Buổi sáng ở Thanh Ngạn thường bắt đầu bằng một lớp sương mù dày đặc che lấp cả đường chân trời. Nó không mang vẻ lãng mạn của những thành phố du lịch, mà mang một sự cô đặc, nặng nề, tựa như một tấm màn xám xịt bao phủ lấy những tâm hồn không muốn đối diện với thực tại.
Tống Duy thức dậy khi ánh sáng lờ mờ bên ngoài cửa sổ vẫn chưa đủ để làm rõ những đường nét của căn phòng cũ. Thuốc ngủ để lại một dư vị đắng ngắt nơi cuống họng và một cảm giác nặng nề sau gáy. Anh nằm yên trên chiếc giường gỗ đơn sơ, đôi mắt vô định nhìn lên trần nhà bị ố vàng theo thời gian. Ở Lạc Kinh, mỗi sáng thức dậy của anh là một cuộc chiến với những bản vẽ, những cuộc họp điều hành và tiếng chuông điện thoại không hồi kết. Còn ở đây, âm thanh duy nhất là tiếng một con mòng biển lạc đàn kêu thê thiết phía xa và tiếng sóng vỗ ì oạp vào chân đá.
Anh cảm thấy mình như một kẻ sống sót sau một vụ đắm tàu, may mắn dạt được vào bờ, nhưng lại không biết phải làm gì với hơi thở còn sót lại của chính mình.
Sau khi vệ sinh cá nhân sơ sài, Tống Duy quyết định ra ngoài. Anh cần một cái gì đó để khỏa lấp khoảng trống mênh mông trong lồng ngực. Đôi chân anh, một cách vô thức hoặc có lẽ do một sự dẫn dắt kỳ lạ của ký ức đêm qua, lại đưa anh quay lại con đường dẫn tới tiệm sách Hồi Ức.
Dưới ánh sáng ban ngày, tiệm sách hiện ra rõ ràng hơn. Đó là một ngôi nhà gạch cổ với lớp vôi vữa đã tróc lở, để lộ ra những mảng gạch đỏ sậm như vết thương khô khốc. Cánh cửa gỗ màu xanh thẫm có những vết xước dài, trông giống như dấu vết của thời gian đang cố gắng len lỏi vào bên trong. Một tấm biển nhỏ treo lủng lẳng trước cửa, viết bằng phấn trắng: “Đang mở cửa – Hãy bước vào nếu bạn cần chữa lành cho những trang giấy.”
Tống Duy chần chừ một lúc lâu trước cửa. Anh nhìn vào đôi bàn tay mình – đôi bàn tay vốn dùng để vẽ nên những công trình vĩ đại, giờ đây lại run rẩy một cách vô lực. Anh đẩy cửa bước vào. Một tiếng chuông gió bằng đồng vang lên thanh mảnh, phá tan sự tĩnh lặng đặc quánh của hiệu sách.
Mùi hương đầu tiên xộc vào mũi anh không phải là mùi của biển, mà là mùi thơm nồng nàn của giấy cũ, mùi gỗ thông và một chút hương trầm nhẹ thoang thoảng. Không gian bên trong rất hẹp, những giá sách cao chạm trần nhà chất đầy những cuốn sách đủ mọi kích cỡ, gáy sách bạc màu được xếp đặt một cách trân trọng. Ánh sáng mặt trời yếu ớt xiên qua những ô cửa sổ nhỏ, tạo thành những dải bụi vàng li ti nhảy múa trong không trung.
Lâm Diên đang đứng ở phía sau quầy gỗ, lưng quay về phía cửa. Cậu đang cẩn thận dùng một chiếc chổi lông gà nhỏ xíu để phủi bụi trên một chồng bản thảo cổ. Nghe tiếng chuông, cậu chậm rãi quay người lại.
Khoảnh khắc bốn mắt nhìn nhau, thời gian trong tiệm sách dường như ngừng trôi.
Dưới ánh nắng ban ngày, Lâm Diên trông thanh thoát hơn cả đêm qua. Cậu mặc một chiếc áo len màu kem rộng rãi, làn da trắng nhạt như sứ và đôi mắt mang theo một sự điềm tĩnh kỳ lạ. Cậu không hề tỏ ra ngạc nhiên khi thấy Tống Duy. Thay vào đó, một nụ cười mỏng manh, tựa như làn khói, hiện lên trên môi cậu.
“Chào anh. Anh cần tìm sách hay cần... đóng lại ký ức?”
Giọng của Lâm Diên trầm và ấm, mang theo nhịp điệu chậm rãi đặc trưng của người dân thị trấn ven biển. Tống Duy hơi bối rối, anh đưa mắt nhìn quanh để lảng tránh ánh nhìn thâm trầm của chàng trai trẻ.
“Tôi... tôi có một vài cuốn sách cũ của bà để lại. Chúng bị ẩm và rách gáy rất nhiều. Tôi muốn hỏi liệu có thể cứu vãn được không?”
Đó là một lời nói dối vụng về. Những cuốn sách của bà anh vẫn còn nằm trong thùng các-tông ở nhà, anh thậm chí còn chưa mở chúng ra. Nhưng anh cần một cái cớ để ở lại đây, để hít thở bầu không khí tĩnh lặng này thêm một chút nữa.
Lâm Diên không bóc trần lời nói dối đó. Cậu bước ra từ sau quầy, tiến lại gần Tống Duy. Khoảng cách giữa hai người thu hẹp lại, đủ để Tống Duy ngửi thấy mùi nhựa thông thanh khiết trên người cậu.
