Thằng Tí Sứt luôn có những ý tưởng mà nếu nghe qua, người lớn sẽ ngay lập tức gọi bác sĩ tâm thần hoặc ít nhất là lôi nó đi diện kiến một cái thước kẻ gỗ. Sau khi "Ngân hàng Trung ương Gốc Khế" tạm thời đóng cửa vì lý do thời tiết (trời nắng quá làm lá mít khô héo nhanh hơn tốc độ in tiền), nó quay sang một dự án mà nó gọi là "Chương trình thám hiểm không gian xóm vắng".
Mọi chuyện bắt đầu vào một buổi tối rằm, khi ba đứa chúng tôi ngồi hóng mát trên đống rơm khô sau nhà. Ánh trăng sáng đến mức tôi có thể đếm được mấy nốt ruồi trên mặt cái Tí Điệu.
"Mày có thấy chị Hằng không Mùi?" – Tí Sứt hỏi, mắt nheo nheo nhìn lên cái đĩa bạc khổng lồ trên trời.
"Tao chỉ thấy mấy cái bóng mờ mờ, mẹ tao bảo đó là cây đa và chú Cuội."
"Tầm bậy!" – Tí Sứt xì một tiếng rõ dài – "Đó là các trạm vũ trụ đấy. Tao tin chắc là trên đó có nhiều kẹo kéo hơn dưới này vì kẹo ở đó không bị kiến bu do không có trọng lực."
"Trọng lực là cái gì?" – Cái Tí Điệu ngây ngô hỏi.
"Là cái thứ vô hình luôn kéo mông mày xuống đất mỗi khi mày định nhảy cao ấy. Ở trên mặt trăng, mày có thể bay lượn như chim mà không cần vỗ cánh."
Ý tưởng về một nơi không có trọng lực và tràn ngập kẹo kéo ngay lập tức mê hoặc tôi. Chúng tôi quyết định rằng mình không thể cứ ngồi đây mà nhìn lên mãi được. Chúng tôi cần một phi hành gia. Nhưng vì cả ba đều bận... làm trẻ con, chúng tôi cần một ứng viên thay thế dũng cảm, ít nói và đặc biệt là phải có lông.
Và thế là, con gà mái mơ nhà thằng Tí Sứt được chọn vào đội ngũ phi hành gia ưu tú nhất lịch sử nhân loại.
Sáng hôm sau, "Cơ quan hàng không Gốc Khế" bắt đầu vận hành. Chúng tôi cần một con tàu vũ trụ. Sau một hồi lục lọi đống phế liệu sau nhà, Tí Sứt lôi ra một cái lồng gà cũ bằng tre, một vài chiếc vỏ lon sữa bò và một cuộn dây thừng mục.
"Con tàu này tên là 'Mơ Một' (Mo-1)." – Tí Sứt trịnh trọng tuyên bố – "Nó được thiết kế để chịu được áp suất của sự sung sướng khi chạm vào mặt trăng."
Tôi nhìn con gà mái mơ đang thản nhiên mổ thóc trong sân, hoàn toàn không biết rằng số phận của nó sắp rẽ sang một chương mới đầy tính sử thi. Con gà này vốn dĩ đã có một phong thái rất khác thường. Trong khi những con gà khác chỉ lo đẻ trứng và chạy trốn mỗi khi thấy bóng người, thì con Mơ lại thích đứng trên bờ rào nhìn xa xăm, thỉnh thoảng lại vỗ cánh phạch phạch như muốn thách thức cả bầu trời.
"Nhưng làm sao để nó bay lên được?" – Tôi thắc mắc – "Con gà vốn dĩ không biết bay cao mà?"
Tí Sứt nháy mắt, nụ cười sứt sẹo của nó lộ ra đầy vẻ thần bí:
"Bí mật nằm ở chế độ dinh dưỡng và động lực đẩy. Mày đi nhặt cho tao mười quả pháo hoa loại nhỏ còn sót lại từ đám cưới hôm qua ở đầu xóm. Còn Tí Điệu, mày đi xin mẹ mày một ít mỡ heo."
