Ở cuối con phố nơi tôi sống, có một cửa hàng bách hóa cũ kỹ mà chúng tôi gọi thân thương là "Tiệm bà Hai". Đó không phải là một siêu thị hiện đại với ánh đèn huỳnh quang sáng trưng và những kệ hàng thẳng tắp. Tiệm của bà Hai là một mê cung đầy mùi dầu hỏa, mùi xà phòng thơm, mùi của những túi kẹo lạc và cả mùi của thời gian đang ngưng đọng.
Đối với tôi và đám bạn, tiệm bà Hai không chỉ là nơi mua mắm muối cho mẹ hay thuốc lào cho bố. Đó là một bảo tàng của những ước mơ, nơi mà với vài đồng tiền lẻ nhăn nhúm trong túi, chúng tôi có thể chạm tay vào thiên đường.
"Bà Hai ơi, cho con một xu kẹo bột!" thằng Tèo "Răng Sún" dõng dạc nói, tay chìa ra đồng tiền lẻ mà nó đã phải nhịn ăn sáng suốt ba ngày.
Bà Hai, một người đàn bà có khuôn mặt phúc hậu như bà Tiên trong truyện cổ tích nhưng lại có đôi mắt cực kỳ tinh tường để phát hiện ra đứa nào định "cầm nhầm" viên bi, mỉm cười đôn hậu. Bà dùng cái muỗng gỗ nhỏ, xúc một muỗng bột trắng tinh, ngọt lịm từ trong cái hũ thủy tinh đục mờ, đổ vào một mẩu giấy báo gấp thành hình cái phễu.
Chúng tôi chụm đầu vào nhau, mỗi đứa thò một ngón tay vào cái phễu đó, chấm một chút bột rồi đưa lên lưỡi. Vị ngọt lịm tan ra, mang theo một cảm giác hạnh phúc khó tả. Trong khoảnh khắc đó, tôi thấy mình giàu có hơn bất kỳ vị đại gia nào trên tivi.
"Này Bin, ông nhìn cái ô tô nhựa kia kìa," Tèo vừa mút ngón tay vừa chỉ lên kệ cao nhất.
Đó là một chiếc ô tô màu đỏ chói, chạy bằng dây cót, nằm chễm chệ trên đống hộp nhựa và những cuộn chỉ màu. Nó là "vật báu trấn tiệm" mà chúng tôi đã ngắm nhìn suốt cả tháng trời. Giá của nó là một con số khổng lồ đối với chúng tôi – tương đương với khoảng... năm mươi lần nhịn ăn sáng.
"Sau này có tiền, tôi sẽ mua cả cái tiệm này luôn," Cái Tí tuyên bố, tay vẫn đang mân mê những chiếc kẹp tóc bằng nhựa hình bướm.
"Để làm gì?" tôi hỏi.
"Để mỗi ngày tôi đều được ngắm những con bướm này, và để không ai có thể bắt tôi phải trả tiền khi muốn ăn kẹo mạch nha nữa."
Chúng tôi cùng cười ồ lên. Những ước mơ của tuổi thơ thật giản đơn và hữu hình. Chúng có thể là một chiếc ô tô nhựa, một cái kẹp tóc hay một hũ kẹo bột. Chúng nằm ngay kia, trong tầm mắt, chỉ cần cố gắng một chút là có thể chạm tới. Người lớn thì khác, ước mơ của họ dường như luôn nằm ở một nơi nào đó rất xa xôi, mờ mịt và thường chẳng có màu sắc rực rỡ như đồ chơi ở tiệm bà Hai.
Có lần, tôi thấy bố đứng rất lâu trước tủ kính bày những chiếc đồng hồ đeo tay ở hiệu kim hoàn trên phố. Ánh mắt bố nhìn vào chiếc đồng hồ mạ vàng ấy cũng giống hệt như ánh mắt thằng Tèo nhìn chiếc ô tô nhựa. Nhưng bố không bao giờ bước vào mua. Bố chỉ thở dài, rồi kéo tay tôi đi tiếp về phía sạp rau.
"Bố ơi, sao bố không mua cái đồng hồ đó?" tôi hỏi.
Bố nhìn tôi, cười buồn:
"Cái đồng hồ đó đắt lắm con ạ. Nó bằng mấy tháng lương của bố, mà nhà mình còn bao nhiêu thứ phải lo: tiền điện, tiền nước, tiền học cho Bin..."
Tôi bỗng thấy ghét cái đồng hồ ấy. Nó là một con quái vật đang ăn thịt những niềm vui của bố. Tôi ước gì tiệm bà Hai có bán những chiếc đồng hồ như thế, nhưng chỉ với giá vài đồng tiền lẻ, để tôi có thể mua tặng bố và để bố không bao giờ phải thở dài nữa.
