Khi những đám mây đen kịt từ phía dãy núi xa xôi bắt đầu tràn về, phủ kín bầu trời bằng một tấm màn xám xịt, vương quốc Đảo Vàng của chúng tôi bỗng chốc rùng mình chuyển mình sang một trạng thái mới. Không còn là cái nóng nung người trên sân phơi, cũng chẳng còn bụi rơm vàng óng bay lơ lửng trong không trung. Thay vào đó là mùi của đất ẩm, mùi của nước mưa sực nức và tiếng sấm rền vang như tiếng trống trận của thiên đình.
Mùa nước nổi về. Ở mảnh đất này, nước không đến một cách hung dữ như những trận lũ quét trong phim ảnh, mà nó đến từ tốn, lặng lẽ như một người quen cũ ghé thăm. Nước dâng lên từ những con mương, tràn qua bờ ruộng, rồi từ từ bò vào sân nhà, biến những con đường mòn quen thuộc thành những dòng sông nhỏ đục ngầu phù sa.
Đối với người lớn, đây là mùa của lo âu. Bố tôi phải tất tả vác những bao lúa lên kệ cao, mẹ tôi thì loay hoay che chắn chuồng lợn, ánh mắt họ luôn hướng về phía bầu trời với một sự cẩn trọng đầy mệt mỏi. Nhưng với bộ ba "Hoàng đế Đảo Vàng", đây lại là mùa của những cuộc thám hiểm đại dương vĩ đại nhất.
"Tao tuyên bố, hôm nay hạm đội chuối của chúng ta sẽ ra khơi chinh phục phương Nam!"
Thằng Tèo đứng trên hiên nhà, tay cầm một cái bẹ chuối vừa mới rụng sau vườn. Nó nhìn ra cái sân nhà đang ngập lụt đến mắt cá chân với vẻ mặt của một đô đốc hải quân đang điều binh khiển tướng. Để chuẩn bị cho cuộc viễn chinh này, chúng tôi đã phải "huy sinh" một cây chuối hột bị gió bão quật đổ.
Công nghệ đóng tàu của chúng tôi cũng tiến hóa theo mùa. Nếu mùa nắng là báo cũ và khung tre, thì mùa mưa là bẹ chuối và lá tre. Chúng tôi dùng dao nhỏ tước từng bẹ chuối ra, gọt giũa sao cho chúng có hình dáng thuôn dài giống như những con thuyền lá buôn cổ xưa. Cánh buồm được làm từ lá tre xanh ngắt, cắm vào giữa bẹ chuối bằng một cái tăm tre nhỏ.
"Thuyền của tao tên là 'Đại Bàng Biển'. Nó sẽ dẫn đầu đoàn quân." – Tèo tự hào đặt con thuyền vỏ chuối của mình xuống làn nước đục trong sân.
"Còn của tao là 'Công Chúa Hoa Sen'." – Con Tí đặt xuống một con thuyền nhỏ hơn, nhưng được nó trang trí thêm một vài bông hoa mướp vàng rực mà nó vớt được dưới nước.
Tôi cũng không kém cạnh, con thuyền của tôi mang tên 'Đảo Vàng Độc Lập'. Ba con thuyền dập dềnh trên mặt nước, bắt đầu hành trình từ hiên nhà ra đến tận cổng dâm bụt – một quãng đường mà chúng tôi gọi là đại dương mênh mông.
"Kìa! Có bão! Có bão!" – Thằng Tèo hét lên, lấy tay quạt nước tạo thành những con sóng nhỏ.
Chúng tôi bò rạp trên hiên nhà, hai chân ngâm dưới nước mát lạnh, mắt dán chặt vào hạm đội đang chao đảo giữa "biển khơi". Những con thuyền vỏ chuối mỏng manh, chở theo những giấc mơ vĩ đại của chúng tôi, cứ thế trôi đi. Đôi khi chúng vấp phải một cái rễ cây, đôi khi lại bị mắc kẹt vào một đám rác trôi nổi, nhưng mỗi lần vượt qua được chướng ngại vật, chúng tôi lại hò hét như thể vừa lập nên một chiến tích lừng lẫy.
