Mùa gặt không chỉ mang đến cho Đảo Vàng những hạt lúa trĩu nặng hay những đống rơm cao ngất ngưởng, mà còn tặng cho chúng tôi một "thánh đường" thể thao tạm thời: sân phơi lúa của hợp tác xã. Đó là một khoảng sân bê tông rộng thênh thang, nằm ngay cạnh con mương lớn dẫn nước vào đồng. Trong những ngày bình thường, sân phơi là nơi để các bà, các mẹ trải lúa ra cho nắng nhuộm vàng. Nhưng khi lúa đã về kho và mặt sân chỉ còn trơ lại những hạt thóc rơi vãi, nó lập tức biến thành sân vận động "Maracanã" của làng dưới sự thống trị của lũ trẻ chúng tôi.
Để chuẩn bị cho trận đấu huyền thoại này, công đoạn quan trọng nhất không phải là huấn luyện thể lực, mà là chế tạo "quả bóng". Trong thế giới của chúng tôi, một quả bóng da xịn là thứ xa xỉ chỉ có trong những giấc mơ về thành phố. Nhưng trí tưởng tượng của trẻ con có thể biến những thứ bỏ đi thành báu vật.
"Tao đã thu thập đủ nguyên liệu rồi. Đây là quả bóng phiên bản giới hạn, không có cái thứ hai trên đời."
Thằng Tèo tự hào đổ ra từ trong túi lác một đống giẻ vụn, vài cái túi nilon cũ và một sợi dây chuối khô dai ngoằng. Nó bắt đầu quấn. Những mảnh vải cũ của mẹ, những cái áo sờn vai của bố được cuộn tròn lại, nén thật chặt, sau đó được bọc bởi lớp túi nilon bên ngoài để tạo độ nảy (dù thực tế nó chỉ nảy được khoảng ba centimet so với mặt đất). Cuối cùng, sợi dây chuối được quấn chằng chịt như một mạng nhện bao quanh để giữ cho tất cả không bị tung ra sau những cú sút sấm sét.
"Mày có chắc nó sẽ không bay thẳng vào mương không Tèo?" – Tôi hoài nghi nhìn quả bóng méo mó, trông nó giống một củ khoai tây khổng lồ hơn là một quả cầu.
"Yên tâm đi Mùi! Tao đã tính toán khí động học rồi. Nếu nó bay vào mương, nghĩa là tại mày sút dở chứ không phải tại bóng." – Tèo vỗ ngực khẳng định.
Con Tí hôm nay đóng vai trọng tài kiêm cổ động viên duy nhất. Nó quàng một cái khăn đỏ trên cổ, tay cầm hai cái nắp vung nồi để làm nhiệm vụ "đánh chiêng" cổ vũ.
"Trận đấu hôm nay giữa Đội Tuyển Hoàng Đế và Đội Tuyển Hiệp Sĩ chính thức bắt đầu!" – Con Tí gõ hai cái nắp vung vào nhau nghe "choảng" một tiếng nhức óc.
Sân phơi lúa dưới nắng chiều vẫn còn hơi nóng hầm hập phả lên. Mùi lúa khô quyện với mùi nắng gắt tạo nên một bầu không khí rực lửa. Đội hình được chia rất đơn giản: Tôi và thằng Tèo ở hai chiến tuyến. Đồng đội của chúng tôi là những đứa trẻ hàng xóm, những đứa vừa mới buông cái liềm hay vừa đi chăn bò về, đôi chân vẫn còn dính đầy những mảng bùn khô trắng xóa.
"Sút đi Tèo! Mày đang làm gì mà đứng ngắm cảnh thế?" – Một thằng bạn bên đội tôi hét lên.
Thằng Tèo đang dẫn bóng, hay nói đúng hơn là nó đang cố gắng điều khiển quả bóng giẻ vụn chạy theo ý mình. Quả bóng không lăn tròn, nó nhảy tưng tửng một cách vô định. Tèo đảo chân như một danh thủ thực thụ, dù đôi dép tổ ong của nó đã bị đứt quai từ mười phút trước.
"Đừng hòng qua mắt được ta!" – Tôi lao ra chặn bóng.
Chúng tôi lao vào nhau giữa sân phơi. Không có cỏ xanh mượt, chỉ có nền bê tông cứng nhắc làm rát bỏng những đôi chân trần. Nhưng ai quan tâm đến điều đó khi mà vinh quang của Đảo Vàng đang nằm ở quả bóng giẻ kia? Mồ hôi vã ra như tắm, chảy ròng ròng trên những gương mặt đen nhẻm, để lại những vệt dài trắng thếch trên làn da rám nắng.
"Vào rồi!"
Thằng Tèo tung một cú sút bằng mu bàn chân. Quả bóng bay lượn lờ theo một quỹ đạo hình chữ S kỳ dị, đập trúng hai viên gạch chúng tôi dùng để làm cột gôn và nằm gọn trong "lưới" (vốn là một cái bao tải rách).
