Thế giới của trẻ con chúng tôi thực chất là một chuỗi những cuộc hóa thân không ngừng nghỉ. Buổi sáng chúng tôi có thể là những tù nhân khổ sai trong lớp học của cô Nguyệt, nhưng khi ánh nắng chiều bắt đầu xiên qua kẽ lá, chúng tôi lập tức lột xác để trở thành những quý tộc, những hiệp sĩ, hoặc đôi khi là những kẻ lãng du không nhà cửa.
Hôm nay, dưới sự đạo diễn tài ba của cái Tí Điệu, chúng tôi được lệnh phải trở thành những vị khách mời danh giá của một "Dạ tiệc hoàng gia". Địa điểm tổ chức là bãi đất trống sau đình làng, nơi có những tán cây bàng cổ thụ che bóng mát rượi và những lớp lá bàng rụng xuống tạo thành một tấm thảm màu nâu đỏ vô cùng sang trọng.
"Các ông phải ăn mặc cho ra dáng vào!" – Cái Tí Điệu đứng trên một tảng đá phẳng, tay cầm một cành củi khô giả làm vương trượng – "Đây không phải là buổi bắn bi ngoài rãnh nước. Đây là dạ tiệc của Công chúa Tí Điệu!"
Tôi và thằng Tí Sứt nhìn nhau, vẻ mặt đầy cam chịu. Đối với chúng tôi, việc phải từ bỏ những viên bi ve để khoác lên mình những "bộ lễ phục" bằng lá cây là một sự hạ thấp phẩm giá ghê gớm. Nhưng vì cái Tí Điệu đã hứa sẽ chia cho mỗi đứa một vốc hạt dẻ rang nếu chúng tôi tham gia nhiệt tình, nên lòng kiêu hãnh của hai vị anh hùng nhanh chóng bị khuất phục bởi cái bụng đói.
"Lễ phục của tao đây." – Thằng Tí Sứt lôi ra một chiếc mũ làm bằng lá chuối khô, quấn thêm vài sợi dây tơ hồng nhặt được ở bờ rào – "Tao là Công tước Tí Sứt, chuyên gia nếm thử các loại kẹo trên toàn thế giới."
Tôi cũng không chịu kém cạnh, tôi lấy chiếc khăn mặt cũ của ba (mà tôi đã mượn mà chưa kịp xin phép) khoác lên vai làm áo choàng, tay cầm một chiếc kiếm gỗ gãy mũi:
"Còn tao là Hiệp sĩ Mùi, người bảo vệ ngăn kéo kỉ niệm và là kẻ thù của những tờ hóa đơn."
Cái Tí Điệu gật đầu hài lòng. Nó hôm nay trông thật lộng lẫy theo cách của riêng nó. Nó đeo một dải băng chéo qua người làm từ giấy gói quà cũ, đầu đội một chiếc vương miện kết bằng hoa dâm bụt đỏ chói. Nó đi qua đi lại trên tấm thảm lá bàng với một dáng vẻ vô cùng kiêu sa, dù thỉnh thoảng nó lại bị vấp chân vào một rễ cây trồi lên mặt đất.
"Mời các vị vào bàn tiệc." – Công chúa Tí Điệu trịnh trọng tuyên bố.
"Bàn tiệc" của chúng tôi thực ra là một chiếc lốp xe hỏng được phủ lên một tấm bao tải dứa. Trên đó bày biện những món ăn "thượng hạng": những quả dâu tằm chín mọng (giả làm rượu vang đỏ), những miếng bánh quy vỡ vụn (giả làm bánh ngọt Pháp), và quan trọng nhất là những chiếc lá bàng khô được dùng làm đĩa đựng thức ăn.
Trong thế giới người lớn, một bữa tiệc thường bắt đầu bằng những lời chúc tụng sáo rỗng và những cái bắt tay hời hợt. Nhưng trong dạ tiệc lá bàng của chúng tôi, mọi thứ bắt đầu bằng một cuộc tranh luận nảy lửa về việc liệu một hiệp sĩ có được phép ăn bánh quy bằng tay hay không.