"Này, chúng mày có nghĩ nước sẽ dâng lên mãi cho đến khi ngập cả ngọn tre không?" – Con Tí bỗng hỏi, giọng nó hơi run khi nhìn ra cánh đồng giờ đây đã là một biển nước trắng xóa.
"Không đâu Tí ạ. Ông nội tao bảo trời có mắt, trời chỉ thử lòng người thôi. Khi nào con người biết sợ và biết yêu đất đai hơn, trời sẽ mang nước đi." – Thằng Tèo trả lời, lần này nó không bốc phét nữa mà nói bằng giọng điệu của một kẻ đã nghe quá nhiều lời sấm truyền từ người già.
Tôi nhìn ra xa. Cánh đồng lúa ngày nào giờ mất hút dưới làn nước. Những ngọn cỏ, những bụi dâm bụt chỉ còn thò cái chóp xanh lên khỏi mặt nước như những hòn đảo hoang. Đảo Vàng giờ đây đã trở thành một "Quần đảo" thực sự. Tôi chợt thấy thương những con dế mèn, những con châu chấu. Không biết chúng có kịp xây thuyền như chúng tôi không, hay chúng đã phải di cư lên những ngọn cây cao để chờ nắng về?
"Nước này từ đâu đến nhỉ?" – Tôi lầm bẩm.
"Từ nước mắt của những đám mây đấy." – Con Tí trả lời, mắt nó vẫn dõi theo con thuyền hoa mướp – "Mây bay trên cao thấy người lớn làm lính đánh nhau, thấy người ta chặt cây phá rừng, nên mây buồn quá mà khóc thành mưa. Nước này là nước mắt để rửa sạch những bụi bặm của thế gian."
Lại một triết lý của con Tí. Đôi khi tôi nghĩ, những đứa con gái có một cách nhìn thế giới rất kỳ lạ. Chúng không nhìn thấy các quy luật vật lý hay sự ngẫu nhiên của thời tiết, chúng nhìn thấy cảm xúc ở khắp mọi nơi. Thằng Tèo thì thực tế hơn, hoặc ít nhất là nó muốn tỏ ra như thế:
"Làm gì có nước mắt nào mà nhiều thế. Đây là nước từ thượng nguồn đổ về. Nước mang theo phù sa, mang theo màu mỡ để mùa sau lúa lại vàng hơn. Nước là quà tặng, không phải là nỗi buồn đâu Tí ạ."
Chúng tôi tranh luận về nguồn gốc của nước mưa cho đến khi những ngón tay, ngón chân đều đã tái đi và nhăn nheo vì ngâm nước quá lâu. Mẹ tôi từ trong bếp đi ra, tay bưng một rổ ngô nướng thơm lừng, hơi nóng bốc lên nghi ngút giữa không gian ẩm ướt.
"Mấy cái ông bà hoàng đế này có vào ăn ngô không thì bảo? Nước lên đến bẹn rồi mà vẫn còn mải mê viễn chinh với chả viễn kiến!"
Chúng tôi lồm cồm bò dậy, vội vàng túm lấy hạm đội vỏ chuối mang lên hiên. Ngồi quây quần bên rổ ngô, nghe tiếng mưa rơi đều đặn trên mái lá, tôi cảm thấy một sự ấm áp lạ lùng. Ngoài kia là nước, là lạnh lẽo, là sự bao la của thiên nhiên đang xâm chiếm không gian, nhưng ở đây, dưới mái hiên này, là hơi ấm của gia đình, là mùi thơm của ngô nướng và tiếng cười của bạn bè.
"Này Mùi, nếu một ngày nhà mình bị nước cuốn trôi thật, mày có sợ không?" – Tèo vừa nhai ngô vừa hỏi.
"Sợ chứ. Nhưng tao sẽ mang theo cuốn sách của ông giáo." – Tôi trả lời.
"Còn tao sẽ mang theo con mèo mướp mới. Tao sẽ cho nó ngồi lên thuyền vỏ chuối to nhất." – Con Tí cười tít mắt.
"Bọn mày lo hão." – Bố tôi từ trong nhà bước ra, ngồi xuống hiên cùng chúng tôi – "Cái nhà này chân đế nó sâu lắm, nước này chỉ làm mát sân thôi chứ chẳng làm gì được mình đâu. Người dân ở đây sống với nước hàng đời rồi, nước về là để mang cái cũ đi, đón cái mới đến."
