Khi cái nắng oi nồng của ban ngày rút lui sau những rặng núi mờ ảo ở phía xa, nhường chỗ cho màn đêm tĩnh lặng và hơi sương mát lạnh, Đảo Vàng không hề chìm vào giấc ngủ. Trái lại, dưới ánh sáng bạc của vầng trăng rằm treo lơ lửng như một cái mâm đồng khổng lồ giữa tầng không, vương quốc của chúng tôi lại bắt đầu một nhịp sống khác—ồn ào, bí ẩn và đầy rẫy những cuộc phiêu lưu. Đó là thời điểm của những cuộc đi săn châu chấu trong đêm trăng.
Khác với những buổi bắt cào cào ban ngày giữa nắng cháy da người, cuộc đi săn ban đêm mang một sắc thái trang trọng và có phần... liều lĩnh hơn. Đối với chúng tôi, châu chấu đêm không chỉ là những sinh vật xanh mướt núp dưới kẽ lá, mà chúng là những "chiến binh bóng đêm" đang canh giữ kho báu của cánh đồng.
"Tụi mày chuẩn bị vũ khí đầy đủ chưa? Đêm nay chúng ta sẽ đánh vào sào huyệt lớn nhất ở phía bãi bồi."
Thằng Tèo đứng giữa sân, tay cầm một cái chai thủy tinh đã được đục lỗ trên nắp, tay kia là chiếc đèn pin cũ kỹ mượn của bố nó. Ánh đèn pin vàng vọt quét qua quét lại trong bóng tối như một chiếc đèn pha của con tàu viễn dương. Nó quấn cái khăn mặt quanh cổ, đầu đội mũ lá, trông không khác gì một thợ săn đại ngàn thứ thiệt.
"Tao có túi lưới đây rồi. Nhưng Tèo này, tao nghe bà nội bảo đêm trăng rằm là lúc các thần linh đi dạo, mình ra đồng hú hét thế có bị phạt không?" – Con Tí lo lắng hỏi, tay nó bám chặt vào cái túi vải cũ.
"Thần linh cũng thích ăn châu chấu nướng mà Tí!" – Tèo cười hì hì, rồi nó hạ thấp giọng đầy vẻ chuyên gia – "Đêm trăng, châu chấu thường tụ tập về phía những bụi cỏ mật để uống sương. Đó là lúc chúng nó lơ là nhất. Chúng ta chỉ cần hành động nhanh, gọn, lẹ là sẽ có một bữa tiệc linh đình."
Tôi xách theo một cái giỏ tre nhỏ, lòng tràn đầy sự háo hức xen lẫn chút hồi hộp. Cánh đồng về đêm có một sức quyến rũ kỳ lạ. Tiếng gió thổi qua rừng lúa nghe rì rào như tiếng sóng biển, hòa cùng bản đồng ca không dứt của dế mèn và ễnh ương. Mùi hương của lúa đang thì con gái quyện với mùi cỏ dại và hơi ẩm của đất tạo nên một thứ nước hoa của thiên nhiên, khiến ai hít vào cũng cảm thấy lòng lâng lâng một cảm giác tự do khó tả.
Ba đứa chúng tôi bắt đầu rời khỏi cổng làng, dấn thân vào con đường đất nhỏ dẫn ra phía bãi bồi. Dưới ánh trăng rằm, con đường hiện lên trắng xóa như được dát một lớp bạc mỏng. Những bóng tre đổ dài trên mặt đất, uốn lượn theo mỗi cơn gió thoảng qua.
"Kìa! Thấy chưa?" – Tèo khẽ reo lên, chỉ tay về phía một lùm cỏ cao ngang thắt lưng.
Nó bật đèn pin. Ánh sáng vàng vọt vừa chạm vào lá cỏ, chúng tôi đã thấy hàng chục đôi mắt nhỏ xíu lấp lánh như những hạt kim cương. Những con châu chấu voi to bằng ngón tay cái, màu xanh ngọc bích tuyệt đẹp, đang đậu im lìm trên ngọn cỏ, râu rung rinh đón gió.
"Nhẹ thôi, đừng để chúng nó động." – Tôi thì thầm.
Chúng tôi rón rén tiếp cận. Cuộc đi săn đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa đôi mắt tinh tường và đôi bàn tay khéo léo. Tôi khum tay lại, tạo thành một cái vòm nhỏ, rồi bất ngờ ụp xuống. Một cảm giác nhồn nhột, rung rinh trong lòng bàn tay. Khi tôi hé mở ngón tay, một chú chiến binh xanh đang cố gắng đạp đôi chân gai góc vào da tôi để tìm đường thoát.
"Được một con rồi!" – Tôi reo khẽ, nhanh chóng bỏ nó vào chai thủy tinh của thằng Tèo.
