2,185 từ
Người lớn thường cất giữ những thứ mà họ gọi là "tài sản" trong các két sắt nặng nề, những cuốn sổ tiết kiệm phẳng phiu hoặc những chiếc hộp trang sức bằng nhung đỏ thắm. Họ bảo đó là bảo chứng cho sự an toàn, là mồ hôi nước mắt tích cóp qua năm tháng. Nhưng đối với tôi, một người đang sở hữu một kho báu thực sự được giấu kỹ dưới gầm giường, thì những thứ đó trông thật đơn điệu và thiếu sức sống.
Kho tàng của tôi nằm gọn trong một chiếc hộp sắt đựng bánh quy cũ, loại hộp có hình những bông hoa hồng đã bạc màu và một vài vết rỉ sét nơi nắp đậy. Mỗi khi mở nắp hộp, một mùi hương đặc trưng tỏa ra – mùi của thời gian trộn lẫn với mùi khô khốc của những kỷ niệm. Trong đó không có vàng bạc, nhưng có một chiếc răng sữa đầu tiên bị rụng, một vài viên đá cuội có vân màu kỳ lạ mà tôi nhặt được sau trận bão, và quan trọng nhất là một xấp những bức thư "không bao giờ gửi".
Sáng hôm đó, tôi quyết định thực hiện một cuộc kiểm kê tài sản định kỳ. Tôi lôi chiếc hộp ra giữa sàn nhà, nơi một vệt nắng xiên khoai đang chiếu xuống, biến những viên bi thủy tinh của tôi thành những hành tinh lấp lánh.
"Vàng ơi, lại đây mà xem. Tao sắp giàu to rồi!"
Tôi gọi con Vàng. Nó lạch bạch chạy lại, nghếch mũi vào chiếc hộp, rồi khẽ hắt xì một cái như thể những thứ báu vật của tôi chỉ là một đống bụi bặm phiền hà. Tôi lườm nó một cái rồi bắt đầu nhấc từng món đồ lên với sự kính cẩn của một thủ thư đang giữ gìn những bản thảo cổ.
"Đây là chiếc vảy rồng," tôi lẩm bẩm, cầm lên một miếng vỏ ốc xà cừ nhặt được ở bờ ao. "Và đây là chìa khóa mở vào vương quốc bí mật." – thực chất đó là một chiếc chìa khóa gỉ sét mà tôi tìm thấy khi ông nội dọn kho, nó chẳng mở được cái ổ khóa nào trên đời này cả, nhưng chính vì thế mà nó có thể mở được mọi cánh cửa trong trí tưởng tượng của tôi.
Đúng lúc đó, ba tôi bước vào phòng để tìm cái kìm. Ba nhìn thấy tôi đang ngồi bệt dưới đất, bao quanh bởi một đống "rác rưởi" lộn xộn.
"Tí, con lại bày trò gì đấy? Dọn dẹp cái đống này đi, nhìn bừa bãi quá."
Tôi nhìn ba, cảm thấy một sự thương hại sâu sắc. Ba không thấy cái chìa khóa vạn năng, ba chỉ thấy một mẩu sắt vụn. Ba không thấy vảy rồng, ba chỉ thấy vỏ ốc bẩn.
"Ba ơi, đây không phải là đống rác. Đây là tất cả những gì con có đấy. Nếu nhà mình bị cháy, con sẽ ôm cái hộp này chạy đầu tiên."
Ba dừng lại, nhìn tôi một lát rồi ngồi xuống cạnh tôi. Có lẽ ánh nắng buổi sáng đã làm mềm lòng người đàn ông vốn luôn vội vã này.
"Thế cái này là cái gì?" Ba cầm lên một mảnh giấy màu vàng úa, trên đó có những nét vẽ nguệch ngoạc mà nếu nhìn kỹ mới thấy giống một con người có ba cái chân.
"Đó là bản đồ dẫn đến kho báu của ông nội. Con vẽ lại theo lời kể của ông đấy. Ông bảo ngày xưa ông giấu một hũ vàng ở gốc cây khế, nhưng bây giờ cây khế đã hóa thành cổ thụ nên vàng đã biến thành... tình yêu rồi."
Ba bật cười, nụ cười làm những nếp nhăn nơi khóe mắt xô lại.
"Ông nội con đúng là một thi sĩ đại tài. Thế còn những phong bì thư này? Con viết cho ai mà không dán tem?"
Tôi hơi đỏ mặt, định giấu xấp thư ra sau lưng nhưng không kịp. Tôi đành thành thật:
"Con viết cho con của con sau này. Hoặc là viết cho chính con khi con đã già như ba. Con sợ là lúc đó con sẽ quên mất cảm giác khi ăn một cây kem dâu nó tuyệt vời thế nào, nên con phải ghi lại để nhắc nhở."
