2,243 từ
Người lớn thường nhìn những vết sẹo trên cơ thể chúng tôi với một sự lo lắng thái quá. Mẹ tôi mỗi khi thấy một vết xước mới trên khuỷu tay tôi lại hốt hoảng như thể tôi vừa trở về từ một trận chiến sinh tử ở một hành tinh xa xôi nào đó. Bà sẽ lôi ra đủ thứ thuốc đỏ, băng cá nhân và những lời cằn nhằn về việc "nghịch như quỷ". Nhưng đối với chúng tôi, một đứa trẻ không có vết sẹo nào trên người thì chẳng khác gì một cuốn sách trắng tinh không có lấy một dòng chữ. Đó là một đứa trẻ... chán ngắt, một đứa trẻ chưa bao giờ thực sự nếm trải vị của mặt đất hay sự cứng cỏi của vỏ cây.
Sáng hôm đó, tôi và thằng Hùng "Sứt" cùng con Tủn ngồi tụ tập bên bờ mương, nơi có những hàng phi lao rì rào trong gió. Chúng tôi quyết định tổ chức một buổi "triển lãm thương tật". Đây là lúc để mỗi đứa tự hào khoe ra những chiến tích mà chúng tôi đã "thu thập" được trong suốt mùa hè.
"Nhìn này, đây là vết sẹo hình con rết ở đầu gối tớ."
Thằng Hùng "Sứt" kéo ống quần lên, chỉ vào một vệt dài lồi lõm đã lên da non. Ánh mắt nó lấp lánh sự tự hào của một chiến binh thực thụ.
"Đó là kết quả của vụ tớ nhảy từ trên bờ tường nhà bà Tám xuống để trốn con chó béc-giê. Lúc đó tớ tưởng mình là siêu nhân bay, nhưng mặt đất lại không nghĩ thế. Nó cứng hơn tớ tưởng nhiều!"
Tôi và con Tủn nhìn vết sẹo với vẻ ngưỡng mộ sâu sắc. Một vết sẹo do chó đuổi và nhảy tường! Đó là một huy chương hạng nhất trong bảng xếp hạng lòng dũng cảm của xóm này.
"Còn tớ, tớ có vết sẹo nhỏ ở ngón tay trỏ này."
Con Tủn chìa bàn tay búp măng ra. Vết sẹo của nó mờ đến mức phải nheo mắt lại mới thấy, nhưng câu chuyện đằng sau nó thì lại mang màu sắc của một thảm kịch lãng mạn.
"Tớ bị cứa bởi một tờ giấy khi đang cố gắng gấp một nghìn con hạc giấy để cầu nguyện cho con búp bê bị gãy chân của tớ. Nó không đau bằng vết của Hùng, nhưng nó là vết sẹo của tình thương!"
Tôi nghe xong, cảm thấy mình cần phải có một thứ gì đó "nặng đô" hơn để không bị lép vế. Tôi hít một hơi thật sâu, chỉ vào một vết sẹo nhỏ nằm ngay dưới cằm, thứ mà bình thường tôi luôn cố giấu đi vì sợ mẹ lại bắt bôi kem nghệ.
"Các cậu nhìn kỹ đi. Đây là vết sẹo 'triết học' của tớ. Nó ra đời khi tớ đang cố gắng trả lời câu hỏi: 'Liệu con người có thể đi lùi mà không cần nhìn về phía sau không?'. Kết quả là tớ đã đập cằm vào cạnh bàn đá ngoài công viên. Tớ đã chứng minh được một điều: Con người không thể đi lùi thành công nếu cái bàn đá vẫn ở đó."
Chúng tôi cùng phá lên cười. Những vết sẹo, thay vì là nỗi đau, bỗng chốc trở thành những nốt nhạc vui nhộn trong bản nhạc của tuổi thơ. Chúng tôi nhận ra rằng, mỗi vết sẹo là một bài học đã được khắc ghi trực tiếp lên da thịt. Nó nhắc nhở chúng ta rằng mặt đất rất cứng, giấy có thể sắc như dao, và cái bàn đá thì không bao giờ biết nhường đường.
