Khi những gợn mây xám xịt cuối cùng bị gió đông nam thổi bạt về phía biển, bầu trời làng tôi như được ai đó đem ra gột rửa bằng thứ nước thần kỳ. Nước rút đi, để lại trên những con đường đất một lớp phù sa mịn màng nhưng trơn trượt. Và nắng, thứ nắng sau mưa bao giờ cũng mang một vẻ thanh khiết, rạng rỡ đến lạ lùng. Nó chiếu xuống những vũng nước còn sót lại trên sân gạch, biến chúng thành những tấm gương nhỏ phản chiếu vòm trời xanh ngắt.
Sáng nay, mẹ dậy sớm hơn thường lệ. Không phải để ra đồng dặm lúa – vì lúa vụ này đã nằm lại dưới bùn sau trận lũ – mà mẹ dậy để chuẩn bị cho một sự kiện trọng đại đối với tôi: Ngày đầu tiên tôi chính thức bước chân vào trường làng để lên lớp ba, sau kỳ nghỉ hè dài dằng dặc đầy biến động.
"Tí ơi, dậy thôi con! Nắng lên đến ngọn tre rồi kìa," tiếng mẹ giục giã từ đầu hồi.
Tôi bật dậy, cảm nhận cái se lạnh của không khí sau mưa quyện với hơi ấm bắt đầu lan tỏa của mặt trời. Trên chiếc dây phơi ở sân, bộ quần áo đồng phục cũ của tôi – vốn được xin lại từ anh họ – đã được mẹ giặt sạch sành sanh và phơi cho thơm mùi nắng từ chiều qua. Mẹ đang cẩn thận dùng chiếc bàn là than cũ kỹ, di tới di lui trên vạt áo để phẳng phiu những nếp nhăn của thời gian.
"Năm nay nhà mình khó khăn, con chịu khó mặc lại áo cũ của anh. Đợi vụ đông này cha bán được lứa lợn, mẹ sẽ mua cho con bộ mới," mẹ nói, giọng có chút áy náy khi đưa chiếc áo trắng cho tôi.
Tôi mặc áo vào, thấy nó hơi rộng so với cái dáng người gầy nhom của mình, nhưng mùi hương của nắng khô và xà phòng bột thơm tho làm tôi thấy mình trịnh trọng hẳn lên. Cha tôi ngồi ở bậu cửa, đang cẩn thận gọt lại chiếc bút chì gỗ cho tôi bằng một con dao têm trầu sắc lẹm. Đôi bàn tay vốn chỉ quen cầm cày, cầm cuốc giờ đây bỗng trở nên khéo léo lạ kỳ khi cầm vật nhỏ bé ấy.
"Học cho tốt vào con nhé. Cái chữ nó không nặng như cái cày đâu, nhưng nó mở ra đường sáng cho con đi đấy," cha đưa chiếc bút chì cho tôi, ánh mắt tràn đầy kỳ vọng.
Bà nội từ trong buồng bước ra, tay cầm một gói nhỏ bọc trong lá chuối xanh. "Bà không có gì, có mấy miếng chuối sấy nắng hôm nọ bà cất kỹ trong hũ, con mang đi mà ăn lúc chơi đồ với bạn."
Tôi đón lấy gói quà của bà, lòng trào dâng một cảm xúc ấm áp khó tả. "Màu nắng" của buổi sáng hôm nay không chỉ là ánh sáng ngoài sân, mà nó tỏa ra từ chiếc áo phẳng phiu mẹ là, từ chiếc bút chì cha gọt và từ miếng mứt chuối của bà. Đó là màu của sự nỗ lực, của sự chắt chiu từ những gì còn sót lại sau cơn lũ dữ.
Tôi xách chiếc cặp nhựa màu xanh đã hơi bạc màu, hăm hở chạy sang nhà cái Bình. Nó cũng đã sẵn sàng với bộ váy hoa nhí giản dị và hai bím tóc tết gọn gàng, được thắt bằng hai sợi ruy băng đỏ thắm. Hai đứa chúng tôi dắt tay nhau bước đi trên con đường đê.
Màu nắng lúc này đã bắt đầu rực rỡ. Nắng chiếu xuống những cánh đồng lúa vừa được cha tôi và các chú, các bác cày lật đất lên để chuẩn bị cho vụ màu mới. Màu nâu của đất mới lật, màu xanh của những rặng tre vừa được tắm táp sau mưa, tất cả hòa quyện dưới ánh mặt trời tạo nên một bức tranh quê hương đầy sức sống.
"Cậu nhìn kìa An! Những cây cỏ mần trầu đang nở hoa," cái Bình chỉ tay xuống chân đê.
Những bông hoa dại nhỏ xíu, trắng muốt, vẫn hiên ngang đứng vững sau trận lũ, giờ đây đang rung rinh chào đón nắng mới. Tôi chợt hiểu ra một điều: Cỏ cây còn biết vươn lên, thì con người làng tôi làm sao có thể ngã gục?
Đến cổng trường, một khung cảnh náo nhiệt hiện ra. Lũ trẻ trong làng đứa nào cũng rạng rỡ, dù quần áo nhiều đứa còn vá víu nhưng nụ cười thì tươi rói. Tiếng trống trường vang lên: "Tùng! Tùng! Tùng!" – ba tiếng trống dõng dạc, dứt khoát như lời khẳng định rằng cuộc sống vẫn tiếp diễn, mãnh liệt và tràn đầy hy vọng.
Chúng tôi vào lớp. Cô giáo Liên bước vào, tà áo dài màu xanh thiên thanh của cô như mang cả bầu trời vào gian phòng học chật hẹp. Cô mỉm cười, nhìn khắp lượt những gương mặt sạm nắng của chúng tôi rồi viết lên bảng đen bốn chữ thật to: "Mùa Xuân Của Đất".
"Các em ạ, đất đai sau mùa lũ có thể xơ xác, nhưng lòng người thì không bao giờ héo úa. Hôm nay, chúng ta sẽ học về sự hồi sinh," giọng cô nhẹ nhàng mà vang xa.
Tôi ngồi trong lớp, nhìn ra cửa sổ, nơi nắng đang đậu trên những cánh hoa phượng cuối mùa còn sót lại. Tôi mở gói mứt chuối của bà, chia cho cái Bình một nửa. Vị ngọt dẻo, thơm lừng mùi mặt trời tan trên đầu lưỡi, xua đi những lo âu về cơn lũ vừa qua. Tôi bỗng thấy yêu cái lớp học nhỏ này, yêu con đường đê và yêu cả những nhọc nhằn của cha mẹ.
Buổi học đầu tiên kết thúc khi nắng đã đứng bóng. Tôi và cái Bình lại dắt nhau về trên con đường cũ. Phía xa xa trên đồng, bóng cha tôi vẫn đang lầm lũi bên con trâu già, tiếng cha hò "tắc r rì" vang vọng giữa không gian tĩnh lặng.
Tôi chạy thật nhanh về phía cha, chiếc áo trắng lấp lánh dưới nắng trưa. Cha ngẩng đầu lên, cười thật tươi khi thấy tôi. Tôi biết, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng chỉ cần có nắng trong tim, gia đình tôi sẽ đi qua được mọi giông bão.
Chương 6 kết thúc bằng sự khởi đầu mới của Tí ở trường học. "Màu nắng" giờ đây không chỉ là kỷ niệm, mà đã trở thành động lực để cậu bé ấy khát khao vươn tới tương lai.