Ba im lặng. Ba cầm lấy một bức thư, mặt ngoài tôi viết bằng nét chữ to tướng: “Gửi tôi khi tôi đã trở thành người lớn khó tính”. Ba định mở ra xem nhưng tôi giữ lại.
"Không được đâu ba! Thư này chỉ dành cho người lớn nào đã quên mất cách cười thôi. Ba vẫn còn biết cười, nên ba chưa cần đọc."
Ba thở dài, một tiếng thở dài nhẹ tênh như lá rụng. Ba xoa đầu tôi, bàn tay ba lần này không có mùi dầu máy mà mang theo mùi của sự hoài niệm.
"Con đúng là một đứa trẻ kỳ lạ, Tí ạ. Người lớn chúng ta bận rộn tích trữ những thứ để khoe với hàng xóm, còn con lại tích trữ những thứ để trò chuyện với chính mình."
Ba đứng dậy, quên luôn cả việc tìm cái kìm. Ba bước ra cửa, nhưng giữa chừng ba ngoái lại:
"Cứ giữ lấy cái hộp đó cho kỹ, Tí nhé. Đừng để nó bị rỉ sét quá, vì khi người ta lớn lên, cái hộp đó là thứ duy nhất giúp mình tìm đường về nhà đấy."
Ba đi rồi, tôi ngồi lại với kho tàng của mình. Tôi chợt thấy mình thật giàu có. Sự giàu có của tôi không nằm ở giá trị vật chất của những món đồ, mà nằm ở những câu chuyện gắn liền với chúng. Mỗi viên đá cuội là một kỷ niệm về một lần đi dạo cùng ông nội. Mỗi chiếc nhãn vở cũ là một dấu mốc về một năm học đã qua với bao nhiêu vui buồn.
Chiều hôm đó, con Tủn và thằng Hùng "Sứt" sang chơi. Tôi quyết định tổ chức một buổi "đấu giá kho báu". Luật chơi rất đơn giản: ai kể được một câu chuyện hay nhất về một món đồ sẽ được quyền sở hữu nó trong vòng... một tuần.
"Tôi muốn đấu giá chiếc răng sữa này!" – Tôi dõng dạc tuyên bố.
Con Tủn bĩu môi:
"Răng sâu của cậu thì ai thèm. Tớ muốn đấu giá mảnh gương vỡ kia kìa. Nhìn vào đó thấy mặt mình biến thành mười cái mặt khác nhau, trông như yêu quái ấy!"
Thằng Hùng "Sứt" thì dán mắt vào chiếc chìa khóa gỉ:
"Tớ muốn cái này. Tớ sẽ mang về để mở hòm kho báu của ba tớ. Ba tớ giấu cái gì đó trong ngăn bàn làm việc mà cứ thấy tớ vào là ba lại khóa lại ngay."
Cuộc đấu giá diễn ra vô cùng náo nhiệt. Chúng tôi tranh giành nhau những thứ chẳng đáng một xu theo cách nhìn của người lớn, nhưng lại là cả một gia tài đối với chúng tôi. Trong thế giới của trẻ con, giá trị của một vật phẩm không tính bằng tiền, mà tính bằng mức độ "huyền thoại" của nó.
"Chiếc chìa khóa này đã từng thuộc về một cướp biển vùng sông nước xóm mình!" – Thằng Hùng bịa chuyện một cách say mê. "Nó đã bị chìm dưới bùn mười năm trước khi bị Tí tìm thấy. Nó có khả năng gọi mưa gọi gió đấy!"
Tủn cũng không kém cạnh:
"Mảnh gương này là mảnh vỡ từ cung điện của bà chúa Tuyết. Ai nhìn vào đó mà không cười là sẽ bị biến thành tượng đá mãi mãi!"
Chúng tôi cười đùa, tranh cãi, rồi cuối cùng ai cũng có cho mình một "món hời". Thằng Hùng cầm chiếc chìa khóa về với vẻ mặt của một người vừa chinh phục được cả đại dương. Con Tủn cầm mảnh gương đi, không quên soi thử xem mình có bị biến thành tượng đá không.
Khi các bạn đã về hết, tôi thu dọn những món đồ còn lại vào hộp. Tôi chợt nhìn thấy một bức thư nhỏ nằm khuất ở góc hộp. Đó là bức thư tôi viết cách đây một năm, sau khi bà ngoại tôi qua đời.
“Gửi bà ngoại ở trên mây,
Bà ơi, hôm nay mẹ kho cá không ngon bằng bà. Mẹ bảo cá phải kho nhiều tiêu mới thơm, nhưng bà thì bảo cá phải kho bằng tình thương mới ngọt. Con nhớ bà quá. Con định gửi thư này bằng cách đốt đi giống như người lớn hay đốt vàng mã, nhưng con sợ khói bay không tới được chỗ bà. Nên con cất vào đây, khi nào bà về thăm con trong giấc mơ, bà nhớ ghé qua đọc nhé.”