Nhưng lòng dũng cảm thực sự có phải chỉ là việc không sợ đau khi ngã?
Buổi chiều hôm đó, chúng tôi đối mặt với một thử thách lớn hơn nhiều. Con mèo Mướp của bà Giáo bị mắc kẹt trên ngọn cây nhãn già. Nó kêu "meo meo" thảm thiết, đôi mắt xanh lè nhìn xuống mặt đất với vẻ kinh hoàng. Bà Giáo đứng dưới gốc cây, mặt lo lắng đến phát khóc. Bà đã già, đôi chân không còn đủ vững để trèo lên cái cây cao vút ấy.
"Tí ơi, Hùng ơi, các cháu xem có cách nào giúp bà với. Con Mướp nó nhát lắm, cứ thế này nó sẽ ngã mất."
Thằng Hùng "Sứt" nhìn lên ngọn cây. Nó nuốt nước bọt. Cây nhãn này cao hơn bức tường nhà bà Tám nhiều, và những cành cây thì khẳng khiu, đầy kiến lửa.
"Để con lên cho!"
Hùng tuyên bố, nhưng giọng nó hơi run. Nó bắt đầu bám vào thân cây, leo lên được một đoạn thì một bầy kiến lửa từ trong kẽ lá bò ra. Hùng giật mình, trượt chân rơi xuống cỏ. May mà không sao, nhưng mặt nó đỏ gay vì vừa đau vừa thẹn.
"Khó quá bà ạ. Kiến lửa nó đốt đau lắm, mà cành trên kia yếu lắm, không chịu nổi sức người đâu."
Bà Giáo thở dài, đôi vai gầy sụp xuống. Nhìn bà buồn, lòng tôi thắt lại. Tôi nhìn lên con Mướp, rồi nhìn lại những vết sẹo trên đầu gối mình. Tôi tự hỏi, nếu mình chỉ dũng cảm khi chơi đùa, thì những vết sẹo kia có ý nghĩa gì?
Tôi bước lại gần gốc cây.
"Để con thử xem."
"Đừng Tí! Nguy hiểm lắm, mẹ cậu mà biết là tớ bị liên lụy đấy!" - Con Tủn kéo áo tôi lại.
"Nhưng con Mướp đang sợ. Và bà Giáo đang buồn."
Tôi trả lời, cảm thấy mình bỗng nhiên cao lớn lạ thường, giống như người hùng trong những cuốn truyện tranh mà tôi vẫn hay đọc dưới gầm bàn. Tôi bắt đầu leo. Thân cây nhãn xù xì cọ sát vào da bụng, đau rát. Kiến lửa bắt đầu tấn công vào bắp tay tôi. Những vết đốt cay sè như có ai châm lửa vào da.
Tôi nghiến răng, không nhìn xuống đất. Tôi chỉ nhìn vào cái đuôi của con Mướp đang run rẩy phía trên.
"Cố lên Tí ơi! Sắp tới rồi!" - Tiếng thằng Hùng và con Tủn cổ vũ từ dưới đất nghe như từ một thế giới khác vọng lại.
Khi tôi chạm được vào cành cây nơi con Mướp đang bám, tôi thấy nó đang nhìn tôi bằng ánh mắt cầu cứu. Tôi đưa tay ra, nhẹ nhàng vuốt ve bộ lông của nó.
"Ngoan nào Mướp, theo anh xuống nhé."
Con mèo có vẻ hiểu ý, nó bám chặt vào vai tôi, móng vuốt nó cào nhẹ qua lớp áo mỏng, để lại những vết xước mới. Tôi bắt đầu tụt xuống. Việc xuống bao giờ cũng khó hơn lên. Mỗi bước chân là một sự tính toán đầy căng thẳng. Những cành nhãn khô gãy "rắc rắc" dưới chân tôi.
