Sau những ngày mải mê chinh phục bầu trời bằng những cánh diều báo cũ, đôi chân của lũ trẻ chúng tôi lại thèm khát cái cảm giác mát lạnh của bùn non và sự vững chãi của mặt đất. Khi mùa gặt vừa đi qua, để lại những thửa ruộng xâm xấp nước, đó cũng là lúc Đảo Vàng biến hình từ một biển lúa óng ả thành một đấu trường vĩ đại của những "Hiệp sĩ bùn lầy".
Trong mắt người lớn, mặt ruộng sau mùa gặt là một bãi chiến trường ngổn ngang gốc rạ, bùn lầy và những vũng nước đục ngầu cần phải cày ải để chuẩn bị cho vụ sau. Nhưng dưới lăng kính của tôi, thằng Tèo và con Tí, đó là một vùng đất hứa đầy rẫy kho báu và cũng là nơi thử thách lòng dũng cảm của bất kỳ bậc quân vương nào.
"Hôm nay, vương quốc của chúng ta đang đứng trước nguy cơ bị xâm lược bởi bộ tộc 'Cua Kẹp Hung Dữ'."
Thằng Tèo dõng dạc tuyên bố khi ba đứa đang đứng trên bờ đê, nhìn xuống thửa ruộng vốn là tâm điểm của Đảo Vàng. Nó đã kịp trang bị cho mình một cái mũ sắt làm từ nửa quả bưởi khô, tay cầm một thanh kiếm bằng cành tre vót nhọn. Trông nó không giống một vị vua cho lắm, mà giống một con bù nhìn rơm vừa trốn khỏi ruộng lúa để đi đòi nợ.
"Bộ tộc cua kẹp đó có đáng sợ không Tèo?" – Con Tí hỏi, giọng vừa có chút lo lắng vừa có chút hào hứng.
Nó hôm nay không mặc váy hoa nhí nữa mà diện bộ đồ thun cũ, ống quần xắn cao quá đầu gối, tay xách một cái giỏ tre nhỏ vốn là đồ dùng của bà nội.
"Cực kỳ đáng sợ!" – Tèo hạ thấp giọng, vẻ huyền bí – "Chúng có bộ giáp cứng như đá và đôi càng có thể cắt đứt cả sợi dây diều của chúng ta. Nhưng đừng sợ, các hiệp sĩ! Chúng ta có vũ khí bí mật."
Vũ khí bí mật mà thằng Tèo nói chính là những ngón tay trần và sự nhanh nhẹn của những đôi chân đã quen chạy nhảy trên mọi địa hình. Cuộc viễn chinh bắt đầu. Chúng tôi đồng loạt nhảy xuống ruộng. Tiếng "ùm" vang lên, bùn bắn tung tóe lên mặt, lên tóc, nhưng chẳng ai bận tâm. Cái cảm giác bùn mịn màng luồn qua kẽ ngón chân, mát rượi và mềm mại như một lớp nhung của đất mẹ, là một trong những niềm hạnh phúc giản đơn nhất mà sau này, dù có đi trên những đôi giày hiệu đắt tiền trên phố thị, tôi cũng chẳng thể tìm lại được.
"Kìa! Một tên lính canh!"
Tôi phát hiện ra một cái hang nhỏ bên cạnh gốc rạ. Một đôi càng tím ngắt đang đưa ra thăm dò không khí. Tôi nín thở, từ từ đưa tay lại gần. Trong thế giới của trẻ con, việc bắt một con cua đồng không đơn thuần là để mang về nấu canh, đó là một cuộc đấu trí giữa hai loài sinh vật khác hẳn nhau về kích cỡ nhưng ngang nhau về sự bướng bỉnh.
"Nhanh tay lên Mùi! Nó sắp lút vào trong rồi!" – Con Tí hét lên cổ vũ.
Tôi chộp nhanh. Một cảm giác nhồn nhột, rồi hơi đau nhói ở đầu ngón tay. Tôi nhấc bổng "tên lính canh" lên không trung. Con cua vùng vẫy kịch liệt, đôi càng múa may như muốn bảo vệ danh dự cuối cùng của bộ tộc.
"Chiến thắng đầu tiên thuộc về hiệp sĩ Mùi!" – Thằng Tèo reo hò, gõ kiếm vào cái mũ bưởi nghe kêu "cộp cộp".
Chúng tôi tiếp tục cuộc càn quét qua khắp thửa ruộng. Bùn lầy giờ đây đã nhuộm đen toàn bộ quần áo của cả ba đứa. Chúng tôi không còn phân biệt được ai là con nhà giáo, ai là con nhà nông, ai là công chúa hay hiệp sĩ. Trong cái đầm lầy hạnh phúc này, tất cả đều công bằng như nhau. Chúng tôi là một phần của đất, của nước và của cái vương quốc Đảo Vàng đang vào mùa chuyển mình.