Đọc lại những dòng chữ ngây ngô ấy, tôi thấy sống mũi mình hơi cay. Hóa ra cái hộp sắt này không chỉ chứa kỷ niệm, nó còn chứa cả những nỗi đau được bao bọc bởi sự hồn nhiên. Nó giúp tôi giữ lại những người đã đi xa, những thứ đã mất mát, để chúng không bị gió thời gian thổi bay đi mất.
Tôi nhận ra một triết lý vĩ đại của trẻ thơ: Người lớn khổ sở vì họ muốn sở hữu mọi thứ, còn trẻ con hạnh phúc vì chúng biết thổi linh hồn vào mọi thứ. Người lớn mua một chiếc đồng hồ đắt tiền để đếm thời gian trôi qua, còn tôi có chiếc hộp sắt này để giữ thời gian dừng lại.
Tối hôm đó, mẹ vào phòng giục tôi đi ngủ. Mẹ thấy tôi vẫn ôm cái hộp sắt trên tay.
"Vẫn chưa chịu cất đống báu vật này đi à? Mai mẹ mua cho cái hộp nhựa mới mà đựng, cái này rỉ hết rồi, bẩn tay lắm."
Tôi lắc đầu, ôm chặt cái hộp vào lòng:
"Không đâu mẹ. Cái hộp này rỉ là vì nó đã cùng con đi qua bao nhiêu trận mưa trận nắng. Nó có linh hồn đấy mẹ ạ. Hộp nhựa thì sạch thật, nhưng nó chẳng biết kể chuyện đâu."
Mẹ cười, hôn lên trán tôi.
"Được rồi, triết gia nhí của mẹ. Ngủ đi, để còn mơ thấy những câu chuyện mới cho cái hộp của con."
Tôi chìm vào giấc ngủ, tay vẫn chạm vào lớp vỏ sắt lành lạnh của chiếc hộp. Trong giấc mơ, tôi thấy những viên bi thủy tinh biến thành những vì sao, chiếc chìa khóa gỉ mở ra một cánh cổng dẫn vào khu vườn của bà ngoại, nơi bà đang ngồi kho một nồi cá thơm lừng dưới ánh trăng.
Sáng hôm sau tỉnh dậy, tôi thấy chiếc hộp vẫn nằm yên đó, bình thường và cũ kỹ dưới ánh nắng ngày mới. Nhưng tôi biết, chỉ cần tôi mở nắp ra, cả một thế giới diệu kỳ sẽ lại hiện ra, sống động và rực rỡ hơn bất cứ thứ tài sản nào của người trưởng thành.
Tôi nhận ra rằng, chúng ta không cần phải có quá nhiều thứ để cảm thấy mình giàu có. Chúng ta chỉ cần một vài "vảy rồng", một chiếc chìa khóa vạn năng và một trái tim đủ rộng để chứa đựng tất cả những điều nhỏ bé ấy. Và quan trọng nhất, đừng bao giờ để chiếc hộp sắt trong lòng mình bị khóa chặt bởi những lo toan của người lớn. Hãy cứ để nó hé mở, để nắng và gió của ký ức có thể lùa vào, làm tươi mới tâm hồn mình mỗi ngày.
Thế giới ngoài kia vẫn tiếp tục với những cuộc chạy đua tiền bạc, những tòa nhà chọc trời và những hợp đồng triệu đô. Nhưng ở đây, dưới mái hiên nhà, một cậu bé đang mỉm cười với chiếc hộp sắt cũ, cảm thấy mình là người giàu nhất thế gian vì sở hữu một bức thư gửi cho chính mình ở tương lai.
Tôi tự nhủ, sau này khi tôi lớn lên, dù có thành ông nọ bà kia, tôi cũng sẽ không bao giờ vứt bỏ chiếc hộp này. Bởi vì nếu mất nó, tôi sẽ chẳng còn biết mình là ai giữa đám đông vội vã. Tôi sẽ giữ nó như một chiếc la bàn, để mỗi khi lạc lối trong mê cung của người lớn, tôi chỉ cần chạm vào vết rỉ sét nơi nắp hộp để nhớ rằng: mình đã từng có một tuổi thơ lộng lẫy và đáng giá đến nhường nào.
Những món quà của cuộc sống không phải lúc nào cũng được gói trong giấy lụa thắt nơ. Đôi khi, chúng nằm trong một chiếc hộp sắt cũ, chờ đợi một đôi mắt trẻ thơ đến khám phá và tôn vinh. Và tôi, Cu Tí, chính là vị vua của vương quốc những điều nhỏ bé ấy.
Mùa hè vẫn đang nhảy dây ngoài hiên. Con ve sầu vẫn đang hát bài ca mười năm. Và báu vật của tôi vẫn đang lấp lánh trong bóng tối dưới gầm giường, chờ đợi một ngày nắng đẹp tiếp theo để được mang ra kể chuyện.