"Hiệp sĩ phải dùng kiếm để xiên thức ăn chứ!" – Tí Sứt lên tiếng, tay đang cố gắng dùng một cành cây nhỏ để gắp hạt dẻ.
"Không được, đó là hành động bất lịch sự!" – Công chúa Tí Điệu chỉnh lại – "Ở hoàng gia, người ta dùng thìa bạc. Nhưng vì chúng ta không có bạc, nên chúng ta sẽ dùng... trí tưởng tượng."
Tôi cầm một quả dâu tằm lên, nhìn nó thật kỹ. Ánh nắng chiều xuyên qua quả dâu, làm nó hiện lên một màu tím đỏ sẫm như một viên ngọc quý.
"Mày có thấy không Tí? Quả dâu này giống hệt viên ruby trong phim 'Nghìn lẻ một đêm'. Tao đồ rằng nếu uống thứ rượu này vào, chúng mình sẽ có thể nghe thấy tiếng nói của cỏ cây."
Tí Sứt nhấp một ngụm nước lọc trong cái nắp chai nhựa, rồi lim dim mắt:
"Tao nghe thấy rồi. Cỏ đang nói là... 'Này mấy đứa nhóc, đừng có dẫm lên lưng tao đau quá!'"
Cả ba chúng tôi cùng bật cười. Tiếng cười vang lên giữa không gian vắng lặng của buổi chiều hè, xua tan đi cái vẻ nghiêm túc giả tạo của buổi dạ tiệc. Lúc này, chúng tôi không còn là công chúa hay hiệp sĩ nữa, chúng tôi chỉ là ba đứa trẻ đang tận hưởng sự tự do tuyệt đối dưới tán cây bàng.
Nhưng rồi, một vị khách không mời mà đến đã làm thay đổi không khí. Đó là ông Tám "Què", người trông đình làng. Ông có một chân bị tật nên khi đi thường phát ra tiếng "lộc cộc" trên mặt đất. Người lớn trong làng thường bảo tụi tôi tránh xa ông ra vì ông hay gắt gỏng, nhưng tôi thấy ông chỉ là một người đàn ông cô đơn thích ngồi uống trà một mình dưới bóng cây.
Ông Tám đứng đó, nhìn đống lá bàng và những chiếc "vương miện" của chúng tôi. Chúng tôi nín thở, lo sợ rằng ông sẽ đuổi cả lũ đi vì tội bày bừa ra đất đình.
"Mấy đứa đang làm gì đấy? Hội nghị thượng đỉnh à?" – Giọng ông Tám khàn khàn, nhưng không có vẻ gì là giận dữ.
"Dạ, chúng cháu đang dự dạ tiệc hoàng gia ạ." – Cái Tí Điệu lễ phép đáp, tay vẫn giữ chặt chiếc vương miện hoa dâm bụt đang bắt đầu héo.
Ông Tám đi lại gần, ngồi xuống một rễ cây to:
"Hoàng gia mà ăn toàn dâu tằm với hạt dẻ thế này à? Ngày xưa, thời của ta, dạ tiệc hoàng gia còn có cả 'thịt rồng' nữa cơ."
Mắt ba đứa tôi sáng rực lên. Thằng Tí Sứt không kìm được sự tò mò:
"Thịt rồng là cái gì hả ông? Nó có ngon như đùi gà không ạ?"
Ông Tám cười, nếp nhăn trên mặt ông giãn ra như một tấm bản đồ cũ:
"Thịt rồng thực ra là những miếng sắn dây nướng cháy cạnh, chấm với mật mía. Khi ăn vào, khói bốc ra từ mũi như rồng phun lửa vậy. Đó mới là món ăn dành cho những vị vua thực thụ."
Ông Tám bắt đầu kể cho chúng tôi nghe về những "dạ tiệc" thời thơ trẻ của ông. Đó là những ngày mà làng quê còn nghèo, đồ chơi duy nhất là những con cào cào thắt bằng lá dừa, và món quà xa xỉ nhất là một chiếc kẹo mạch nha quấn vào que tre. Ông kể về những trận đánh giả bằng súng thụt, về những đêm trốn cha mẹ đi xem hát chèo ở sân đình, và về cái chân của ông – vết tích của một lần mải đuổi theo một con diều sáo mà ngã xuống hố sâu.