"Này, chúng mày có bao giờ tự hỏi bùn từ đâu ra không?" – Con Tí bỗng nhiên dừng lại, nhìn xuống đôi tay đen nhẻm của mình.
"Thì từ đất với nước chứ đâu." – Tèo trả lời, giọng đầy vẻ chuyên gia – "Nhưng tao nghĩ bùn là mồ hôi của trái đất. Trái đất cũng phải làm việc vất vả lắm mới nuôi được lúa cho mình ăn chứ."
"Tao lại nghĩ khác." – Tôi lên tiếng, tay vẫn đang mò mẫm trong một hốc nước – "Bùn là những ký ức của những mùa gặt trước. Nó giữ lại tất cả những gì đã rơi xuống: từ giọt mồ hôi của bố, tiếng cười của chúng mình, đến cả những cánh diều bị đứt dây. Tất cả trộn lại thành màu đen này để chờ đợi mùa sau."
Thằng Tèo nhìn tôi với ánh mắt ngạc nhiên, rồi nó gật đầu tán thưởng:
"Triết lý đấy Mùi! Hóa ra mày là một nhà thơ bùn lầy à?"
Chúng tôi cười vang, tiếng cười làm mấy con cò trắng đang đậu ở bờ đê bên cạnh giật mình bay vút lên trời xanh. Cảnh tượng ấy thật đẹp: mặt ruộng lấp lánh nước dưới ánh nắng chiều, những hiệp sĩ bé nhỏ lấm lem bùn đất và đàn cò trắng muốt như những nốt nhạc bay bổng giữa không gian.
Nhưng cuộc vui nào cũng có những thử thách không lường trước. Khi chúng tôi đang tiến về phía góc ruộng sâu nhất, thằng Tèo bỗng nhiên đứng sững lại, mặt nó biến sắc.
"Có chuyện gì thế đại vương?" – Con Tí trêu chọc.
"Tao... tao bị 'quái vật' kẹp rồi!" – Tèo mếu máo, giơ bàn chân lên.
Một con cua đá to tướng đang bám chặt lấy ngón chân cái của nó. Có lẽ Tèo đã vô tình giẫm vào lãnh địa của một vị tướng quân thực thụ trong bộ tộc cua. Nhìn cái mặt vừa đau vừa buồn cười của nó, tôi và con Tí không nhịn được cười, nhưng rồi cũng vội vàng chạy lại cứu viện.
"Đừng giật mạnh Tèo! Nó càng kẹp chặt đấy!" – Tôi hét lên.
"Thế phải làm sao? Nó định ăn thịt chân tao à?" – Tèo mếu máo, cái mũ bưởi rơi xuống bùn từ lúc nào.
Con Tí nhanh trí, nó múc một gáo nước đổ vào con cua, rồi dùng một cọng rạ khều nhẹ vào mắt nó. Một lúc sau, vị "tướng quân" cua dường như cũng thấy chán cái chân đầy bùn của thằng Tèo, nó buông càng và lủi nhanh vào bóng tối của một gốc rạ lớn.
Thằng Tèo ngồi bệt xuống bùn, nhìn ngón chân đỏ hửng, rơm rớm nước mắt. Nhưng chỉ một phút sau, khi thấy con cua đã đi xa, nó lại đứng phắt dậy, vung kiếm:
"Hừ, ta tha cho nó đấy! Đó là một đối thủ xứng tầm."
Chúng tôi lại tiếp tục hành trình, nhưng lần này cẩn thận hơn. Buổi chiều dần buông xuống, nhuộm tím cả một vùng đồng quê. Gió thổi qua những thửa ruộng trống trải, mang theo cái lạnh mơn man của sương sớm. Đó cũng là lúc chúng tôi phải đối mặt với một "kẻ thù" thực sự: Sự trừng phạt của người lớn.
"Mùi ơi! Tèo ơi! Tí ơi!"
Tiếng gọi vang lên từ phía con đường mòn. Chúng tôi nhìn nhau, rồi nhìn lại bộ dạng của mình. Ba con người đen nhẻm từ đầu đến chân, bùn khô lại thành những mảng lố nhố trên mặt.
"Phen này chắc chắn là 'ăn bánh đúc' rồi." – Tèo thở dài, ý chỉ những lằn roi mây của mẹ nó.
"Tao sẽ bảo là chúng mình đi cứu vương quốc. Chắc người lớn sẽ hiểu thôi mà?" – Con Tí hy vọng hão huyền.