Con Tí ban đầu còn sợ, nhưng thấy tôi và Tèo bắt được liên tiếp, nó cũng bắt đầu hăng hái. Nó không bắt bằng tay mà dùng cái lưới tự chế từ màn tuyn cũ. Mỗi lần nó quăng lưới vào bụi cỏ, tiếng cười lại vang lên lanh lảnh giữa cánh đồng vắng.
"Tèo ơi, nhìn này! Con này có cái cánh màu tím lấp lánh như cánh bướm ấy!" – Tí reo lên, nhìn chăm chú vào chiến lợi phẩm của mình.
"Đó là châu chấu chúa đấy Tí! Mày mà bắt được nó là coi như cả vương quốc này nể phục mày luôn." – Tèo đế vào, làm con Tí sướng rơn cả người.
Càng đi sâu ra phía bãi bồi, ánh trăng càng trở nên huyền ảo. Cánh đồng lúa lúc này như một tấm thảm nhung khổng lồ đang thở. Chúng tôi không còn chỉ là những thợ săn nữa, chúng tôi cảm thấy mình như đang hòa tan vào cái không gian bao la này. Những lo toan về bài vở ở trường, những trận đòn roi của cha mẹ dường như biến mất hoàn toàn, nhường chỗ cho sự giao hòa tuyệt đối với đất trời.
"Này, chúng mày có thấy trăng hôm nay đang cười với mình không?" – Con Tí bỗng dừng lại, ngước nhìn lên bầu trời xa xăm.
Trăng rằm tròn trĩnh, tỏa ra thứ ánh sáng dịu dàng bao phủ lên vạn vật. Những đám mây mỏng lướt qua mặt trăng như những dải lụa mềm mại.
"Trăng không cười đâu Tí." – Thằng Tèo vừa soi đèn pin vào gốc lúa vừa nói – "Trăng đang soi đường cho tụi mình thôi. Ông nội tao bảo, trăng là con mắt của ban đêm. Nhờ có trăng mà những kẻ đi lạc mới tìm thấy đường về, và những con châu chấu mới biết đường đi tìm bạn."
"Thế trăng có buồn không hả Tèo? Trăng cứ phải đứng một mình trên cao thế kia, chắc là cô đơn lắm." – Tí trầm ngâm.
"Trăng không cô đơn vì có sao làm bạn, có mây làm áo. Và quan trọng nhất là có ba đứa mình đang đứng đây nhìn trăng đấy thôi!" – Tôi lên tiếng, cảm thấy lòng mình ấm áp lạ kỳ.
Chúng tôi ngồi xuống một tảng đá lớn bên bờ mương, để mặc cho đôi chân trần nhúng vào làn nước mát rượi. Chiếc chai thủy tinh của thằng Tèo giờ đã đầy ắp những "chiến binh" xanh mướt, chúng nhảy lách tách bên trong tạo thành một thứ âm thanh vui tai.
"Tèo này, sau này nếu mình lớn lên, mình có còn đi bắt châu chấu đêm thế này không?" – Con Tí hỏi, giọng nó nhỏ xíu giữa tiếng gió.
Thằng Tèo im lặng hồi lâu. Nó nhìn xuống mặt nước mương, nơi bóng trăng đang nhảy múa vỡ vụn theo từng gợn sóng nhỏ.
"Tao cũng không biết nữa." – Tèo thở dài – "Bố tao bảo sau này khi làng mình có điện, người ta sẽ thắp đèn sáng trưng khắp nẻo đường. Lúc đó chắc trăng sẽ không còn sáng thế này nữa, và châu chấu chắc cũng sợ ánh điện mà đi mất."
Câu nói của Tèo làm tôi chạnh lòng. Tôi hình dung ra một tương lai nơi những cột điện cao vút thay thế cho những rặng tre, nơi ánh đèn neon át đi ánh trăng bạc. Liệu lúc đó, chúng tôi có còn tìm thấy nhau giữa cánh đồng này không? Liệu Đảo Vàng có còn giữ được cái vẻ tĩnh mịch và thiêng liêng của nó như lúc này?
"Dù có điện hay không, tao vẫn sẽ nhớ đêm nay." – Tôi khẳng định chắc nịch – "Tao sẽ nhớ mùi cỏ mật, nhớ tiếng dế và nhớ cái cách chúng mình đuổi theo những con châu chấu chúa này."
"Đúng! Chúng mình sẽ viết vào cuốn sổ bí mật ở ngôi miếu cổ." – Tí reo lên – "Để sau này, khi già rồi, mình quay lại đọc để thấy rằng mình đã từng là những thợ săn lừng lẫy nhất vương quốc."
Khi đêm đã về khuya, chúng tôi quyết định thu quân. Nhưng thay vì mang chiến lợi phẩm về để nướng như kế hoạch ban đầu, con Tí bỗng nhiên đề nghị:
"Hay là... mình thả chúng nó đi đi?"