Con Tí lại đánh vung nồi inh ỏi:
"Tỉ số là một không! Đội Hiệp Sĩ dẫn trước!"
Càng về chiều, trận đấu càng trở nên quyết liệt. Những tiếng hò hét vang động cả một góc làng. Những người lớn đi làm đồng về, gánh lúa trên vai, dừng lại bên bờ đê nhìn chúng tôi thi đấu. Họ mỉm cười, thỉnh thoảng lại có bác hào hứng hô to: "Sút mạnh lên mấy thằng quỷ! Đá thế thì bao giờ mới thắng được!"
Cái sân phơi nhỏ bé bỗng trở thành trung tâm của vũ trụ. Ở đó, chúng tôi không còn là những đứa trẻ phải đi học bài hay làm việc nhà. Chúng tôi là những chiến binh, những người hùng đang viết nên lịch sử bằng mồ hôi và những vết trầy xước trên đầu gối.
"Này Mùi, mày có thấy quả bóng này giống trái đất không?" – Thằng Tèo vừa thở hổn hển vừa hỏi tôi trong một quãng nghỉ ngắn để con Tí đi lấy nước giếng.
"Trái đất gì mà méo xẹo thế kia?"
"Thì trái đất cũng có những chỗ lồi chỗ lõm mà. Và nó cũng đang bị những bàn chân khổng lồ đá đi đá lại giữa không trung đấy thôi." – Tèo lau mồ hôi bằng vạt áo – "Tao nghĩ ông trời cũng đang chơi bóng, và chúng mình chính là những cầu thủ trên sân phơi của ông ấy."
Triết lý của thằng Tèo lúc nào cũng khiến tôi phải dừng lại một giây để suy nghĩ, ngay cả khi đang ở cao trào của trận đấu. Có lẽ đúng, chúng tôi đang chạy đua trên mặt đất này, tranh giành nhau những thứ phù phiếm như quả bóng giẻ, trong khi cả một bầu trời rộng lớn đang quan sát chúng tôi với một sự bao dung vô hạn.
"Vào trận đi! Nói ít thôi!" – Tôi hét lên để xua đi những ý nghĩ vẩn vơ trong đầu.
Trận đấu tiếp tục đến khi mặt trời đã lặn hẳn sau những rặng tre, chỉ còn lại những tia nắng cuối ngày yếu ớt hắt lên bầu trời một màu tím thẫm. Quả bóng giẻ lúc này đã rách bươm, những mảnh vải bên trong thòi ra ngoài như những cánh tay nhỏ bé cầu cứu. Sợi dây chuối cũng đứt đoạn, nhưng chúng tôi vẫn không muốn dừng lại.
Cú sút cuối cùng của tôi đưa quả bóng bay vút lên cao, vượt qua rặng dâm bụt và rơi tõm xuống con mương dẫn nước.
"Thôi xong! Trái đất của thằng Tèo đi tắm rồi!" – Con Tí reo lên.
Ba đứa chạy ra bờ mương. Quả bóng giẻ thấm nước, nặng trĩu và từ từ chìm xuống giữa những đám rong đuôi chó. Chúng tôi đứng nhìn nó biến mất vào bóng tối của dòng nước. Không ai cảm thấy buồn, chỉ có một sự thỏa mãn kỳ lạ lan tỏa khắp cơ thể.
"Hôm nay hòa nhé?" – Tèo đưa tay ra.
"Hòa!" – Tôi nắm lấy bàn tay sần sùi của nó.
Chúng tôi lững thững đi về khi ánh đèn dầu đã bắt đầu thắp sáng trong những ngôi nhà lá. Trên con đường mòn, mùi hoa cau thơm dịu nhẹ trong không gian yên tĩnh. Những tiếng ếch nhái bắt đầu râm ran dưới ruộng lúa, thay thế cho tiếng hò hét ồn ào lúc nãy.
"Này, chúng mày có nghĩ sau này mình vẫn sẽ đá bóng như thế này không?" – Con Tí bỗng hỏi, giọng nó nhỏ xíu giữa tiếng gió đêm.
"Tất nhiên rồi!" – Thằng Tèo khẳng định chắc nịch – "Dù có lớn lên, dù có làm kỹ sư hay bác sĩ, tao vẫn sẽ làm bóng bằng giẻ để đá. Bóng da sút đau chân lắm, không thích bằng bóng vải đâu."
Tôi im lặng không đáp. Tôi nhìn xuống đôi bàn chân mình, giờ đây đỏ ửng và râm ran đau vì chạy trên nền bê tông. Tôi biết rằng thằng Tèo đang nói dối, hoặc ít nhất là nó đang mơ mộng. Một ngày nào đó, đôi chân này sẽ phải mang những đôi giày da bóng loáng, bước đi trên những sàn gạch hoa sạch sẽ, và chúng tôi sẽ không bao giờ dám chạy trần trùng trục dưới nắng để tranh giành một cục vải rách nữa.