"Các cháu biết không," – Ông Tám nhìn lên tán cây bàng xanh mướt – "Lúc đó ta cũng có một cái vương miện như cái Tí kia. Ta tưởng mình là vua của cả cánh đồng này. Người lớn cứ bảo ta mơ mộng viển vông, nhưng ta thấy mình giàu có hơn tất cả những ông quan trên tỉnh, vì ta có cả một bầu trời đầy sao và tiếng ếch kêu râm ran mỗi tối."
Lời kể của ông Tám như một liều thuốc mê, đưa chúng tôi vào một thế giới hoài niệm mà chúng tôi chưa từng đi qua nhưng cảm thấy thật gần gũi. Tôi chợt nhận ra, ông Tám không hề gắt gỏng vì ông ác, mà vì ông đang giữ gìn những kỉ niệm của mình quá kỹ, giống như cách tôi giữ chiếc ngăn kéo dưới gầm giường.
"Ông ơi, ông có muốn làm 'Vua cha' của buổi tiệc này không ạ?" – Tôi đề nghị, chìa ra chiếc áo choàng bằng khăn mặt của mình.
Ông Tám ngẩn người, rồi ông xua tay, nhưng tôi thấy khóe mắt ông lấp lánh:
"Thôi, ta già rồi, làm vua sao nổi nữa. Ta chỉ xin làm một lão cận vệ già, ngồi đây trông chừng cho các vị vua, hoàng hậu nhỏ đi dự tiệc thôi."
Cái Tí Điệu lấy một bông hoa dâm bụt mới, cài lên ngực áo của ông Tám. Thằng Tí Sứt chia cho ông một nắm hạt dẻ rang. Buổi dạ tiệc lá bàng bỗng chốc trở nên ấm áp lạ thường. Không còn là một trò chơi giả vờ của trẻ con, nó trở thành một cuộc giao thoa giữa hai thế hệ – một bên là những mầm non đang khao khát lớn lên, và một bên là gốc cây già đang luyến tiếc tuổi thơ đã mất.
Dưới ánh hoàng hôn vàng vọt, bốn con người ngồi dưới gốc bàng cổ thụ, cùng nhau nhai hạt dẻ và kể những câu chuyện không đầu không cuối. Tôi nhìn ông Tám, rồi nhìn sang Tí Sứt và Tí Điệu. Tôi tự hỏi, liệu sau này khi tôi bằng tuổi ông Tám, tôi có còn nhớ về buổi dạ tiệc lá bàng này không? Liệu tôi có ngồi dưới gốc cây và kể cho những đứa trẻ khác nghe về việc chúng tôi đã từng biến lá bàng thành đĩa vàng và quả dâu tằm thành rượu quý?
Người lớn thường bảo rằng "Thời gian là vàng bạc". Nhưng tôi thấy thời gian giống như những chiếc lá bàng kia hơn. Lúc còn trên cành, chúng xanh mướt và tràn đầy nhựa sống. Khi rụng xuống, chúng héo khô và mục nát. Nhưng nếu có một đứa trẻ nhặt chúng lên và đặt cho chúng một cái tên mới, chúng sẽ lại trở nên vô giá.
"Mùi ơi! Tí ơi! Về ăn cơm thôi!"
Tiếng gọi của mẹ tôi và mẹ thằng Tí vang lên từ phía đầu làng, cắt ngang bầu không khí huyền ảo. Buổi dạ tiệc kết thúc trong sự luyến tiếc. Chúng tôi thu dọn "vương quốc" của mình. Những chiếc lá bàng lại trở về với cát bụi, những quả dâu tằm bị dẫm bẹp trên đất.
"Chào ông Tám, chúng cháu về ạ!" – Chúng tôi đồng thanh chào.
Ông Tám đứng dậy, phủi bụi trên quần, nụ cười vẫn còn vương trên môi:
"Về đi mấy đứa. Mai lại ra đây tổ chức 'đại tiệc' khác nhé. Ta sẽ mang sắn dây cho mà ăn 'thịt rồng'."