Khi chân tôi chạm vào mặt đất, bà Giáo ôm chầm lấy tôi, rồi đón lấy con Mướp.
"Cảm ơn cháu, Tí giỏi quá! Cháu đúng là một cậu bé dũng cảm nhất mà bà từng biết."
Thằng Hùng chạy lại, vỗ vai tôi:
"Cậu siêu thật đấy Tí! Tớ chịu thua vụ này."
Con Tủn thì lấy khăn tay lau mồ hôi và những vết kiến đốt cho tôi. Nó nhìn những vết xước mới trên cánh tay tôi rồi bảo:
"Tí này, vết sẹo này đẹp hơn vết sẹo ở cằm của cậu nhiều. Vì nó là vết sẹo cứu mạng người ta... à không, cứu mạng mèo."
Tối hôm đó, tôi về nhà với một cơ thể đầy những vết "chiến tích" mới. Mẹ tôi, đúng như dự đoán, đã chuẩn bị sẵn một bài ca về sự liều lĩnh. Nhưng khi nghe bà Giáo sang kể lại câu chuyện, mẹ bỗng im lặng. Mẹ không mắng tôi nữa. Mẹ lặng lẽ đi lấy bông băng và thuốc mỡ, nhẹ nhàng xức cho tôi.
"Đau không con?" - Mẹ hỏi, giọng mẹ mềm đi hẳn.
"Dạ đau, nhưng con thấy vui lắm mẹ ạ. Con Mướp không còn khóc nữa."
Ba tôi, đang ngồi đọc báo gần đó, khẽ hạ tờ báo xuống. Ba nhìn tôi, rồi nhìn những vết sẹo cũ và mới trên người tôi. Ba mỉm cười, một nụ cười đầy tự hào mà ba thường dành cho những khi tôi đạt điểm mười môn Toán.
"Tí này, con biết sự khác biệt giữa kẻ liều lĩnh và người dũng cảm là gì không?"
Tôi lắc đầu, miệng vẫn còn đang xuýt xoa vì thuốc đỏ làm vết thương xót rát.
"Kẻ liều lĩnh là người lao vào nguy hiểm chỉ để chứng tỏ mình mạnh hơn người khác. Còn người dũng cảm là người dù trong lòng rất sợ, nhưng vẫn tiến lên vì biết rằng có một điều gì đó quan trọng hơn cả nỗi sợ của mình. Hôm nay, con đã là một người dũng cảm."
Câu nói của ba làm tôi thấy những vết kiến đốt bỗng nhiên bớt đau hẳn. Hóa ra, lòng dũng cảm không phải là không biết sợ. Lòng dũng cảm là khi đôi chân bạn run rẩy, tim bạn đập loạn nhịp, nhưng bạn vẫn chọn leo lên cây vì bà Giáo đang cần giúp đỡ.
Đêm đó, tôi nằm trong bóng tối, tay chạm vào những vết xước mới trên cánh tay. Tôi nhận ra một triết lý mới về những vết sẹo. Chúng không chỉ là những dòng chữ ghi lại những lần chúng ta ngã. Chúng là những "chứng chỉ trưởng thành" mà cuộc đời cấp cho chúng ta mỗi khi chúng ta vượt qua được bản thân mình.
Người lớn hay che giấu những vết sẹo của mình dưới những lớp áo quần chỉnh tề. Họ sợ bị người khác thấy sự tổn thương hay những lần thất bại của mình. Nhưng tôi thấy ông nội tôi, ông có một vết sẹo dài trên trán từ thời chiến tranh, ông chẳng bao giờ che giấu nó cả. Ông bảo đó là "chiếc huân chương của sự sống".