Nhưng cái "biết" của trí óc không ngăn nổi cái "tin" của trái tim. Lúc này, tôi vẫn tin rằng sân phơi lúa này là sân vận động vĩ đại nhất, và quả bóng giẻ kia là vật báu vô giá nhất trần gian.
Về đến nhà, bố tôi đang ngồi trên hiên, tay cầm chén rượu nhâm nhi với vài hạt lạc rang. Thấy tôi lấm lem, bố không mắng, chỉ hỏi:
"Thế nào, đội nào thắng?"
"Dạ hòa bố ạ. Nhưng bóng bay xuống mương mất rồi."
Bố cười, ánh mắt lấp lánh dưới ánh đèn dầu:
"Bay xuống mương thì mai bác làm cho quả khác. Ngày xưa bố cũng từng làm mất hàng chục quả bóng ở cái mương đó đấy."
Tôi giật mình. Hóa ra cái mương ấy không chỉ chứa nước dẫn vào đồng, mà nó còn là một kho tàng chứa đựng những "trái đất giẻ vụn" của biết bao thế hệ. Bố tôi, bác hàng xóm, và cả ông nội nữa, có lẽ tất cả đều đã từng là những hiệp sĩ trên sân phơi này. Những quả bóng rách nát ấy đã tan vào nước, vào bùn, để nuôi dưỡng nên cái hồn của mảnh đất này.
"Bố ơi, sao người lớn không đá bóng nữa?" – Tôi ngồi xuống cạnh bố.
Bố lặng im một lát, nhìn ra phía cánh đồng đang chìm trong bóng đêm:
"Vì người lớn phải chạy theo những quả bóng khác, con ạ. Những quả bóng ấy không làm bằng giẻ, mà làm bằng trách nhiệm, bằng lo toan. Và một khi đã sút trượt, họ không thể chờ đến mai để làm lại quả mới như con."
Tôi tựa đầu vào vai bố. Mùi mồ hôi mặn mòi của bố quyện với mùi rượu nồng làm tôi thấy bình yên lạ lùng. Tôi chợt hiểu rằng, trận đấu của bố khó khăn hơn của tôi nhiều. Bố phải đá trên một sân vận động không có khán giả cổ vũ, không có trọng tài, và đối thủ là cái nghèo, cái khó của mùa màng thất bát.
Đêm đó, tôi nằm mơ thấy mình trở thành một danh thủ nổi tiếng. Tôi đứng giữa một sân vận động khổng lồ với hàng vạn người hô vang tên mình. Nhưng kỳ lạ thay, trên chân tôi vẫn là đôi dép tổ ong đứt quai, và quả bóng dưới chân tôi vẫn là quả bóng giẻ vụn của thằng Tèo. Khi tôi sút, quả bóng không bay vào lưới mà lại biến thành một bông lúa vàng rực, bay lơ lửng rồi rơi xuống sân phơi nhà mình.
Sáng hôm sau, khi những tia nắng đầu tiên vừa chạm vào ngọn tre, tôi đã thấy thằng Tèo đứng ở cổng làng, tay cầm một xấp túi nilon mới tinh:
"Dậy đi Mùi! Tao vừa xin được của bà Năm một ít vải vụn. Trận lượt về sắp bắt đầu rồi!"
Tôi bật dậy, cảm giác đau rát dưới bàn chân dường như biến mất hoàn toàn. Đảo Vàng lại mở ra một ngày mới rực rỡ. Và trên sân phơi lúa ấy, những vị hoàng đế không ngai lại chuẩn bị cho một cuộc viễn chinh mới, nơi mà thắng thua không quan trọng bằng việc chúng tôi được cùng nhau chạy dưới ánh mặt trời.
Thời gian có thể lấy đi của chúng tôi quả bóng giẻ, có thể lấy đi cái sân phơi bê tông, nhưng nó sẽ không bao giờ lấy đi được cái cảm giác tự do tuyệt đối khi đôi chân trần chạm vào mặt đất nóng hổi. Đó chính là tấm vé vàng để chúng tôi quay trở lại với Đảo Vàng bất cứ khi nào lòng thấy mệt mỏi với thế giới người lớn ngoài kia.
"Đợi tao với Tèo! Tao đi gọi con Tí mang vung nồi theo!"
Tiếng hò hét lại vang lên, hòa vào tiếng chim hót trên vòm nhãn. Một mùa vàng nữa đang đến, và những trận cầu rực lửa của tuổi thơ sẽ vẫn tiếp diễn, mãi mãi không có hồi kết thúc trên mảnh đất thân thương này.