Chúng tôi chạy ùa về nhà, hơi ấm của buổi chiều vẫn còn đọng lại trên da thịt. Tôi chui vào phòng, cất chiếc vương miện hoa dâm bụt đã héo rũ vào chiếc ngăn kéo kỉ niệm. Nó không còn rực rỡ nữa, nhưng nó mang theo mùi hương của nắng, mùi của lá bàng khô và mùi của những câu chuyện cổ tích của ông Tám.
"Mùi, sao tay con tím ngắt thế kia?" – Mẹ tôi hỏi khi thấy tôi ngồi vào bàn ăn.
"Dạ, tại con vừa mới uống rượu vang hoàng gia đấy mẹ."
Mẹ lườm tôi một cái, nhưng rồi mẹ lại cười:
"Lại dâu tằm ngoài đình chứ gì. Mau đi rửa tay đi, ông vua con ạ."
Tôi mỉm cười, đi vào nhà vệ sinh. Nhìn vào gương, tôi thấy mình vẫn là thằng Mùi 8 tuổi với mái tóc khét mùi nắng, nhưng trong lòng tôi, tôi thực sự cảm thấy mình là một vị vua. Một vị vua không có ngai vàng bằng vàng thật, không có thần dân là người lớn, nhưng có một vương quốc bao la mang tên "Sự tưởng tượng".
Trong vương quốc đó, không có ai bị "quẻ", không có ai bị nghèo, và không có ai phải buồn vì những tờ hóa đơn. Ở đó, chỉ có những buổi dạ tiệc lá bàng kéo dài mãi mãi, nơi mà ngay cả một lão cận vệ già cũng có thể tìm thấy lại nụ cười của chính mình từ thuở lên mười.
Đêm đó, tôi nằm nghe tiếng gió thổi qua rặng tre. Tôi chợt nhận ra một triết lý sâu sắc: Người lớn thường đi tìm hạnh phúc ở những nơi xa xôi, trong những căn biệt thự sang trọng hay những chuyến du lịch đắt tiền. Nhưng trẻ con chúng tôi lại tìm thấy hạnh phúc ngay dưới chân mình, trong những chiếc lá bàng rơi. Hạnh phúc không phụ thuộc vào giá trị của món đồ, mà phụ thuộc vào việc bạn có đủ "giàu" để biến một chiếc lá khô thành một tác phẩm nghệ thuật hay không.
Tôi tự nhủ, ngày mai tôi sẽ xin mẹ một ít mật mía. Tôi phải thử món "thịt rồng" của ông Tám xem khói có thực sự bốc ra từ mũi không. Và nếu có thể, tôi sẽ mời cả ba mẹ cùng tham gia dạ tiệc. Tôi muốn ba thấy rằng, để trở thành một vị vua, ba không cần phải đeo chiếc đồng hồ thép đắt tiền kia, ba chỉ cần một chiếc vương miện bằng hoa dâm bụt và một trái tim biết chơi đùa cùng những chiếc lá.
Thế giới này dù có hỏng hóc, dù có đầy rẫy những lo toan, thì vẫn luôn có một bãi đất trống, một gốc cây bàng và những chiếc lá chờ đợi để được hóa thân. Và chừng nào chúng tôi còn biết nhặt lá bàng lên để mở tiệc, thì chừng đó, tuổi thơ sẽ vẫn còn là một hành tinh xanh mướt, bất chấp sự xâm lăng của những nếp nhăn và những sợi tóc bạc.
Tôi chìm vào giấc ngủ, tay vẫn nắm chặt cái cuống hoa dâm bụt khô. Trong mơ, tôi thấy mình đang cưỡi trên lưng một con rồng làm bằng lá bàng khổng lồ, bay lượn trên bầu trời làng quê, phun ra những làn khói thơm mùi mật mía và sắn nướng. Phía dưới, ông Tám "Què" đang đứng vẫy tay, đôi chân của ông đã lành lặn, và ông đang nhảy múa cùng ba mẹ tôi giữa một rừng hoa dâm bụt đỏ rực.
Đó là một dạ tiệc hoàng gia lớn nhất lịch sử, nơi không có biên giới giữa trẻ con và người lớn, chỉ có tình yêu và những chiếc lá biết hát.