Tháng Năm về, mang theo cái nắng đổ lửa như muốn thiêu cháy mọi thứ trên mặt đất. Tiếng ve sầu bắt đầu râm ran từ đầu làng đến cuối xóm, tạo nên một bản đồng ca hối hả, nhức óc nhưng lại là "tiếng chuông báo thức" cho những cuộc vui bất tận của đám trẻ. Với người lớn, buổi trưa là lúc cần ngả lưng trên chiếc chõng tre để lấy lại sức sau buổi cày đồng mệt nhọc, nhưng với lũ trẻ như Lành, Đực và Cò, bắt chúng ngủ trưa chẳng khác nào một cực hình.
Lành ơi... Lành...
Tiếng thằng Đực gọi khẽ khàng như tiếng muỗi kêu ngoài cửa sổ buồng. Lành nằm trên giường, mắt nhắm hờ nhưng tai thì dỏng lên nghe ngóng. Tiếng ngáy đều đặn của cha và tiếng quạt nan phành phạch của mẹ dưới hiên nhà báo hiệu "thời cơ vàng" đã đến. Lành rón rén ngồi dậy, đôi chân trần nhẹ nhàng bước qua những khe hở của sàn nhà gỗ, lách qua cánh cửa liếp một cách điệu nghệ không gây ra một tiếng động nhỏ nào.
Ngoài ngõ, thằng Đực và thằng Cò đã đứng đợi sẵn, đứa nào đứa nấy tay cầm một chiếc sào tre dài, đầu sào gắn một cục nhựa mít tròn xoe, dính dớp.
Nhựa mít hôm nay tao lấy từ cây mít mật nhà bà Tứ, dính lắm, con ve nào chạm vào là coi như xong đời! – Thằng Đực khoe khéo, vẻ mặt đầy tự tin.
Mục tiêu của cả bọn là rặng phi lao chạy dọc theo con đường dẫn ra đình làng. Đó là nơi lũ ve sầu tụ tập đông nhất, chúng bám đầy trên những thân cây xù xì, hát vang bản nhạc mùa hè không biết mệt. Dưới cái nắng cháy da cháy thịt lúc hai giờ chiều, con đường làng vắng hoe, chỉ có bóng của ba đứa trẻ đổ dài, gầy guộc trên nền đất trắng xóa.
Suỵt! Kìa, một con đại ca đang đậu trên cành thấp kia kìa. – Thằng Cò chỉ tay, nín thở.
Con ve sầu to bằng ngón chân cái, đôi cánh mỏng tang lấp lánh dưới nắng, cái bụng nó phập phồng liên tục để phát ra tiếng kêu "ve ve" vang dội. Lành khéo léo giơ cây sào lên. Đôi tay nó phải thật tĩnh, không được rung, vì chỉ cần một chuyển động nhẹ của lá cây, con ve sẽ nhanh chóng vỗ cánh bay mất.
Cục nhựa mít từ từ tiến lại gần. Một cái chạm nhẹ vào đôi cánh mỏng. Con ve hốt hoảng đập cánh nhưng đã quá muộn, nhựa mít dính chặt lấy nó. Lành hạ sào xuống trong tiếng hò reo khe khẽ nhưng đầy phấn khích của cả bọn.
Một con! Con này bụng to, chắc kêu khỏe lắm đây. – Đực nhanh tay gỡ con ve ra, cho vào chiếc lồng tre nhỏ xíu đã chuẩn bị sẵn.
Cả buổi trưa hôm đó, ba đứa trẻ say sưa với cuộc đi săn. Chúng quên mất cái nắng đang rát bỏng trên vai, quên cả cơn khát đang cháy khô cổ họng. Có những lúc, mải mê nhìn lên cao, thằng Lành bước hụt xuống mương suýt ngã, hay thằng Cò bị gai mây cào xước cả bắp chân, nhưng những vết thương ấy chẳng là gì so với niềm vui khi thấy chiếc lồng tre dần đầy ắp những "ca sĩ mùa hè".
Nhưng trò chơi không chỉ dừng lại ở việc bắt ve. Khi đã mỏi nhừ, cả bọn kéo nhau vào bóng mát của đình làng. Thằng Đực lấy ra một chiếc kim may mượn của chị nó, tỉ mẩn chọc nhẹ vào phần bụng của con ve đực để "khám phá" bộ máy phát ra âm thanh. Hay đôi khi, chúng chơi trò đua ve, đứa nào có con ve kêu to nhất và lâu nhất sẽ là người thắng cuộc.
Đang lúc hăng say nhất, bỗng một tiếng quát vang lên từ phía cổng đình:
Cha bố tụi bây! Trưa trật trưa trưng không ngủ, lại đi phơi nắng hái ve! Có về ngay không thì bảo!
Là ông Tư – ông nội của Lành. Ông đang đi tìm con bò lạc, vô tình bắt gặp lũ trẻ. Ba đứa giật bắn mình, vội vàng vơ lấy sào tre và lồng ve chạy tán loạn. Lành chạy về hướng nhà mình, tim đập thình thịch. Nó lẻn vào cửa sau, leo lên giường nằm ngay ngắn, cố gắng điều hòa hơi thở như thể chưa từng rời khỏi đó.
Lúc mẹ vào buồng kiểm tra, thấy Lành nằm im lìm, mồ hôi đầm đìa trên trán, bà khẽ thở dài, cầm chiếc quạt nan quạt cho nó:
Thằng bé này, ngủ gì mà mồ hôi mồ kê nhễ nhại thế này không biết.
Lành nhắm chặt mắt, cảm nhận làn gió mát từ tay mẹ và mùi hương của nhựa mít vẫn còn vương trên đầu ngón tay. Trong chiếc lồng tre giấu dưới gầm giường, một con ve bỗng cất tiếng kêu "tè" một cái ngắn ngủi rồi im bặt, như một lời chào bí mật gửi đến Lành.
Buổi trưa trốn ngủ ấy là một mảnh ghép của sự nổi loạn ngây thơ, nơi những đứa trẻ muốn khẳng định cái tôi nhỏ bé của mình trước những quy tắc của người lớn. Tiếng ve sầu chiều hôm đó dường như buồn hơn một chút khi thiếu vắng những người bạn đồng hành, nhưng đối với Lành, mỗi tiếng "ve ve" vang lên lại gợi nhắc về một mùa hè rực rỡ, nơi cái nắng và những trò nghịch ngợm đã nhào nặn nên một tâm hồn tự do và tràn đầy sức sống.
Tối hôm đó, Lành lén đem lồng ve ra sau hè, mở cửa lồng cho chúng bay đi. Nhìn những cái bóng nhỏ xíu mất hút vào bóng đêm của rặng tre, nó thầm hứa: "Mai lại bắt tiếp nhé, các bạn ve!".