Tôi không hiểu mỡ heo và pháo hoa thì giúp ích gì cho việc thám hiểm không gian, nhưng tôi tin Tí Sứt. Trong thế giới của chúng tôi, niềm tin là loại nhiên liệu rẻ nhất và mạnh mẽ nhất. Chúng tôi dành cả buổi trưa để "huấn luyện" phi hành gia Mơ. Bài tập đầu tiên là nhốt nó vào lồng tre và quay vòng vòng để nó quen với cảm giác "mất phương hướng không gian". Con gà mái mơ kêu "quác quác" liên hồi, bay loạn xạ trong lồng, lông lá rụng lả tả.
"Mày thấy không? Nó đang tập vỗ cánh thần tốc đấy!" – Tí Sứt hò reo.
Cái Tí Điệu thì lo lắng hơn, nó dùng một cái khăn mùi soa cũ quấn quanh cổ con gà, bảo đó là "đồ bảo hộ" chống lại cái lạnh của vũ trụ. Trông con gà giờ đây giống một bà lão đi chợ mùa đông hơn là một phi hành gia.
Đến công đoạn chế tạo động cơ, Tí Sứt gắn các vỏ lon sữa bò vào bốn góc lồng tre, bên trong nhồi pháo hoa và bôi mỡ heo lên dây thừng để... cho nó trơn. Theo lý luận của nhà khoa học thiên tài này, mỡ heo sẽ giúp con tàu "trượt" qua không khí dễ dàng hơn.
Đúng lúc chúng tôi đang chuẩn bị phóng tàu, ba tôi đi ngang qua. Ba dừng lại nhìn đống lộn xộn, tay chống nạnh:
"Mấy đứa lại làm trò gì thế này? Định đốt chuồng gà à?"
"Không phải ba ơi, đây là dự án chinh phục mặt trăng!" – Tôi dõng dạc trả lời.
Ba nhìn con gà mái mơ đang bị quấn khăn đỏ, ngồi trong cái lồng đầy mỡ heo và pháo hoa. Ba không cười, ba chỉ thở dài, cái tiếng thở dài mà tôi đã nghe thấy ở chương trước về những tờ hóa đơn.
"Ba bảo này, mặt trăng xa lắm. Con gà không tới đó được đâu. Nó sẽ mệt và sẽ... biến thành gà quay trước khi ra khỏi ngọn cây khế đấy."
"Nhưng ba ơi, nếu không thử thì làm sao biết nó không tới được?" – Tí Sứt vặn lại.
Ba khựng lại một chút. Tôi thấy trong mắt ba có một tia sáng lạ lùng, giống như một mảnh ký ức cũ vừa bị đánh thức. Ba ngồi xuống, nhặt một sợi dây thừng lên:
"Ngày xưa ba cũng từng định làm một cái diều khổng lồ để bay lên trời. Ba đã dán vào đó hàng trăm mảnh giấy màu, hy vọng gió sẽ đưa ba đi thật xa."
"Rồi sao hả ba? Ba có bay lên không?" – Cái Tí Điệu há hốc mồm hỏi.
"Không. Cái diều của ba nặng quá, nó chỉ bay lên được ngang tầm mái nhà rồi lao đầu xuống ao rau muống. Lúc đó ba buồn lắm, ba nghĩ thế giới này thật chật hẹp."
Ba đứng dậy, vỗ vai tôi:
"Nhưng giờ ba nghĩ khác rồi. Mặt trăng của ba bây giờ không phải là cái đĩa bạc trên kia nữa. Mặt trăng của ba là cái nhà này, là những bữa cơm của mẹ con, và là cái sự nghịch ngợm này của các con. Ba không cần bay đi đâu nữa."