Thằng Tèo tròn mắt nhìn:
"Hả? Mất công cả đêm bắt, giờ lại thả à? Mày có biết châu chấu nướng thơm thế nào không?"
"Nhưng mà Tèo nhìn xem." – Tí chỉ tay vào cái chai – "Chúng nó đang va đầu vào thành chai, trông tội nghiệp quá. Đêm trăng đẹp thế này mà bị nhốt thì buồn lắm. Hãy để chúng nó về với gia đình đi."
Tôi nhìn vào cái chai, thấy những con châu chấu đang run rẩy, đôi râu mỏng manh đập liên hồi. Chợt tôi thấy mình giống như những "người khổng lồ" ích kỷ. Chúng tôi vui chơi trên nỗi đau của những sinh vật nhỏ bé này sao?
Thằng Tèo nhìn con Tí, rồi nhìn tôi, cuối cùng nó gãi đầu cười hì hì:
"Thôi được rồi! Hôm nay hoàng đế ban lệnh đại ân xá cho toàn bộ tù binh bóng đêm!"
Nó mở nắp chai, đặt xuống thảm cỏ xanh. Từng con, từng con một bò ra ngoài. Ban đầu chúng còn ngơ ngác, nhưng rồi rất nhanh chóng, chúng búng đôi chân mạnh mẽ, bay vút vào bóng đêm, trở về với vương quốc cỏ mật của mình.
Nhìn những chấm xanh bay biến vào hư không dưới ánh trăng, tôi cảm thấy một sự nhẹ nhõm vô cùng. Hóa ra, niềm vui không chỉ nằm ở việc sở hữu, mà còn nằm ở việc sẻ chia sự tự do.
"Chúng mình về thôi, kẻo mẹ mong."
Ba đứa dắt tay nhau đi ngược về phía ngôi làng. Ánh trăng vẫn soi rạng bước chân. Trên con đường mòn, mùi khói bếp từ xa vọng lại, nghe đâu đó tiếng chó sủa bình yên trong xóm nhỏ. Chúng tôi không có châu chấu nướng cho bữa khuya, nhưng trong tim mỗi đứa đều đầy ắp những kỷ niệm lấp lánh như ánh trăng.
Về đến sân nhà, tôi thấy bố vẫn đang ngồi trên chõng tre, mắt nhìn ra cánh đồng xa xăm. Thấy tôi về với cái túi không, bố mỉm cười:
"Săn bắn thất bại à con trai?"
"Dạ không bố, chúng con săn được cả một đêm trăng, nhưng rồi lại trả lại cho cánh đồng rồi ạ."
Bố cười khà khà, ánh mắt đầy sự hài lòng:
"Tốt! Biết trả lại là bắt đầu biết lớn rồi đấy. Đi rửa chân tay rồi đi ngủ đi con."
Tôi nằm xuống giường, nhìn qua cửa sổ thấy vầng trăng vẫn đang lơ lửng trên đỉnh ngọn tre. Đêm trăng rằm hôm ấy đã dạy cho tôi một bài học mà không cuốn sách nào ở nhà ông giáo có thể dạy được: Rằng vương quốc Đảo Vàng không thuộc về riêng ai, nó thuộc về tất cả những sinh vật đang sống và thở dưới ánh trăng này.
Giấc mơ đêm đó mang tôi bay lên cao, cùng với hạm đội vỏ chuối và những con diều báo cũ. Tôi thấy mình đang cưỡi trên lưng một chú châu chấu chúa khổng lồ, bay lượn giữa những vì sao. Ở đó, mọi thứ đều rực rỡ và lấp lánh màu vàng của lúa chín, màu xanh của hy vọng và màu bạc của những lời thề trẻ thơ.
Sáng mai thức dậy, tôi sẽ lại thấy cánh đồng quen thuộc, thấy thằng Tèo đứng ở cổng làng và thấy con Tí đang tết vòng hoa dại. Nhưng tôi biết, sau đêm nay, chúng tôi đã không còn giống như ngày hôm qua nữa. Chúng tôi đã cùng nhau đi qua bóng đêm, cùng nhau đối diện với sự cô đơn của ánh trăng và cùng nhau chọn sự bao dung thay vì chiếm hữu.
Đảo Vàng vẫn thế, bình lặng và bao dung. Và những đứa trẻ của nó vẫn tiếp tục lớn lên, mang theo trong mình hơi thở của đất đai và những bí mật thiêng liêng được cất giữ dưới mái miếu cổ và trên những ngọn tre già.
"Mùi ơi, dậy đi! Ra mương xem hoa súng nở!" – Tiếng con Tí vang lên lanh lảnh dưới sân.
Tôi bật dậy, mỉm cười chào ngày mới. Một chương mới của cuộc đời lại bắt đầu, và tôi biết, dù có đi đến đâu, ánh trăng đêm rằm ấy vẫn sẽ luôn soi sáng con đường tôi về.