Có lẽ, thế giới người lớn lộn xộn là vì họ quá sợ có thêm những vết sẹo mới. Họ sợ đau, sợ bị chê cười, sợ thất bại. Vì thế, họ chọn cách đứng yên dưới mặt đất thay vì thử leo lên một cây nhãn để cứu một con mèo. Họ chọn sự an toàn nhạt nhẽo thay vì những cuộc phiêu lưu đầy vết xước.
Tôi chợt thấy thương cho những người có làn da nhẵn nhụi nhưng tâm hồn lại chai sần. Còn chúng tôi, dù cơ thể đầy những vết sẹo to nhỏ, nhưng tâm hồn chúng tôi vẫn luôn mềm mại và sẵn sàng rung động trước một tiếng "meo meo" thảm thiết.
"Này Tí, mai lại đi thám hiểm hang đá đầu xóm không?" - Thằng Hùng "Sứt" hét qua hàng rào vào sáng hôm sau.
"Đi chứ! Nhưng nhớ mang theo thuốc đỏ nhé, tớ linh cảm là hang đá đó cũng cứng chẳng kém gì cái bàn đá ngoài công viên đâu!"
Tôi cười vang, cảm thấy mình đầy năng lượng. Những vết sẹo hôm qua đã bắt đầu đóng vảy, chuẩn bị trở thành một phần của quá khứ, một phần của câu chuyện mà tôi sẽ kể lại trong chiếc hộp sắt của mình.
Tôi nhìn con chó Vàng đang mải mê gặm một vết sẹo trên chân nó. Có lẽ nó cũng đang tự hào về một lần đuổi chuột thất bại nào đó. Tôi nhận ra rằng, sống là phải để lại dấu vết. Những dấu vết đó có thể đau, có thể xấu xí, nhưng chúng minh chứng rằng chúng ta đã thực sự tồn tại, đã thực sự dấn thân và đã thực sự yêu thương.
Cảm ơn những vết sẹo đã dạy tôi biết giá trị của mặt đất. Cảm ơn những bầy kiến lửa đã dạy tôi biết giá trị của sự kiên trì. Và cảm ơn con Mướp đã dạy tôi biết rằng, lòng dũng cảm chỉ có nghĩa khi nó được dùng để làm dịu đi nỗi đau của người khác.
Mùa hè này, tôi không chỉ cao thêm vài centimet, tôi còn mang trên mình những "bản đồ ký ức" mới. Và mỗi khi chạm vào vết sẹo dưới cằm hay trên cánh tay, tôi lại mỉm cười nhớ về buổi chiều rực nắng ấy, nơi một cậu bé nhút nhát đã chọn trở thành anh hùng dưới sự chứng kiến của một cây nhãn già và hai người bạn thân thiết.
Thế giới người lớn vẫn cứ vội vã, vẫn cứ sợ hãi những vết trầy xước. Nhưng tôi, Cu Tí, sẽ vẫn tiếp tục leo cây, tiếp tục thám hiểm, và tiếp tục thu thập những vết sẹo "triết học" của đời mình. Bởi vì tôi biết, một cơ thể không có vết sẹo là một cơ thể chưa bao giờ thực sự được sống hết mình.
Nắng vẫn đang nhảy dây ngoài hiên. Con ve sầu vẫn đang hát bài ca kiêu hãnh. Và tôi, với những vết sẹo lấp lánh như những vì sao trên da thịt, đang sẵn sàng cho một cuộc phiêu lưu mới. Một cuộc phiêu lưu mà ở đó, lòng dũng cảm không cân đo bằng sức mạnh cơ bắp, mà bằng độ rộng mở của trái tim.
"Mẹ ơi, con đi 'thu thập ký ức' đây!"
Tôi hét lên rồi lao ra ngõ, bỏ lại sau lưng sự lo lắng của người lớn, tiến thẳng vào thế giới rực rỡ và đầy những "vết xước ngọt ngào" của tuổi thơ.