Trong thế giới của tiệm bách hóa cũ kỹ ấy, tôi học được bài học đầu tiên về giá trị của sự chờ đợi. Chúng tôi không bao giờ có được thứ mình muốn ngay lập tức. Chúng tôi phải tích cóp từng đồng, phải hy vọng, và đôi khi phải đối mặt với nỗi thất vọng khi món đồ mình yêu thích bị một đứa trẻ khác mua mất.
Một buổi chiều, khi tôi đến tiệm bà Hai để mua hộ mẹ túi muối, tôi thấy kệ cao nhất đã trống không. Chiếc ô tô màu đỏ đã biến mất. Tim tôi bỗng hẫng đi một nhịp, dù chiếc ô tô đó vốn chưa bao giờ thuộc về tôi. Tôi cảm thấy như một phần của vương quốc ước mơ vừa bị sụp đổ.
"Bà Hai ơi, cái ô tô đỏ đâu rồi ạ?" tôi lí nhí hỏi.
"Có một bác vừa mua cho con trai rồi cháu ạ," bà Hai vừa đếm tiền vừa đáp.
Tôi lủi thủi đi về. Trên đường đi, tôi gặp bác Lâm – người bạn của bố tôi. Bác đang dắt tay một cậu bé trạc tuổi tôi, và trên tay cậu bé đó chính là chiếc ô tô màu đỏ ấy. Cậu bé nhìn chiếc ô tô với vẻ mặt thản nhiên, thậm chí có phần hơi chán nản, rồi bỗng nhiên cậu ta ném nó xuống vỉa hè khi thấy một con chuồn chuồn bay qua.
Tôi đứng khựng lại. Chiếc ô tô nhựa văng ra một góc, một chiếc bánh xe bị long ra. Cơn giận dữ bùng lên trong lòng tôi. Tại sao một thứ là ước mơ cả đời của chúng tôi lại có thể bị vứt bỏ dễ dàng như vậy bởi một người khác?
Tôi nhặt chiếc ô tô lên, phủi bụi, rồi chạy theo đưa cho cậu bé kia.
"Này, cậu làm rơi đồ chơi này!"
Cậu bé nhìn tôi, rồi nhìn chiếc ô tô, bĩu môi:
"Hỏng rồi, tớ không thích nữa. Bố tớ sẽ mua cho tớ cái khác đẹp hơn, bằng kim loại cơ."
Bác Lâm cười xuề xòa, xoa đầu con trai:
"Ừ, hỏng thì thôi. Bin thích thì cầm lấy mà chơi."
Tôi cầm chiếc ô tô nhựa trên tay, nhưng cảm giác không còn giống như lúc tôi ngắm nó trên kệ hàng nữa. Nó bỗng trở nên nặng nề và cũ kỹ. Tôi nhận ra rằng, giá trị của một vật không nằm ở bản thân nó, mà nằm ở cái cách chúng ta khao khát nó. Khi ước mơ đạt được quá dễ dàng, nó bỗng chốc trở thành một gánh nặng.
Tôi mang chiếc ô tô về gốc cây bàng, đưa cho thằng Tèo. Nó mừng rỡ như bắt được vàng, cặm cụi sửa lại cái bánh xe và chơi cả buổi chiều không chán. Nhìn Tèo vui vẻ, tôi bỗng hiểu ra một điều: Hạnh phúc không phải là có được chiếc ô tô đỏ, mà là cảm giác được cùng bạn bè khao khát nó mỗi ngày.
Tiệm bà Hai sau này cũng đóng cửa khi những siêu thị lớn mọc lên. Những hũ kẹo bột, kẹo mạch nha biến mất, nhường chỗ cho những thanh socola bóng bẩy. Nhưng trong ký ức của tôi, cái mùi dầu hỏa và xà phòng thơm ấy vẫn mãi là mùi hương của một thời đại mà ước mơ có hình hài rõ rệt và giá trị của một đồng tiền lẻ có thể mua được cả bầu trời hạnh phúc.
Bây giờ, khi bước vào những cửa hàng lộng lẫy, tôi thường thấy những người lớn vội vã chọn đồ, trả tiền bằng những tấm thẻ nhựa vô hồn. Họ có tất cả, nhưng dường như chẳng ai có được cái ánh mắt lấp lánh như thằng Tèo khi cầm cái phễu kẹo bột năm nào. Có lẽ, trong quá trình trở nên giàu có, chúng ta đã vô tình đánh mất đi cái khả năng được hạnh phúc từ những điều nhỏ bé nhất.
Và tôi thầm ước, giá như ở đâu đó trên thế giới này, vẫn còn một tiệm bách hóa cũ kỹ bán những tấm vé quay ngược thời gian, dù giá của nó có là bao nhiêu tiền lương đi chăng nữa, tôi cũng sẽ sẵn lòng đánh đổi.