Bố lấy một bắp ngô, chậm rãi bóc vỏ. Ánh mắt bố nhìn ra màn mưa không còn vẻ lo âu như ban sáng, mà trở nên trầm mặc, bao dung.
"Bố ơi, sao người lớn lại sợ nước mà chúng con lại thích nước ạ?" – Tôi hỏi.
Bố cười, bàn tay to lớn xoa đầu tôi:
"Vì các con thấy nước là sân chơi, còn người lớn thấy nước là trách nhiệm. Các con mất con thuyền vỏ chuối thì làm cái khác được, còn người lớn mà mất mùa màng là mất cả bát cơm của gia đình. Khi nào con lớn, con sẽ hiểu, gánh nặng của người trưởng thành làm họ không còn đủ nhẹ nhàng để nổi trên mặt nước như các con nữa."
Tôi nhìn vào đôi mắt bố, thấy trong đó một sự thâm trầm của những người đã đi qua hàng chục mùa lũ. Hóa ra, sự hồn nhiên của chúng tôi được bảo vệ bởi những "bức tường" trách nhiệm kiên cố của người lớn. Họ đứng đó, ngăn dòng nước lo âu để chúng tôi được tự do thả những con thuyền vỏ chuối giữa sân nhà.
Mùa nước nổi năm ấy kéo dài hơn một tuần. Khi nước rút đi, nó để lại trên mặt sân một lớp bùn mỏng mịn màng và những xác lá cây khô. Đảo Vàng hiện ra với một bộ mặt mới – tươi tỉnh hơn, sạch sẽ hơn sau khi được "nước mắt của mây" tẩy rửa.
Chúng tôi đi tìm lại hạm đội của mình. Những con thuyền vỏ chuối giờ đã héo rũ, đen lại và lẫn vào đống rác mục. Nhưng chúng tôi không buồn. Chúng tôi đã có một hành trình vĩ đại trong tâm tưởng. Những con thuyền ấy không biến mất, chúng đã hoàn thành sứ mệnh mang giấc mơ của chúng tôi đi chu du khắp vương quốc ngập nước.
"Ngày mai nắng lên, mình lại ra sân phơi làm bóng giẻ chứ?" – Thằng Tèo hỏi khi chúng tôi đứng bên bờ ruộng đang ráo nước.
"Tất nhiên!" – Tôi và con Tí đồng thanh.
Mùa mưa qua đi, mùa nắng lại đến. Những vị hoàng đế của Đảo Vàng lại chuẩn bị cho những trò chơi mới. Nhưng có một điều tôi nhận ra sau mùa nước ấy: Vương quốc của chúng tôi không chỉ có màu vàng của lúa, mà còn có màu xám của mưa, màu đục của phù sa và cả màu trắng của những giấc mơ nổi trôi trên mặt nước.
Cuộc sống vẫn thế, tuần hoàn và nhịp nhàng. Chúng tôi lớn thêm một chút, những con thuyền vỏ chuối sau này sẽ nhường chỗ cho những dự định to lớn hơn. Nhưng cái cảm giác ngồi trên hiên nhà, nhìn những cánh buồm lá tre dập dềnh giữa màn mưa, mãi mãi là một hình ảnh đẹp đẽ nhất trong cuốn album ký ức của tôi.
Bởi vì tuổi thơ chính là một con thuyền vỏ chuối, dù mỏng manh và dễ vỡ, nhưng nó có thể chở được cả một bầu trời hy vọng vượt qua những mùa lũ dữ của cuộc đời.
"Nhìn kìa!" – Con Tí chỉ tay lên bầu trời.
Một cầu vồng rực rỡ hiện ra, nối liền cánh đồng lúa với những dãy núi xa xôi. Đảo Vàng lại rực sáng dưới ánh mặt trời. Chúng tôi nắm tay nhau chạy ra phía cầu vồng, đôi chân trần lại dẫm lên bùn non mát rượi, miệng hát vang những bài ca không đầu không cuối.
Mùa nước đã đi, để lại trong lòng chúng tôi một sự chiêm nghiệm thầm lặng về sự mất mát và tái sinh. Và trên hết, là lòng biết ơn đối với những mái hiên nhà bình yên đã che chở cho những tâm hồn bé nhỏ giữa giông bão thế gian.