Ba đi vào nhà, để lại chúng tôi với con tàu vũ trụ dang dở. Lời nói của ba khiến tôi suy nghĩ. Người lớn thật kỳ lạ, họ từng muốn bay đi thật xa, rồi cuối cùng họ lại chọn cách đứng yên một chỗ và gọi đó là hạnh phúc. Họ đổi những giấc mơ rực rỡ lấy sự an ổn nhạt nhẽo. Tôi nhìn con gà mái mơ, nó đang nghiêng đầu nhìn tôi bằng cái mắt tròn xoe đen láy. Tôi thấy trong mắt nó không có "trách nhiệm", không có "hóa đơn", chỉ có khát vọng được mổ thêm vài hạt thóc.
"Kệ ba mày đi Mùi." – Tí Sứt quả quyết – "Người lớn họ bị mất khả năng tưởng tượng rồi. Giờ thì chuẩn bị phóng!"
Chúng tôi đặt con tàu "Mơ Một" lên một cái bệ bằng gạch. Tí Sứt cầm que diêm, tay nó hơi run:
"Nhân danh tất cả trẻ con xóm vắng, ta tuyên bố: Chuyến đi bắt đầu!"
"Xèo... xèo... đoàng!"
Tiếng pháo nổ vang trời. Khói bay mù mịt. Con gà mái mơ kinh hoàng kêu "oác" một tiếng xé lòng. Sức nổ của vài quả pháo hoa không đủ để đưa cái lồng tre bay lên mặt trăng, nhưng nó đủ để làm cái lồng bật tung ra và đẩy con gà bay vọt lên... ngọn cây khế.
Đó là một khoảnh khắc huy hoàng. Con gà vỗ cánh liên hồi, chiếc khăn mùi soa đỏ bay phấp phới sau cổ như một chiếc choàng của siêu anh hùng. Trong giây phút ấy, nó không còn là một con gà mái mơ chuyên đẻ trứng vụn, nó là một phi hành gia thực thụ đang chinh phục tầng khí quyển (dù thực tế chỉ là mấy cành khế chua).
Nhưng niềm vui ngắn chẳng tày gang. Mẹ thằng Tí Sứt từ trong nhà lao ra với cái chổi lông gà trên tay (thật là mỉa mai!):
"Trời ơi là trời! Tí Sứt! Mày làm cái gì với con gà đẻ của tao thế này?"
Cuộc thám hiểm không gian kết thúc bằng một cuộc tháo chạy toán loạn. Tôi và cái Tí Điệu chui tọt vào gầm giường, còn thằng Tí Sứt thì bị mẹ tóm gọn. Tiếng "bét, bét" của cái chổi va chạm với mông nó vang lên đều đặn như nhịp đồng hồ của ba tôi.
Tối hôm đó, tôi nằm trong ngăn kéo (lần này là để trốn mẹ vì tội dính đầy mỡ heo lên quần áo), tôi thấy con gà mái mơ vẫn đang đậu trên ngọn cây khế, nó không thèm xuống dù bà mẹ thằng Tí có gọi thế nào. Dưới ánh trăng, chiếc khăn mùi soa đỏ vẫn còn vương lại trên một cành cây, đung đưa trong gió.
Tôi tự hỏi, trên mặt trăng lúc này chú Cuội có đang nhìn thấy con gà của chúng tôi không? Liệu chú có cười vì cái kế hoạch ngớ ngẩn của ba đứa trẻ xóm vắng?
"Mùi ơi, con có sao không?" – Tiếng ba thì thầm bên tai.
Ba không mắng, ba chỉ kéo tôi ra khỏi gầm giường, phủi bụi trên đầu tôi. Ba đưa cho tôi một miếng bánh quy:
"Con gà của các con bay giỏi đấy. Ba thấy nó đứng trên ngọn cây trông rất oai."
"Nhưng nó không tới được mặt trăng ba ạ. Nó vẫn ở trên cây khế thôi."
