoét từ vài ngày trước. Không khí trong vườn lão Què mát rượi, mùi đất ẩm và mùi khế chín thơm nồng nàn. Cây khế già sần sùi đứng đó, cành lá trĩu nặng những quả là quả. Có những quả chín quá, rụng xuống gốc, tỏa ra mùi mật ngọt lịm dẫn dụ đám ong bướm bay dập dìu.
Thằng Cò nhanh như một con sóc, nó bám vào thân cây sần sùi rồi thoăn thoắt leo lên cao.
Ném xuống nè! – Cò thì thầm. Những quả khế vàng rộm, căng mọng được ném xuống. Lành và Đực căng vạt áo ra hứng, mặt đứa nào đứa nấy hớn hở như vừa vớ được vàng. Mận đứng ngoài ngõ, tim đập thình thịch, đôi mắt không ngừng láo liên nhìn về phía con đường dẫn vào làng.
Đang lúc "thu hoạch" rầm rộ nhất, bỗng nhiên có tiếng bước chân "cộp, cộp" đều đặn cùng tiếng ho húng hắng quen thuộc.
Chết rồi! Lão về! – Mận cuống quýt huýt sáo một hơi dài rồi chạy biến vào bụi rậm gần đó.
Thằng Cò đang ở trên cành cao, nghe tiếng tín hiệu thì mặt cắt không còn giọt máu. Nó định tụt xuống nhưng vì hoảng quá nên chân tay ríu lại. Thằng Đực và Lành cũng hoảng hốt, ôm đống khế trong vạt áo, nhìn quanh quất tìm đường thoát.
Thằng nào? Thằng nào dám vào vườn nhà tao hái trộm khế đấy? – Tiếng lão Què vang lên đanh thép ngay sát hàng rào.
Lành nhanh trí kéo tay thằng Đực:
Chui xuống gầm chõng tre nhà kho nhanh!
Hai đứa chui tọt vào cái nhà kho cũ nát chất đầy rơm khô và củi mục gần đó. Thằng Cò trên cây không còn cách nào khác, đành nằm ép sát vào một cành lớn, cầu nguyện cho lớp lá dày che khuất thân hình nhỏ thó của mình.
Lão Què bước vào sân, chiếc gậy mây gõ xuống đất nghe lộc cộc. Lão dừng lại ngay dưới gốc khế, nhìn những quả khế rụng vương vãi trên mặt đất mà chưa kịp nhặt. Lão hừ lạnh một tiếng:
Đám giặc trời này, chắc chắn là thằng Đực với thằng Lành chứ không sai vào đâu được.
Lành và Đực nín thở, tim đập mạnh đến nỗi tưởng chừng người bên cạnh cũng nghe thấy. Mùi rơm rạ khô trong kho xộc vào mũi, cộng với cái nóng hầm hập khiến mồ hôi chúng nó chảy ròng ròng. Lão Què đi vòng quanh gốc cây một hồi, bỗng lão dừng lại, nhặt một quả khế chín lên, lau vào vạt áo rồi cắn một miếng thật to.
Khế ngọt thế này, không ăn thì phí. – Lão nói lẩm bẩm một mình, giọng bỗng nhiên dịu lại, không còn vẻ gắt gỏng như lúc nãy.
Lão ngồi xuống chiếc ghế gỗ ngay dưới gốc cây, thong dong ăn khế. Thằng Cò trên cây lúc này chân đã bắt đầu tê dại, nó khẽ dịch chuyển một chút. Một chiếc lá khô không cam chịu nằm yên, lìa cành và rơi đúng vào chóp mũi lão Què.
Lão ngước mắt lên nhìn, đôi mắt nheo lại. Thằng Cò nhắm nghiền mắt, chuẩn bị tinh thần cho một trận lôi đình. Nhưng lạ thay, lão Què chỉ mỉm cười, một nụ cười hiền hậu hiếm thấy trên gương mặt khắc khổ. Lão hắng giọng:
Thôi, hái đủ rồi thì xuống đi. Đừng có trèo cao quá kẻo ngã gãy cổ đấy cái thằng Cò kia!
Cả ba đứa sững sờ. Thì ra lão đã biết hết từ lâu. Lành và Đực lấm lét bò ra khỏi nhà kho, mặt mũi dính đầy mạng nhện và bụi rơm. Thằng Cò cũng từ từ tụt xuống, mặt đỏ bừng vì xấu hổ.
Chúng cháu… chúng cháu xin lỗi ông ạ. – Lành lí nhí.
Lão Què không mắng, lão chỉ tay vào rổ khế mà hai đứa vẫn còn ôm khư khư trong vạt áo:
Mang về mà chia nhau ăn. Lần sau muốn ăn cứ vào xin lão một tiếng, đừng có leo trèo như khỉ thế, lỡ ngã thì khổ cha khổ mẹ. Nhà lão có mỗi cây khế là bạn, tụi bây vào chơi cho nó vui cũng được.
Lũ trẻ nhìn nhau, không tin vào tai mình. Lão Què mà chúng vẫn hằng sợ hãi thực chất lại là một ông già cô đơn thèm tiếng cười trẻ thơ. Ngày hôm đó, phi vụ "đột kích" kết thúc bằng một bữa tiệc khế ngọt ngay giữa sân nhà lão Què.
Mận cũng từ bụi rậm lò dò đi ra, miệng cười tươi rói. Ánh nắng chiều xuyên qua tán khế, phủ lên tóc lão Què một màu bạc trắng và lên gương mặt đám trẻ những vệt sáng lấp lánh. Vị khế ngọt lịm tan trong miệng, và trong lòng mỗi đứa trẻ, một nỗi sợ hãi cũ kỹ đã biến mất, thay vào đó là một tình cảm ấm áp mới chớm nở dành cho "lão già khó tính" của làng.