“Mọi cuốn sách đều có linh hồn của nó, anh Tống.” Lâm Diên nói, đôi mắt cậu xoáy sâu vào anh như thể cậu biết rõ anh là ai, dù anh chắc chắn mình chưa từng gặp cậu chính thức. “Giấy có thể mục, chỉ có thể đứt, nhưng nếu chúng ta biết cách, chúng ta có thể nối lại mạch sống cho nó. Anh có thể mang chúng tới đây bất cứ lúc nào.”
Tống Duy khẽ gật đầu, anh cảm thấy một sự bối rối kỳ lạ lan tỏa trong tâm trí. “Cậu biết họ của tôi?”
Lâm Diên hơi khựng lại, ánh mắt cậu thoáng qua một tia dao động rất nhỏ, nhanh đến mức Tống Duy tưởng mình nhìn nhầm. Cậu thản nhiên bước đến bên một chiếc bàn gỗ lớn ở giữa tiệm – nơi đặt một chiếc máy ép thủ công và vô số dụng cụ kỳ lạ.
“Ở Thanh Ngạn này, người lạ không nhiều. Hơn nữa, bà của anh hồi còn sống là khách quen của tiệm này. Bà thường kể về người cháu trai tài giỏi ở thủ đô với một niềm tự hào không giấu giếm.”
Câu giải thích hợp lý khiến Tống Duy nhẹ lòng, nhưng trong lòng anh lại dâng lên một nỗi chua xót. Tài giỏi? Cái danh xưng đó giờ đây giống như một lời mỉa mai cay nghiệt. Anh bước lại gần bàn làm việc của Lâm Diên, quan sát những dụng cụ tinh xảo.
“Cậu học nghề này ở đâu?” Tống Duy hỏi, cố gắng tìm một chủ đề để kéo dài cuộc hội thoại.
“Tôi tự học.” Lâm Diên cầm lên một miếng xương bò đã được mài nhẵn, dùng nó để miết nhẹ lên nếp gấp của một tờ giấy dó. “Ông nội tôi trước đây là người đóng sách. Khi ông mất đi, tôi nhận ra rằng nếu mình không làm, những kỹ thuật này sẽ biến mất. Và những câu chuyện nằm trong các cuốn sách rách nát kia sẽ mãi mãi bị lãng quên.”
Cậu dừng lại, ngước nhìn Tống Duy, đôi mắt phản chiếu ánh sáng hổ phách từ chiếc đèn bàn vẫn còn bật dù trời đã sáng.
“Anh biết không, đóng sách thực chất là một quá trình hàn gắn. Chúng ta bóc tách những phần đã hư tổn, làm sạch những vết ố của thời gian, rồi dùng chỉ khâu lại từng trang một. Nó đòi hỏi sự kiên nhẫn tuyệt đối. Nếu anh vội vàng, giấy sẽ rách. Nếu anh quá mạnh tay, gáy sách sẽ hỏng.”
Tống Duy lắng nghe, từng lời nói của Lâm Diên như chạm vào những dây thần kinh nhạy cảm nhất trong anh. Anh nhìn những ngón tay của Lâm Diên – chúng gầy nhưng đầy sức sống, cử động khéo léo và nâng niu những trang giấy cũ như thể đó là báu vật vô giá. Anh chợt nhận ra, kiến trúc và đóng sách có một điểm chung: cả hai đều là nỗ lực của con người để tạo ra một cấu trúc bền vững trước sự tàn phá của thời gian. Chỉ có điều, anh đã thất bại trong việc bảo vệ cấu trúc của chính mình.
“Tôi không nghĩ mình có đủ kiên nhẫn như cậu.” Tống Duy lầm bầm, giọng anh thấp xuống, chứa đựng một sự tự ti cay đắng.
Lâm Diên đặt miếng xương bò xuống, cậu nhìn thẳng vào mắt anh, một cái nhìn bao dung và thấu hiểu đến mức khiến Tống Duy muốn trốn chạy.
“Kiên nhẫn không phải là bản tính, anh Tống. Nó là sự lựa chọn. Khi anh yêu một thứ gì đó đủ nhiều, anh sẽ học được cách kiên nhẫn với nó. Kể cả khi thứ đó là chính bản thân anh.”
Không khí trong tiệm sách bỗng trở nên đặc quánh. Tống Duy cảm thấy ngộp thở. Những lời của chàng trai này quá sắc sảo, chúng đâm xuyên qua lớp vỏ bọc lạnh lùng mà anh đã dày công xây dựng suốt những tháng ngày ở Lạc Kinh.
Anh quay đi, bước nhanh ra phía cửa như một kẻ bại trận. “Tôi... tôi sẽ mang sách đến sau.”
“Tôi chờ anh.” Tiếng của Lâm Diên vang lên phía sau, nhẹ nhàng nhưng kiên định, tan vào trong mùi hương của giấy cũ.
Tống Duy bước ra ngoài, sương mù đã tan bớt, nhưng biển vẫn gầm thét dữ dội. Anh không biết rằng, ở bên trong tiệm sách, Lâm Diên vẫn đứng yên tại chỗ, đôi tay cậu khẽ run lên. Cậu đưa tay chạm vào gáy một cuốn sách cũ mà Tống Duy vừa đứng gần.
“Mười ba năm...” Lâm Diên thì thầm, giọng nói chỉ mình cậu nghe thấy. “Mười ba năm để chờ anh quay đầu lại nhìn em một lần, dù chỉ là một cái nhìn xa lạ.”
Trên bàn làm việc, dưới lớp giấy dó mỏng manh, là một bức phác họa đã cũ nát, vẽ một chàng trai trẻ đang đứng dưới gốc cây long não ở sân trường trung học năm nào. Chàng trai trong bức tranh có nụ cười rạng rỡ và đôi mắt sáng rực niềm tin – một Tống Duy mà chính bản thân anh cũng đã lãng quên từ rất lâu rồi.