"Người lớn chỉ hiểu được giá xà phòng và công giặt đồ thôi, Tí ạ." – Tôi tổng kết một cách đầy chua chát.
Chúng tôi lững thững bước lên bờ đê, mỗi bước đi nghe tiếng bùn "nhóp nhép" trong kẽ chân. Trên giỏ tre của con Tí giờ đã đầy những con cua, vài con ốc bươu vàng và cả một con cá cờ vô tình lọt lưới. Đó là những chiến công hiển hách của một ngày làm hiệp sĩ.
Khi về đến đầu ngõ, chúng tôi gặp ông nội tôi đang ngồi hút thuốc lào trên chiếc chõng tre trước sân. Thấy bộ dạng của chúng tôi, ông không mắng, chỉ nheo mắt cười, làn khói thuốc trắng đục bay lơ lửng quanh chòm râu bạc.
"Lại đi đánh trận với cua đá à?" – Ông hỏi, giọng trầm ấm.
"Dạ, chúng cháu vừa chiến thắng bộ tộc Cua Kẹp để bảo vệ Đảo Vàng ạ!" – Thằng Tèo nhanh nhảu báo công, quên béng cả cái chân đang đau.
Ông nội vẫy chúng tôi lại gần, đưa tay xoa nhẹ cái đầu đầy bùn của tôi:
"Thắng là tốt. Nhưng nhớ này, cua kẹp chân thì đau một lúc, chứ bùn dính vào tâm hồn thì khó rửa sạch lắm. Các cháu cứ chơi đi, cứ làm hiệp sĩ đi, miễn là đôi mắt vẫn trong veo như nước mương chiều nay là được."
Lúc đó, tôi chưa hiểu hết ý nghĩa câu nói của ông. Tôi chỉ nghĩ ông đang nhắc chúng tôi đi tắm. Nhưng sau này, khi đã đi qua bao nhiêu "bùn lầy" của cuộc đời trưởng thành, tôi mới thấm thía cái triết lý của ông. Bùn đất trên da thịt có thể rửa sạch bằng một gáo nước giếng khơi, nhưng những vết lấm lem của sự dối trá, của lòng tham hay sự ích kỷ thì chẳng loại xà phòng nào tẩy nổi.
Tối hôm đó, sau trận đòn "nhẹ nhàng" và một chậu nước ấm của mẹ, tôi nằm trong giường, cảm nhận hơi ấm lan tỏa khắp cơ thể. Mùi xà phòng thơm nồng thay thế cho mùi bùn ngai ngái, nhưng trong tâm trí tôi, trận chiến trên Đảo Vàng vẫn chưa kết thúc.
Tôi nghe thấy tiếng mẹ nói chuyện với bố ở gian ngoài:
"Cái lũ trẻ con này thật là... nghịch như quỷ. Quần áo gánh bùn về cả tấn. Nhưng mà nhìn chúng nó cười đùa dưới ruộng, tôi lại nhớ hồi mình còn nhỏ quá ông nó ạ."
Bố tôi cười khà khà:
"Thì ngày xưa bà cũng là 'nữ vương bùn lầy' chứ kém gì. Kệ chúng nó, tuổi thơ mà không có tí bùn thì sau này lấy gì mà kể cho con cháu."
Tôi mỉm cười, cảm thấy một sự kết nối kỳ lạ với bố mẹ. Hóa ra, đằng sau những lời mắng mỏ về việc quần áo bẩn, họ vẫn luôn giữ trong tim một góc nhỏ cho Đảo Vàng. Họ mắng chúng tôi vì họ lo cho sức khỏe của chúng tôi, nhưng họ mỉm cười vì họ thấy lại chính mình trong những trò nghịch ngợm ngô nghê ấy.
Tháng năm cứ thế trôi qua trên những thửa ruộng. Mỗi mùa gặt đi qua là một lần Đảo Vàng thay lớp áo mới. Những hiệp sĩ bùn lầy chúng tôi rồi cũng sẽ lớn lên, đôi bàn chân sẽ không còn nhúng vào bùn đen mà sẽ bước lên những con đường nhựa phẳng lì. Những con cua đá sẽ vẫn ở đó, dưới những gốc rạ, chờ đợi những thế hệ hiệp sĩ tiếp theo đến để đấu trí.
Nhưng có một điều tôi chắc chắn rằng, dù sau này có đi đâu, làm gì, mỗi khi nhìn thấy một vũng bùn sau cơn mưa rào, tôi vẫn sẽ thấy thấp thoáng bóng dáng của ba đứa trẻ ngày ấy. Chúng tôi sẽ vẫn đứng đó, dưới ánh hoàng hôn tím ngắt, tự hào về những chiến công không tên và về một vương quốc mà ở đó.