Ba ôm tôi vào lòng, hơi thở ba có mùi thuốc lá và mùi của sự bao dung:
"Con biết không, đôi khi cái đích đến không quan trọng bằng việc con đã dám đốt pháo hoa để khởi hành. Người lớn chúng ba sợ nhất là việc không còn dám 'đốt pháo' nữa, sợ tiếng nổ và sợ bị mẹ đánh đòn. Chính vì vậy mà chúng ba chẳng bao giờ rời khỏi mặt đất được quá một gang tay."
Tôi nhìn ba, bỗng thấy ba thật cao lớn. Hóa ra ba vẫn còn hiểu được chúng tôi. Chỉ là ba phải đóng vai người lớn để canh giữ cho cái mặt đất này thật vững chãi, để tôi và thằng Tí Sứt có thể yên tâm mà mơ mộng về những chuyến bay.
Đêm đó, tôi nằm mơ thấy mình, thằng Tí Sứt và cái Tí Điệu đều có lông vũ. Chúng tôi quấn khăn mùi soa đỏ và bay vút lên bầu trời, vượt qua ngọn cây khế, vượt qua những tờ hóa đơn của ba và những nồi canh chua của mẹ. Chúng tôi bay đến mặt trăng, nơi chị Hằng đang đợi sẵn với một rổ kẹo kéo khổng lồ.
Ở đó, không có ai mắng chúng tôi vì làm bẩn quần áo. Ở đó, không có đồng hồ và cũng không có khái niệm về "thời gian". Chúng tôi chỉ việc bay và ăn kẹo, bay và cười.
Sáng hôm sau, tôi thấy thằng Tí Sứt xuất hiện ở bờ rào với cái mông hơi sưng nhưng khuôn mặt vẫn rạng rỡ.
"Này Mùi! Tao vừa có ý tưởng mới. Lần này không dùng gà nữa."
"Chứ dùng gì?" – Tôi hăm hở hỏi.
"Dùng bong bóng xà phòng! Nếu chúng mình thổi được một quả bong bóng thật to, to bằng cái đầu của mày, rồi chui vào đó, gió sẽ đưa mình đi."
Tôi nhìn nó, rồi nhìn lên bầu trời xanh ngắt. Tôi biết, quả bong bóng đó chắc chắn sẽ vỡ ngay khi vừa mới thành hình. Tôi biết, mẹ nó sẽ lại cầm chổi và ba tôi sẽ lại thở dài. Nhưng điều đó có quan trọng gì đâu?
Quan trọng là chúng tôi vẫn còn muốn bay. Quan trọng là trong chiếc ngăn kéo dưới gầm giường của tôi, vẫn còn chỗ cho một vài mảnh pháo hoa đã cháy hết – những mảnh vụn của một giấc mơ không gian huy hoàng.
Người lớn có thể sở hữu cả thế giới, nhưng họ không sở hữu được bầu trời. Bầu trời là của những đứa trẻ biết biến lồng gà thành tàu vũ trụ và biết nhìn thấy phi hành gia trong một con gà mái mơ quấn khăn đỏ.
Tôi chạy lại phía Tí Sứt, tay cầm một chiếc ống hút nhựa:
"Bắt đầu thôi Tí! Lần này tao sẽ thổi một quả to nhất thế giới!"
Và thế là, một "dự án" mới lại bắt đầu, trong tiếng cười trong trẻo vang vọng cả một góc vườn, giữa những cây khế chua đang lấp lánh dưới nắng hè. Thế giới này có thể bị hỏng ở đâu đó, nhưng chừng nào còn những quả bong bóng xà phòng bay lên, thì ở đó, sự kỳ diệu vẫn chưa bao giờ kết thúc.
Tôi nhận ra, hạnh phúc không phải là khi bạn chạm tay vào mặt trăng, mà là khi bạn có những người bạn cùng chung sức để... làm hỏng một cái chuồng gà vì một mục đích cao cả. Đó là loại triết lý mà không một tờ hóa đơn nào có thể mua được.